Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §25.41.1-25.41.13

西西里战事的胜利与罗马政务官选举

第 795 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

马尔切卢斯在西西里的最后一战中,得益于努米底亚骑兵的中立,击败了迦太基与叙拉古联军并返回叙拉古。与此同时,罗马举行了政务官选举,选出了新的执政官和法务官。

§25.41.1enimvero indignum ratus Marcellus se, qui Hannibalem subnixum victoria Cannensi ab Nola reppulisset, his terra marique victis ab se hostibus cedere, arma propere capere milites et efferri signa iubet.
确实,马尔切卢斯认为,自己曾将凭借坎尼之战的胜利而气势汹汹的汉尼拔从诺拉击退,如今却要屈服于这些已被自己在陆上和海上击败的敌人,这实在是奇耻大辱,于是他命令士兵们迅速拿起武器,抬出军旗。
§25.41.2instruente exercitum decem effusis equis advolant ex hostium acie Numidae nuntiantes populares suos, primum ea seditione motos, qua trecenti ex numero suo concesserint Heracleam, §25.41.3dein quod praefectum suum ab obtrectantibus ducibus gloriae eius sub ipsam certaminis diem ablegatum videant, quieturos in pugna.
当他正在整顿军队时,十名努米底亚骑兵从敌阵中策马狂奔而来,报告说他们的同胞们——首先是因为那场致使他们之中三百人退往赫拉克利亚的叛乱而动摇,其次是因为他们看到自己的长官在战斗的前夕被嫉妒其荣耀的将领们遣走,因此将在战斗中保持中立。
§25.41.4gens fallax promissi fidem praestitit.
这个诡诈的民族信守了诺言。
itaque et Romanis crevit animus nuntio celeri per ordines misso, destitutum ab equite hostem esse, quem maxime timuerant, §25.41.5et territi hostes, praeterquam quod maxima parte virium suarum non iuvabantur, timore etiam incusso, ne ab suomet ipsi equite oppugnarentur.
因此,一个迅速的口信在罗马军中传开,说他们最畏惧的敌人已被骑兵抛弃,罗马人的士气也随之大振;而敌人则陷入恐慌,不仅因为他们失去了最大一部分战力的协助,而且还由于心中产生了恐慌,唯恐遭到自己骑兵的袭击。
§25.41.6itaque haud magni certaminis fuit proelium; primus clamor atque inpetus rem decrevit.
因此,这场战斗并没有发生激烈的争夺;第一次呼喊和冲锋就决定了胜负。
Numidae cum in concursu quieti stetissent in cornibus, ut terga dantis suos viderunt, fugae tantum parumper comites facti, §25.41.7postquam omnes Agrigentum trepido agmine petentes viderunt, ipsi metu obsidionis passim in civitatis proxumas dilapsi.
努米底亚人在交战时静静地立在两翼,当他们看到自己人转背逃跑时,只在短时间内陪同他们一同逃跑,在看到所有人都在惊恐的行列中奔向阿格里根图姆后,他们自己因害怕被包围,纷纷散落到最近的各个城邦。
multa milia hominum caesa, capta sex milia et octo elephanti.
数千人被杀,六千人及八头大象被俘。
haec ultima in Sicilia Marcelli pugna fuit.
这是马尔切卢斯在西西里的最后一战。
victor inde Syracusas rediit.
他作为胜利者从那里回到了叙拉古。
iam ferme in exitu annus erat; §25.41.8itaque senatus Romae decrevit, ut P. Cornelius praetor litteras Capuam ad consules mitteret: §25.41.9dum Hannibal procul abesset, nec ulla magni discriminis res ad Capuam gereretur, alter eorum, si ita videretur, ad magistratus subrogandos Romam veniret.
此时这一年已基本接近尾声;因此,罗马的元老院决议,由法务官普布利乌斯·科尔内利乌斯写信给卡普亚的执政官们:只要汉尼拔尚在远方,且卡普亚没有发生重大危机的战事,如果合适的话,他们中的一人应来罗马主持政务官的改选。
§25.41.10litteris acceptis inter se consules compararunt, ut Claudius comitia perficeret, Fulvius ad Capuam maneret.
信件收到后,执政官们在彼此之间商定,由克劳狄乌斯主持民会,富尔维乌斯留在卡普亚。
§25.41.11consules Claudius creavit Cn. Fulvium Centumalum et P. Sulpicium Servii filium Galbam, qui nullum antea curulem magistratum gessisset.
克劳狄乌斯选出格奈乌斯·富尔维乌斯·肯图马鲁斯和塞尔维乌斯之子普布利乌斯·苏尔皮基乌斯·加尔巴为执政官,后者此前未曾担任过任何高级政务官。
§25.41.12praetores deinde creati L. Cornelius Lentulus M. Cornelius Cethegus C. Sulpicius C. Calpurnius Piso.
随后被选为法务官的是卢修斯·科尔内利乌斯·伦图卢斯、马尔库斯·科尔内利乌斯·塞特古斯、盖乌斯·苏尔皮基乌斯和盖乌斯·卡尔普尔尼乌斯·皮索。
§25.41.13Pisoni iuris dictio urbana, Sulpicio Sicilia, Cethego Apulia, Lentulo Sardinia evenit.
皮索获得了城市司法权,苏尔皮基乌斯获得西西里,塞特古斯获得阿普利亚,伦图卢斯获得撒丁。
consulibus prorogatum in annum imperium est.
执政官们的帝国指挥权被延长了一年。

词汇与语法注释

  1. §25.41.1indignum ratus Marcellus se ... hostibus cedere — 代格与不定式结构(se ... cedere),以 se(马尔切卢斯自身)为逻辑主语,作为 indignum ratus(认为不体面)的宾语。动词 cedere(屈服)支配与格,因此 his ... hostibus 为与格。
  2. §25.41.4promissi fidem — promissi 是中性名词 promissum(诺言)的属格形式,作为 fides(信义、履行)的宾格性属格,意为“对诺言的信守”。
  3. §25.41.9ad magistratus subrogandos — 介词 ad 后面接动形容词结构(magistratus subrogandos),表示目的(“为了接替/改选政务官”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §25.41.1-25.41.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.41.1-25.41.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。