§25.12.1Romae consules praetoresque usque ad ante diem quintum kal. §25.12.2Maias Latinae tenuerunt.
在罗马,执政官和法务官们因拉丁节而被留置,一直到五月朔日的前五天(四月二十七日)。
eo die perpetrato sacro in monte in suas quisque provincias proficiscuntur.
在那一天,山上的神圣仪式圆满结束,每个人都出发前往各自的行省。
religio deinde nova obiecta est ex carminibus Marcianis.
随后,由于马尔基乌斯的预言歌,出现了一桩新的宗教事务。
§25.12.3vates hic Marcius inlustris fuerat, et cum conquisitio priore anno ex senatus consulto talium librorum fieret, in M. Aemili praetoris urbani, qui eam rem agebat, manus venerant.
这位马尔基乌斯曾是一位著名的预言者,在前一年根据元老院的决议对这类书籍进行搜寻时,它们落入了负责该事务的城市法务官马尔库斯·埃米利乌斯之手。
§25.12.4is protinus novo praetori Sullae tradiderat.
他立即将其转交给了新任法务官苏拉。
ex huius Marcii duobus carminibus alterius post rem factam editi comprobata auctoritas eventu alteri quoque, cuius nondum tempus venerat, adferebat fidem.
在马尔基乌斯的两首预言歌中,其中一首是在事后发表的,其权威已被事实所证实,这也为另一首尚未到期的预言歌带来了可信度。
§25.12.5priore carmine Cannensis praedicta clades in haec fere verba erat: “amnem, Troiugena, fuge Cannam, ne te alienigenae cogant in campo Diomedis conserere manus.
在前一首预言歌中,坎尼的灾难几乎是用以下语言预言的:“特洛伊的后裔啊,避开坎尼河吧,免得异族人强迫你在狄奥墨得斯的平原上交战。
§25.12.6sed neque credes tu mihi, donec compleris sanguine campum, multaque milia occisa tua deferet amnis in pontum magnum ex terra frugifera; piscibus atque avibus ferisque, quae incolunt terras, is fuat esca caro tua.
但在用鲜血填满平原之前,你不会相信我,河流将把你成千上万被杀者的尸体从肥沃的土地带入伟大的海洋;让你的肉体成为陆地上居住的鱼类、鸟类和野兽的食粮。
nam mihi ita Iuppiter fatus est. ”
因为朱庇特就是这样对我说。
§25.12.7et Diomedis Argivi campos et Cannam flumen ii, qui militaverant in iis locis, iuxta atque ipsam cladem agnoscebant.
” 那些曾在这些地方服役过的人,不仅认出了阿耳戈斯人狄奥墨得斯的平原和坎尼河,也认出了那场灾难本身。
§25.12.8tum alterum carmen recitatum, non eo tantum obscurius, quia incertiora futura praeteritis sunt, sed perplexius etiam scripturae genere.
接着朗读了第二首预言歌,这首预言歌之所以更加晦涩,不仅因为未来的事情比过去的事情更不确定,而且其写作风格也更加错综复杂。
§25.12.9“hostis, Romani, si expellere vultis, vomica quae gentium venit longe, Apollini vovendos censeo ludos, qui quotannis comiter Apollini fiant, cum populus dederit ex publico partem, partem privati uti conferant pro se atque suis.
“罗马人啊,如果你们想驱逐那从远方诸国而来的灾祸(敌军),我建议向阿波罗许愿举办竞技会,竞技会应每年愉快地为阿波罗举行,届时人民从国库中拨出一部分,私人则为自己和家人捐献一部分。
§25.12.10is ludis faciendis praeerit praetor is, qui ius populo plebeique dabit summum.
主持这些竞技会举办的,应是向人民和平民行使最高司法权的法务官。
decemviri Graeco ritu hostiis sacra faciant.
十人委员会应按照希腊仪式,用牺牲献祭。
hoc si recte facietis, gaudebitis semper fietque res vestra melior; nam is divus extinguet perduellis vestros, qui vestros campos pascit placide. ”
如果你们正确地做好这件事,你们将永远快乐,你们的国家也会变得更好;因为那位温和地哺育你们平原的神,将消灭你们的敌人。
§25.12.11ad id carmen explanandum diem unum sumpserunt.
” 为了解释这首预言歌,他们花了一天时间。
postero die senatus consultum factum est, ut decemviri de ludis Apollini reque divina facienda inspicerent.
第二天,元老院做出决议,由十人委员会就向阿波罗举行竞技会和神圣仪式进行调查。
§25.12.12ea cum inspecta relataque ad senatum essent, censuerunt patres Apollini ludos vovendos faciendosque et, quando ludi facti essent, duodecim milia aeris praetori ad rem divinam et duas hostias maiores dandas.
当这些事情经过调查并向元老院报告后,元老院议员们决定,应当向阿波罗许愿并举办竞技会,并且在举办竞技会时,应给法务官一万二千阿斯铜币用于神圣仪式,并给两头较大的牺牲。
§25.12.13alterum senatus consultum factum est, ut decemviri sacrum Graeco ritu facerent hisque hostiis, Apollini bove aurato et capris duabus albis auratis, Latonae bove femina aurata.
元老院通过了另一项决议,由十人委员会按照希腊仪式举行祭祀,使用以下牺牲:给阿波罗一头贴金角的公牛和两只贴金角的白色母山羊,给拉托娜一头贴金角的母牛。
§25.12.14ludos praetor in circo maximo cum facturus esset, edixit, ut populus per eos ludos stipem Apollini, quantam commodum esset, conferret.
法务官准备在大竞技场举行竞技会时,发布告示,让人民在竞技会期间,向阿波罗捐献数额随意的施舍物。
§25.12.15haec est origo ludorum Apollinarium victoriae, non valetudinis ergo, ut plerique rentur, votorum factorumque.
这就是阿波罗竞技会的起源,它是为了胜利,而不是像大多数人认为的那样为了健康而许愿并举行的。
populus coronatus spectavit, matronae supplicavere; vulgo apertis ianuis in propatulis epulati sunt, celeberque dies omni caerimoniarum genere fuit.
人民戴着花冠观看,已婚妇女们进行祈祷;人们纷纷敞开大门在院子里宴饮,这一天因各种仪式的举行而热闹非凡。