Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §25.24.1-25.24.15

攻入叙拉古与马尔库斯的眼泪

第 778 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马军队突破赫克萨皮隆并占领了埃皮波莱,守军陷入混乱。马尔库斯俯瞰叙拉古这座美丽而富于历史的城市,不禁流下眼泪,并在进军前派遣叙拉古人前去劝降以避免城市化为灰烬。

§25.24.1iam mille armatorum muri ceperant partem, cum ceterae admotae sunt copiae pluribusque scalis in murum evadebant signo ab Hexapylo dato,
已经有一千名武装士兵占领了城墙的一部分,就在这时,其余的军队被运送上来,在从赫克萨皮隆发出信号后,通过更多的梯子爬上了城墙。
§25.24.2quo per ingentem solitudinem erat perventum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti vino erant aut semigraves potabant paucos tamen eorum inproviso oppresses in cubilibus interfecerunt.
他们在极其冷清、空无一人的情况下到达了那里,因为塔楼里的大部分人都在宴饮,要么因酒醉而昏睡,要么处于半醉状态还在饮酒;然而,罗马人还是杀死了其中少数在床上猝不及防被制服的人。
§25.24.3prope Hexapylon est portula; ea magna vi refringi coepta et e muro ex composito tuba datum signum erat et iam undique non furtim, sed vi aperte gerebatur res.
赫克萨皮隆附近有一扇小门;这扇门开始被强力砸开,按照约定,城墙上吹响了小号发出信号,此时各处的行动已不再是隐秘进行,而是公开诉诸武力。
§25.24.4quippe ad Epipolas, frequentem custodiis locum, perventum erat, terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt.
因为他们已经到达了埃皮波莱,这是一个守卫森严的地方,此时更需要威吓敌人,而不是欺骗他们,而敌人也确实被吓坏了。
§25.24.5nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros partemque urbis, omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba paventium.
因为一听到喇叭声以及占领城墙和部分城市的士兵的呼喊声,守卫们以为一切都被占领了,有的人沿着城墙逃跑,有的人则从城墙上跳下,在惊恐的人群中纷纷坠落。
§25.24.6magna pars tamen ignara tanti mali erat et gravatis omnibus vino somnoque et in vastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia.
然而,很大一部分人对如此巨大的灾难还一无所知,这一方面是因为所有人都因酒和睡眠而昏沉,另一方面是在这座极其巨大的城市中,各个局部地区发生的事情并不能迅速传达到全体。
§25.24.7sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitavit convertitque omnes ad arma capienda opemque, si quam possent, iam captae prope urbi ferendam.
天亮时分,赫克萨皮隆被攻破,马尔库斯率领全军进入城内,唤醒并动员所有人拿起武器,去向那座已经几乎被占领的城市提供力所能及的援助。
§25.24.8Epicydes ab Insula, quam ipsi Nason vocant, citato profectus agmine, haud dubius, quin paucos per neglegentiam custodum transgressos murum expulsurus foret, §25.24.9occurrentibus pavidis, tumultum augere eos dictitans et maiora ac terribiliora vero adferre, postquam conspexit omnia circa Epipolas armis conpleta, lacessito tantum hoste paucis missilibus retro in Achradinam agmen convertit, §25.24.10non tam vim multitudinemque hostium metuens, quam ne qua intestina fraus per occasionem oreretur clausasque inter tumultum Achradinae atque Insulae inveniret portas. §25.24.11Marcellus ut moenia ingressus ex superioribus locis urbem omnium ferme illa tempestate pulcherrimam subiectam oculis vidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpetratae rei, partim vetusta gloria urbis.
埃皮基德斯从他们自己称为纳索斯的岛上率领急行军出发,他毫不怀疑自己能把少数因守卫疏忽而越过城墙的人赶出去;当马尔库斯进入城墙,从高处俯瞰这座在当时几乎是世界上最美丽的城市时,据说他流下了眼泪,一方面是因为完成了如此伟业而感到高兴,另一方面则是想到了这座城市古老的荣耀。
§25.24.12Atheniensium classes demersae et duo ingentes exercitus cum duobus clarissimis ducibus deleti occurrebant et tot bella cum Carthaginiensibus tanto cum discrimine gesta, §25.24.13tot tam opulenti tyranni regesque, praeter ceteros Hiero cum recentissimae memoriae rex, tum ante omnia, quae virtus ei fortunaque sua dederat, beneficiis in populum Romanum insignis.
沉没的大英(雅典)舰队、与两位最著名的将领一同被歼灭的两支庞大军队,以及与迦太基人进行过的无数次冒着极大危险的战争,都浮现在他的脑海中;还有那么多、那么富有的僭主和国王,尤其是希伦,他不仅是最近记忆中的国王,更重要的是,在希伦自身美德和命运所赋予他的一切之上,他因对罗马人民的巨大恩惠而赫赫有名。
§25.24.14ea cum universa occurrerent animo subiretque cogitatio, iam illa momento horae arsura omnia et ad cineres reditura, priusquam signa Achradinam admoveret, §25.24.15praemittit Syracusanos, qui intra praesidia Romana, ut ante dictum est, fuerant, ut adloquio leni inpellerent hostis ad dedendam urbem.
当这一切都在他脑海中浮现,并且想到在极短的时间内这一切都将化为灰烬时,在他向阿克拉迪纳进军之前,他派出了那些如前所述一直在罗马营垒中的叙拉古人,让他们用温和的言辞劝说敌人投降城市。

词汇与语法注释

  1. 25.24.1cum ceterae admotae sunt copiae — 这是cum inversum(倒装的cum)结构。主句(使用过去完成时ceperant)描述背景,而带有直陈式完成时(admotae sunt)的cum从句则引入一个突然发生的关键事件,从而增强了戏剧性效果。
  2. 25.24.2magna pars... epulati aut sopiti vino erant — 一种依意一致(synesis或constructio ad sensum)结构。单数集合名词magna pars与复数阳性分词和动词(epulati, sopiti... erant)搭配,因为作者脑海中考虑到的是构成该群体的个体士兵。
  3. 25.24.6partium sensu non satis pertinente in omnia — 表示原因的独立夺格(ablative absolute)。在此,partium指城市的各个局部或地区,omnia指全体(一切)。它意味着,由于城市极其庞大,在某一个地区发生的事情的感知(sensu)并不能充分传达到其他所有地区。
  4. 25.24.10ne qua intestina fraus — 在像ne这样的虚词后,不定代词aliquis, aliquae/aliqua, aliquid的前缀ali-通常会被省略,剩下quis, qua/quae, quid。在这里,阴性单数主格形式qua形容词性地修饰intestina fraus,意思是“免得发生任何内部叛乱”。
  5. 25.24.12Atheniensium classes... occurrebant — 主语序列(classes, exercitus, bella, tyranni regesque)支配着复数动词occurrebant(“浮现在脑海中”、“迎面而来”)。在语法上,第13节中的tot tam opulenti tyranni regesque继续作为该动词的主语。
  6. 25.24.14illa... arsura omnia et ad cineres reditura — 由名词cogitatio(“想法”)引导的带对格的不定式(acc. w. inf.)结构。主语对格是illa omnia,将来主动分词arsura和reditura在省略了esse的情况下充当不定式,与该名词同格地构成一个从句。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §25.24.1-25.24.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.24.1-25.24.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。