Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §25.24.1-25.24.15

시라쿠사 진입과 마르켈루스의 눈물

1770개 구절 중 778번째 · 라틴어

요약

로마군은 경비병들의 혼란을 틈타 성벽을 넘어 에피폴라이로 진입하고 헥사필론을 장악한다. 마르켈루스는 눈앞에 펼쳐진 시라쿠사의 아름다움과 역사를 생각하며 눈물을 흘리고, 본격적인 진격 전에 평화적 항복을 권유하기 위해 시라쿠사인들을 먼저 파견한다.

§25.24.1iam mille armatorum muri ceperant partem, cum ceterae admotae sunt copiae pluribusque scalis in murum evadebant signo ab Hexapylo dato,
이미 1,000명의 무장병들이 성벽의 일부를 장악하고 있었다. 그때 다른 군대들이 수송되었고, 헥사필론에서 신호가 보내지자 더 많은 사다리를 통해 성벽 위로 올라갔다.
§25.24.2quo per ingentem solitudinem erat perventum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti vino erant aut semigraves potabant paucos tamen eorum inproviso oppresses in cubilibus interfecerunt.
그곳에는 사방에 사람 그림자조차 없는 적막 속에서 도달했는데, 탑 안의 대부분의 사람들이 잔치를 벌이고 와인에 취해 잠들었거나 절반쯤 취해 계속 마시고 있었기 때문이다. 그러나 그들은 침상에서 갑작스럽게 제압당한 그들 중 소수를 살해했다.
§25.24.3prope Hexapylon est portula;
헥사필론 근처에는 작은 문이 있었다.
ea magna vi refringi coepta et e muro ex composito tuba datum signum erat et iam undique non furtim, sed vi aperte gerebatur res.
그것이 강한 힘으로 부서지기 시작했고, 사전에 약속된 대로 성벽에서 나팔로 신호가 보내졌으며, 이제는 사방에서 비밀리가 아니라 공개적으로 무력에 의해 작전이 수행되었다.
§25.24.4quippe ad Epipolas, frequentem custodiis locum, perventum erat, terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt.
왜냐하면 경비병들이 많은 장소인 에피폴라이에 도달했기에, 적들을 속이기보다는 위협해야 할 때였고, 실제로 그들은 공포에 질렸기 때문이다.
§25.24.5nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros partemque urbis, omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba paventium.
나팔 소리와 성벽 및 시의 일부를 장악한 자들의 외침이 들리자마자, 경비병들은 모든 곳이 장악되었다고 생각하여 어떤 이들은 성벽을 따라 달아났고, 다른 이들은 성벽에서 뛰어내리다가 겁에 질린 군중 속에서 거꾸로 떨어졌다.
§25.24.6magna pars tamen ignara tanti mali erat et gravatis omnibus vino somnoque et in vastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia.
그러나 상당수의 사람들은 그러한 큰 재앙을 알지 못했는데, 모두가 와인과 잠으로 무거워져 있었던 데다, 엄청나게 거대한 도시 속에서 개별 지역의 감각이 전체로 충분히 전달되지 않았기 때문이다.
§25.24.7sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitavit convertitque omnes ad arma capienda opemque, si quam possent, iam captae prope urbi ferendam.
동틀 무렵 헥사필론이 부서지자 마르켈루스는 전군을 거느리고 시내로 진입하여 모든 이들을 깨워 무기를 잡고, 이미 거의 점령된 도시에 가능한 한 원조를 제공하도록 촉구했다.
§25.24.8Epicydes ab Insula, quam ipsi Nason vocant, citato profectus agmine, haud dubius, quin paucos per neglegentiam custodum transgressos murum expulsurus foret,
에피키데스는 그들 스스로 나소스라 부르는 섬에서 급히 부대를 이끌고 출발했는데, 경비병들의 태만으로 성벽을 넘어온 소수의 인원을 자신이 쫓아낼 수 있으리라는 것을 조금도 의심하지 않았다.
§25.24.9occurrentibus pavidis, tumultum augere eos dictitans et maiora ac terribiliora vero adferre, postquam conspexit omnia circa Epipolas armis conpleta, lacessito tantum hoste paucis missilibus retro in Achradinam agmen convertit,
그는 마주치는 겁에 질린 사람들에게 그들이 소란을 가중시키고 있으며 사실보다 더 크고 두려운 일을 보고하고 있다고 거듭 말하면서도, 에피폴라이 주변이 온통 무장병들로 가득 찬 것을 보자, 가볍게 몇 개의 투사체로 적을 도발한 뒤 부대를 뒤편 아크라디나로 되돌렸다.
§25.24.10non tam vim multitudinemque hostium metuens, quam ne qua intestina fraus per occasionem oreretur clausasque inter tumultum Achradinae atque Insulae inveniret portas.
적들의 무력과 다수를 두려워했다기보다는, 오히려 이 기회를 틈타 내부의 배신이 일어나 혼란 속에서 아크라디나와 섬의 문들이 닫혀 있는 것을 발견하게 될까 두려워했기 때문이다.
§25.24.11Marcellus ut moenia ingressus ex superioribus locis urbem omnium ferme illa tempestate pulcherrimam subiectam oculis vidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpetratae rei, partim vetusta gloria urbis.
마르켈루스는 성벽 안으로 진입하여 높은 곳에서 당대에 거의 가장 아름다웠던 그 도시가 눈앞에 펼쳐진 것을 보았을 때, 한편으로는 이처럼 거대한 업적을 완수한 기쁨에서, 다른 한편으로는 도시의 오래된 영광을 생각하며 눈물을 흘렸다고 전해진다.
§25.24.12Atheniensium classes demersae et duo ingentes exercitus cum duobus clarissimis ducibus deleti occurrebant et tot bella cum Carthaginiensibus tanto cum discrimine gesta,
침몰한 아테네의 함대들과 두 명의 가장 저명한 장군들과 함께 전멸한 두 개의 거대한 군대들이 떠올랐고, 카르타고인들과 엄청난 위험을 감수하며 치렀던 그 많은 전쟁들이 떠올랐다.
§25.24.13tot tam opulenti tyranni regesque, praeter ceteros Hiero cum recentissimae memoriae rex, tum ante omnia, quae virtus ei fortunaque sua dederat, beneficiis in populum Romanum insignis.
그토록 많고 부유했던僭主들과 왕들, 그중에서도 특히 최근의 기억 속에 생생한 왕이자, 자신의 용맹과 행운이 그에게 주었던 모든 것 이상으로 로마 인민에 대한 헌신으로 탁월했던 히에론이 생각났다.
§25.24.14ea cum universa occurrerent animo subiretque cogitatio, iam illa momento horae arsura omnia et ad cineres reditura, priusquam signa Achradinam admoveret, §25.24.15praemittit Syracusanos, qui intra praesidia Romana, ut ante dictum est, fuerant, ut adloquio leni inpellerent hostis ad dedendam urbem.
이 모든 일들이 마음에 떠오르고, 이제 한 시간의 찰나에 그 모든 것들이 불타고 재가 될 것이라는 생각이 뇌리를 스쳤을 때, 그는 아크라디나로 군기를 진격시키기 전에, 앞서 언급한 바와 같이 로마군의 진영 안에 머물고 있던 시라쿠사인들을 먼저 보내어, 부드러운 말로 적들이 도시를 인도하도록 권유하게 했다.

