§25.11.1postero die ad oppugnandam arcem ducit; quam cum et a maria, quo in paeneinsulae modum pars maior circumluitur, praealtis rupibus et ab ipsa urbe muro et fossa ingenti saeptam videret eoque nec vi nec operibus expugnabilem esse, §25.11.2ne aut se ipsum cura tuendi Tarentinos a maioribus rebus moraretur, aut in relictos sine valido praesidio Tarentinos impetus ex arce, cum vellent, Romani facerent, vallo urbem ab arce intersaepire statuit non sine illa etiam spe, §25.11.3cum prohibentibus opus Romanis manum posse conseri et, si ferocius procucurrissent, magna caede ita attenuari praesidii vires, ut facile per se ipsi Tarentini urbem ab iis tueri possent.
第二天,他率兵前去进攻内城;由于他看到,那座内城一方面被极高陡峭的悬崖(靠海的一侧,大部被海环绕形成半岛)所保护,另一方面在靠近城市一侧则被城墙和巨大的壕沟所隔绝,因此无论用武力还是用攻城工事都无法攻克,为了不让自己因保护塔兰托人的顾虑而耽误更重大的事务,也不让罗马人在他们愿意的时候,从内城向失去强力守备队保护的塔兰托人发动袭击,他决定用一道筑垒将城市与内城隔开,这同时也是抱有这样的希望:即当罗马人企图阻挠施工时,可以进行交战,并且如果他们过于凶猛地冲出来,通过大肆屠杀,守备军的力量就会被削弱到如此程度,以至于塔兰托人自己就能轻易防守城市对抗他们。
§25.11.4ubi coeptum opus est, patefacta repente porta impetum in munientis fecerunt Romani pellique se statio passa est, quae pro opere erat, ut successu cresceret audacia pluresque et longius pulsos persequerentur.
施工一开始,一扇城门突然打开,罗马人向修筑工事的人发起了袭击,而负责在工事前警戒的哨所则故意退让,以便让罗马人因成功而变得更加大胆,并让更多、跑得更远的罗马人遭到追击。
§25.11.5tum signo dato coorti undique Poeni sunt, quos instructos ad hoc Hannibal tenuerat.
此时,信号一发出,汉尼拔为此专门部署并保持严阵以待的迦太基人便从四面八方一齐涌出。
nec sustinuere impetum Romani, sed ab effusa fuga loci angustiae eos impeditaque alia opere iam coepto, alia apparatu operis morabantur.
罗马人未能抵挡住这一冲击,在溃退中,他们由于地方狭窄以及部分被已开始的工事、部分被施工的工具所阻碍而延误了退路。
§25.11.6plurimi in fossam praecipitavere, occisique sunt plures in fuga quam in pugna.
极多的人坠入壕沟,在逃跑中被杀的人比在战斗中被杀的还要多。
§25.11.7inde opus nullo prohibente fieri coeptum: fossa ingens ducta, et vallum intra eam erigitur; modicoque post intervallo murum etiam eadem regione addere parat, ut vel sine praesidio tueri se adversus Romanos possent.
此后,在无人阻挠的情况下,工事开始修筑:挖了一条巨大的壕沟,并在其内侧筑起了一道土墙;不久之后,他还准备在同一区域加筑一道石墙,以便他们即使没有守备军也能抵御罗马人进行自卫。
§25.11.8reliquit tamen modicum praesidium, simul ut in perficiendo muro adiuvaret.
尽管如此,他还是留下了适当的守备军,同时也为了协助完成城墙的修筑。
ipse profectus cum ceteris copiis ad Galaesum flumen — quinque milia ab urbe abest — posuit castra.
他自己则带着其余的部队出发,在距离城市五英里的加莱苏斯河畔安营扎寨。
§25.11.9ex his stativis regressus ad inspiciendum, quod opus aliquantum opinione eius celerius creverat, spem cepit etiam arcem expugnari posse.
汉尼拔从这些驻地返回,前来视察工事,该工事的进展比他预料的要快得多,这使他抱有希望,认为内城也是可以攻克的。
et est non altitudine, ut cetera, tuta, sed loco plano posita et ab urbe muro tantum ac fossa divisa.
因为这里不像其他地方那样靠高度来防卫,而是位于平坦之地,与城市仅由一道城墙和一条壕沟隔开。
cum iam machinationum omni genere §25.11.10et operibus oppugnaretur, missum a Metaponto praesidium Romanis fecit animum, ut nocte ex inproviso opera hostium invaderent.
由于当时正在用各种攻城器械和工事进行围攻,从梅塔蓬图姆派来的援军给罗马人带来了勇气,使他们在夜间出其不意地袭击了敌人的工事。
alia disiecerunt, alia igni corruperunt.
