§25.39.1erant ultra proxuma castra sex milium interuallo distantes aliae copiae Poenorum.
在最近的营地之外,相距六英里处,还有迦太基人的其他部队。
valles cava intererat, condensa arboribus.
中间隔着一条林木茂密、地势低洼的深谷。
in huius silvae medio ferme spatio cohors Romana arte Punica abditur et equites.
在这片森林几乎正中的位置,一支罗马步兵大队和骑兵利用迦太基式的策略隐蔽了起来。
§25.39.2ita medio itinere intercepto ceterae copiae silenti agmine ad proximos hostis, ductae, et, cum statio nulla pro portis neque in vallo custodiae essent, velut in sua castra nullo usquam obsistente penetravere.
由于中途道路被切断,其余的部队以安静的队列被引向最近的敌人,并且由于门前既没有岗哨,垒壁上也没有守卫,他们就像进入自己的营地一样,在没有任何人阻拦的情况下攻了进去。
§25.39.3inde signa canunt et tollitur clamor.
随后他们吹响军号,喊声大作。
pars semisomnos hostis caedunt, pars ignes casis stramento arido tectis iniciunt, pars portas occupant, ut fugam intercludant.
一部分人斩杀半睡半醒的敌人,一部分人向用干燥稻草盖顶的木屋纵火,一部分人占领大门以截断逃路。
§25.39.4hostes simul ignis, clamor, caedes velut alienatos sensibus nec audire nec providere quicquam sinunt.
大火、喊声和杀戮同时袭来,使那些仿佛丧失了感官的敌人既听不到也无法预见任何事情。
§25.39.5incidunt inermes inter catervas armatorum.
无武装的人撞入了武装人员的队列中。
alii ruunt ad portas, alii obsaeptis itineribus super vallum saliunt.
一些人奔向大门,另一些人因道路被封锁而跃过垒壁。
§25.39.6et ut quisque evaserat, protinus ad castra altera fugiunt, ubi ab cohorte et equitibus ex occulto procurrentibus circumventi caesique ad unum omnes sunt;
当他们每个人逃脱时,便立即向另一个营地逃去,却在那里被从隐蔽处冲出的步兵大队和骑兵包围,并被斩尽杀绝。
§25.39.7quamquam, etiamsi quis ex ea caede effugisset, adeo raptim a captis propioribus castris in altera transcursum castra ab Romanis est, ut praevenire nuntius cladis non posset.
不过,即使有人从那场杀戮中逃脱,罗马人从攻占的较近营地奔向另一营地的速度也是如此之快,以至于失败的信使无法先一步到达。
§25.39.8ibi vero, quo longius ab hoste aberant, et quia sub lucem pabulatum lignatumque et praedatum quidam dilapsi fuerant, neglecta magis omnia ac soluta invenere, arma tantum in stationibus posita, milites inermes aut humi sedentes accubantesque aut obambulantes ante vallum portasque.
然而在另一营地,因为他们距离敌人较远,而且由于有些人在拂晓时已散去割草、伐木和劫掠,他们发现一切都更加松懈和疏忽,武器只是放在哨位上,士兵们没有武装,或坐或卧在地上,或在垒壁和大门前散步。
§25.39.9cum his tam securis solutisque Romani calentes adhuc ab recenti pugna ferocesque victoria proelium ineunt.
面对这些如此麻痹和松懈的敌人,仍因刚刚的战斗而热血沸腾、并因胜利而斗志昂扬的罗马人投入了战斗。
itaque nequaquam resisti in portis potuit.
因此,在大门处根本无法抵抗。
intra portas concursu ex totis castris ad primum clamorem et tumultum facto atrox proelium oritur.
大门内,由于听到第一声呼喊和骚乱,全营的人纷纷奔集,展开了惨烈的战斗。
§25.39.10diuque tenuisset, ni cruenta scuta Romanorum visa indicium alterius cladis poenis atque inde pavorem iniecissent.
如果不是罗马人那血淋淋的盾牌被看见,向迦太基人昭示了另一处营地覆灭的迹象,从而散播了恐慌,战斗本会持续很久。
§25.39.11hic terror in fugam avertit omnis; effusique, qua iter est, nisi quos caedes oppressit, exuuntur castris.
这种恐惧使所有人转入溃退;除了那些被杀戮所吞噬的人之外,其余的人只要有路就纷纷涌出,被逐出了营地。
ita nocte ac die bina castra hostium expugnata ductu L. Marcii.
就这样,在一天一夜之中,在卢基乌斯·马尔基乌斯的指挥下,敌人的两个营地被攻破。
§25.39.12ad triginta septem milia hostium caesa auctor est Claudius, qui annales Acilianos ex Graeco in Latinum sermonem vertit, captos ad mille octingentos triginta, praedam ingentem partam; §25.39.13in ea fuisse clipeum argenteum pondo centum triginta septem cum imagine Barcini Hasdrubalis.
将《阿基利乌斯年代记》从希腊语翻译成拉丁语的克劳狄乌斯证实,约有三万七千名敌军被杀,约一千八百三十人被俘,获得了巨大的战利品;在战利品中有一面重一百三十七磅、带有巴卡家族哈斯德鲁巴肖像的银盾。
§25.39.14Valerius Antias una castra Magonis capta tradit, septem milia caesa hostium; altero proelio eruptione pugnatum cum Hasdrubale, decem milia occisa, quattuor milia trecentos triginta captos.
瓦莱里乌斯·安蒂亚斯则记载,仅有马戈的一处营地被占领,七千名敌军被杀;在另一场突围中与哈斯德鲁巴交战,一万人被杀,四千三百三十人被俘。
§25.39.15Piso quinque milia hominum, cum Mago cedentis nostros effuse sequeretur, caesa ex insidiis scribit.
皮索写道,当马戈散乱地追击我军退兵时,有五千人在伏击中被杀。
§25.39.16apud omnis magnum nomen Marcii ducis est.
在所有人中,指挥官马尔基乌斯名声大噪。
et verae gloriae eius etiam miracula addunt: flammam ei contionanti fusam e capite sine ipsius sensu cum magno pavore circumstantium militum; §25.39.17monumentumque victoriae eius de Poenis usque ad incensum Capitolium fuisse in templo clipeum Marcium appellatum cum imagine Hasdrubalis.
在他的真实荣耀之上,人们甚至加上了奇迹:据说他在演讲时,头上冒出了火焰,他自己毫无察觉,而周围的士兵则大为惊恐;并且直到卡皮托林山被焚毁之前,神殿中一直有一面被称为“马尔基乌斯之盾”并刻有哈斯德鲁巴肖像的盾牌,作为他战胜迦太基人的纪念碑。
— §25.39.18quietae deinde aliquamdiu in Hispania res fuere utrisque post tantas in vicem acceptas inlatasque clades cunctantibus periculum summae rerum facere.
此后,西班牙的局势平静了一段时间,双方在交替承受和施加了如此惨重的灾难之后,都迟疑于拿整个国家的命运去冒险。