어휘·문법 주석

  1. 25.24.1cum ceterae admotae sunt copiae — 이른바 역전의 cum(cum inversum) 구문이다. 주절(과거완료 ceperant)이 배경 상태를 기술하고, 직설법 완료(admotae sunt)를 수반한 cum절이 갑작스럽게 일어난 핵심 사건을 도입하여 극적인 효과를 강조한다.
  2. 25.24.2magna pars... epulati aut sopiti vino erant — 의미에 따른 일치(synesis 또는 constructio ad sensum) 구문이다. 단수 집합명사인 magna pars에 대해, 동사 및 분식이 복수 남성형(epulati, sopiti... erant)으로 일치하고 있는데, 이는 집단을 구성하는 개개인의 병사들을 염두에 둔 표현이다.
  3. 25.24.6partium sensu non satis pertinente in omnia — 원인을 나타내는 독립탈격(ablative absolute) 구문이다. 여기서 partium은 '도시의 개별 지역들'을 가리키고, omnia는 '전체(모든 곳)'를 가리킨다. 도시가 지나치게 거대했기 때문에 한 지역에서 발생한 일에 대한 지각(sensu)이 다른 모든 지역으로 충분히 전달되지 못했음을 뜻한다.
  4. 25.24.10ne qua intestina fraus — ne 등의 소사 뒤에서는 부정대명사 aliquis, aliquae/aliqua, aliquid의 접두사 ali-가 탈락하여 quis, qua/quae, quid가 된다. 여기서는 여성 단수 주격 형태인 qua가 형용사적으로 intestina fraus를 수식하여 '어떠한 내부의 배신도'라는 의미를 나타낸다.
  5. 25.24.12Atheniensium classes... occurrebant — 일련의 주어들(classes, exercitus, bella, tyranni regesque)이 복수 동사 occurrebant('마음에 떠오르다', '생각나다')에 걸린다. 13절의 tot tam opulenti tyranni regesque 역시 문법적으로는 occurrebant의 주어로 계속 이어진다.
  6. 25.24.14illa... arsura omnia et ad cineres reditura — 명사 cogitatio('생각')에 이끌리는 대격과 부정사(acc. w. inf.) 구문이다. 주어 대격은 illa omnia이며, 미래 능동 분사 arsura와 reditura에 esse가 생략된 형태로 부정사 역할을 하여, 명사와 동격인 절을 형성하고 있다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §25.24.1-25.24.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.24.1-25.24.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.