他们推倒了一些,用火烧毁了另一些。
isque finis Hannibali fuit ea parte arcem oppugnandi.
这就是汉尼拔从那一侧进攻内城的终结。
§25.11.11reliqua erat in obsidione spes nec ea satis efficax, quia arcem tenentes, quae in paeneinsula posita imminet faucibus portus, mare liberum habebant, urbs contra exclusa maritimis commeatibus propiusque inopiam erant obsidentes quam obsessi.
剩下的希望在于包围,但这一手段并不十分有效,因为控制内城的人(内城位于半岛上,俯瞰着港口的咽喉)拥有自由通行的海洋,相反,城市被切断了海上物资供应,围攻者比被围攻者更接近物资匮乏的境地。
§25.11.12Hannibal convocatis principibus Tarentinis omnes praesentis difficultates exposuit: neque arcis tam munitae expugnandae cernere viam neque in obsidione quicquam habere spei, donec mari hostes potiantur.
汉尼拔召集了塔兰托人的首领们,陈述了目前所有的困难:在敌人控制海洋的情况下,他既看不出有什么办法能攻克如此坚固的内城,也看不出包围能有什么希望。
§25.11.13quod si naves sint, quibus commeatus invehi prohibeat, extemplo aut arce cessuros aut dedituros se hostis.
但如果有船只可以用来阻止物资运入,敌人将立即撤出内城或投降。
§25.11.14adsentiebantur Tarentini; ceterum ei, qui consilium adferret, opem quoque in eam rem adferendam censebant esse.
塔兰托人表示赞同;但他们认为,对于提出这个建议的人,也应当为这件事提供帮助。
§25.11.15Punicas enim naves ex Sicilia accitas id posse facere; suas, quae sinu exiguo intus inclusae essent, cum claustra portus hostis haberet, quem ad modum inde in apertum mare evasuras?
因为,从西西里招募来的迦太基船只可以做到这一点;而他们自己的船只被封闭在狭小的内湾里,既然敌人控制着港口的关卡,它们又如何能从那里逃往开阔的海洋呢?
§25.11.16“evadent” inquit Hannibal; “multa, quae inpedita natura sunt, consilio expediuntur.
汉尼拔说:“它们能逃出去;许多被自然阻碍的事情,都可以通过计谋来解决。
urbem in campo sitam habetis.
你们的城市坐落在平原上。
planae et satis latae viae patent in omnis partis.
平坦且足够宽阔的道路向四面八方敞开。
§25.11.17via, quae e portu per mediam urbem ad mare transmissa est, plaustris transveham naves haud magna mole.
通过那条从港口横穿市中心通往海洋的道路,我将用马车运送船只,不需要费多大劲。
et mare nostrum erit, quo nunc hostes potiuntur; et illinc mari, hinc terra circumsedebimus arcem, immo brevi aut relictam ab hostibus aut cum ipsis hostibus capiemus. ”
现在被敌人控制的海洋将属于我们;我们将从那边由海路、这边由陆路包围内城,甚至在短期内,要么敌人放弃内城撤走,要么我们将连同敌人一起攻克它。
§25.11.18haec oratio non spem modo effectus sed ingentem etiam ducis admirationem fecit.
” 这番话不仅带来了成功的希望,而且引起了对这位将领的极大钦佩。
contracta extemplo undique plaustra iunctaque inter se, et machinae ad subducendas naves admotae munitumque iter, quo faciliora plaustra minorque moles in transitu esset.
人们立即从四面八方收集起马车并连接在一起,拉船上岸的器械也被运来,道路也得到了修整,以便马车通过时更加容易,过路时费的力气更小。
§25.11.19iumenta inde et homines contracti, et opus inpigre coeptum; paucosque post dies classis instructa ac parata circumvehitur arcem et ante os — ipsum portus ancoras iacit.
随后收集了牲畜和人员,施工干劲十足地开始;几天后,装备齐全、准备就绪的舰队绕过内城,在港口的出口正前方投下了锚。
§25.11.20hunc statum rerum Han. nibal Tarenti relinquit regressus ipse in hiberna.
汉尼拔将塔兰托的这种局势留在此地,他自己则回到了冬营地。
ceterum defectio Tarentinorum utrum priore anno an hoc facta sit, in diversum auctores trahunt.
不过,塔兰托人的反叛究竟是发生在前一年还是今年,历史学家们各执一词。
plures propioresque aetate memoriae rerum hoc anno factam tradunt.
多数人以及在年代上更接近那一事件记忆的人都传达说,它是发生在今年。