§25.24.1iam mille armatorum muri ceperant partem, cum ceterae admotae sunt copiae pluribusque scalis in murum evadebant signo ab Hexapylo dato,
すでに1000人の武装兵が城壁の一部を占拠していた。 そのとき、他の軍勢が運ばれ、ヘクサピュロンから合図が送られると、多くの梯子を使って城壁へと登っていった。
§25.24.2quo per ingentem solitudinem erat perventum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti vino erant aut semigraves potabant paucos tamen eorum inproviso oppresses in cubilibus interfecerunt.
そこへは、人影がまったくない中を到達した。 なぜなら、大部分の者が塔の中で宴会をしてワインで眠り込んでいたか、あるいは半ば酔っ払った状態でなおも飲んでいたからである。 しかし彼らは、寝床で不意を突かれた彼らのうちの少数を殺害した。
§25.24.3prope Hexapylon est portula;
ヘクサピュロンの近くには小さな門があった。
ea magna vi refringi coepta et e muro ex composito tuba datum signum erat et iam undique non furtim, sed vi aperte gerebatur res.
それが激しい力でこじ開けられ始め、事前に合意されていた通り、城壁からラッパで合図が送られた。 そして今や、四方八方で、隠密にではなく、公然と武力によって作戦が遂行された。
§25.24.4quippe ad Epipolas, frequentem custodiis locum, perventum erat, terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt.
というのも、守備兵の多い場所であるエピポライに到達していたため、敵を欺くよりもむしろ恐怖に陥れるべき時であり、実際に彼らは恐怖に陥ったからである。
§25.24.5nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros partemque urbis, omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba paventium.
ラッパの音と、城壁および市の一部を占拠している者たちの叫び声が聞こえるやいなや、守備兵たちはすべてが占領されたと考え、ある者は城壁に沿って逃げ、ある者は城壁から飛び降りて、怯える群衆の中で真っ逆さまに落ちていった。
§25.24.6magna pars tamen ignara tanti mali erat et gravatis omnibus vino somnoque et in vastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia.
しかし、大部分の者はそのような大惨事を知らなかった。 全員がワインと眠気で重くなっていたことと、非常に巨大な都市において、一部の出来事の感覚が全体に十分には伝わらなかったことの両方のためである。
§25.24.7sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitavit convertitque omnes ad arma capienda opemque, si quam possent, iam captae prope urbi ferendam.
夜明け近く、ヘクサピュロンがこじ開けられると、マルケッルスは全軍を率いて市に入り、すべての人々を奮起させ、武器を取って、すでにほぼ占領された市に、もし可能なら援助をもたらす方向へと向かわせた。
§25.24.8Epicydes ab Insula, quam ipsi Nason vocant, citato profectus agmine, haud dubius, quin paucos per neglegentiam custodum transgressos murum expulsurus foret,
エピキュデスは、自分たちがナーソスと呼ぶ島から、急行軍で出発した。 守備兵の怠慢によって壁を越えた少数の者を追い出せることを、いささかも疑っていなかったのである。
§25.24.9occurrentibus pavidis, tumultum augere eos dictitans et maiora ac terribiliora vero adferre, postquam conspexit omnia circa Epipolas armis conpleta, lacessito tantum hoste paucis missilibus retro in Achradinam agmen convertit,
彼は、出会う怯えた人々に対して、彼らが騒ぎを大きくしており、真実よりも大げさで恐ろしいことを報告しているのだと何度も言いながら進んだが、エピポライの周囲がすべて武装兵で満たされているのを目にすると、少数の投げ矢で敵を軽く挑発しただけで、部隊を後方のアクラディナへと引き返させた。
§25.24.10non tam vim multitudinemque hostium metuens, quam ne qua intestina fraus per occasionem oreretur clausasque inter tumultum Achradinae atque Insulae inveniret portas.
敵の武力や多さを恐れたというよりは、むしろ、この機に乗じて内部の裏切りが発生し、混乱の中でアクラディナと島の門が閉じられているのを発見することになるのを恐れたからである。
§25.24.11Marcellus ut moenia ingressus ex superioribus locis urbem omnium ferme illa tempestate pulcherrimam subiectam oculis vidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpetratae rei, partim vetusta gloria urbis.
マルケッルスは、城壁内に入り、高地から、当時においてほぼ最も美しい都市が眼下に広がっているのを見たとき、一方ではこれほどの偉業を成し遂げた喜びから、他方ではその都市の古くからの栄光を思って、涙を流したと言われている。
§25.24.12Atheniensium classes demersae et duo ingentes exercitus cum duobus clarissimis ducibus deleti occurrebant et tot bella cum Carthaginiensibus tanto cum discrimine gesta,
沈められたアテナイの艦隊や、二人の極めて著名な将軍とともに破滅した二つの巨大な軍隊が頭に浮かび、また、カルタゴ人との間で、これほどの危機を伴って戦われた数々の戦争も(頭に浮かんだ)。
§25.24.13tot tam opulenti tyranni regesque, praeter ceteros Hiero cum recentissimae memoriae rex, tum ante omnia, quae virtus ei fortunaque sua dederat, beneficiis in populum Romanum insignis.
これほど多くの、そしてこれほど富裕な僭主や王たち、とりわけ、最近の記憶に新しい王であるとともに、何よりも、彼自身の勇気と幸運が彼に与えたもの以上に、ローマ人民への多大な貢献によって際立っていたヒエロンのことが(頭に浮かんだ)。
§25.24.14ea cum universa occurrerent animo subiretque cogitatio, iam illa momento horae arsura omnia et ad cineres reditura, priusquam signa Achradinam admoveret, §25.24.15praemittit Syracusanos, qui intra praesidia Romana, ut ante dictum est, fuerant, ut adloquio leni inpellerent hostis ad dedendam urbem.
これらすべてが心に浮かび、さらに、彼がアクラディナに軍旗を進める前に、いまやそれらすべてが一瞬のうちに燃え上がり、灰に帰してしまうのではないかという考えがよぎったとき、彼は、前述のようにローマの陣営内に留まっていたシラクサ人たちを先に行かせ、穏やかな言葉で敵を説得し、都市を明け渡すよう促させた。