Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §24.41.1-24.41.11

西庇阿兄弟在西班牙的交战与获胜

第 746 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

叙述了罗马与塞琉古(迦太基)军队在西班牙互有胜负的拉锯战,详细记录了西庇阿兄弟如何化解危机、促成卡斯图洛投诚,并成功解除了伊利图尔吉斯和比格拉的围攻。

§24.41.1eodem anno in Hispania varie res gestae.
同一年,西班牙的战局互有胜负。
nam priusquam Romani amnem Hiberum transirent, ingentes copias Hispanorum Mago et Hasdrubal fuderunt.
因为在罗马人渡过埃布罗河之前,马戈和哈斯德鲁巴击溃了西班牙人的庞大军队。
§24.41.2defecissetque ab Romanis ulterior Hispania, ni P. Cornelius raptim traducto exercitu Hiberum dubiis sociorum animis in tempore advenisset.
若非普布利乌斯·科尔内利乌斯急忙率军渡过埃布罗河,在同盟者人心动摇之际及时赶到,远西班牙就已经背叛罗马人了。
§24.41.3primo ad Castrum Album — locus est insignis caede magni Hamilcaris — castra Romani habuere.
起初,罗马人在白堡(Castrum Album)——一个因伟大的哈米尔卡之死而闻名的地方——驻扎营地。
§24.41.4arx erat munita et convexerant ante frumentum; tamen, quia omnia circa hostium plena erant, agmenque Romanum in, pune incursatum ab equitibus hostium fuerat et ad duo milia aut moratorum aut palantium per agros interfecta, cessere inde Romani propius pacata loca et ad montem Victoriae castra communivere.
卫城防守严密,他们之前也已运进了粮食;然而,由于周围到处都是敌人,罗马的行军队伍又遭到敌人骑兵的肆意袭扰,约有两千名落单或在田野里游荡的人被杀,因此罗马人从那里撤退到更接近和平的地区,并在维多利亚山附近修筑了营垒。
§24.41.5eo Cn. Scipio cum omnibus copiis et Hasdrubal Gisgonis filius, tertius Carthaginiensium dux, cum exercitu iusto advenit, contraque castra Romana trans fluuium omnes consedere.
格奈乌斯·西庇阿率领全部军队,以及迦太基的第三位将领、吉斯戈之子哈斯德鲁巴率领正规军来到那里,他们全都在河对岸、罗马营地的对面驻扎下来。
P. Scipio cum expeditis clam profectus ad loca circa §24.41.6visenda haud fefellit hostes, oppressissentque eum in patentibus campis, ni tumulum in propinquo cepisset.
普布利乌斯·西庇阿率领轻装兵秘密出发去视察周围地方,并没有瞒过敌人,若非他占领了附近的一座小山,敌人本已在开阔的平原上将他消灭。
ibi quoque circumsessus adventu fratris obsidione eximitur.
他在那里也遭到包围,因其兄弟的赶到才得以解围。
§24.41.7Castulo, urbs Hispaniae valida ac nobilis et adeo coniuncta societate Poenis, ut uxor inde Hannibali esset, ad Romanos defecit.
卡斯图洛,一座西班牙强大而著名的城市,并且与迦太基人的盟友关系如此紧密,以至于汉尼拔的妻子就来自那里,如今也背叛并投靠了罗马人。
§24.41.8Carthaginienses Iliturgim oppugnare adorti, quia praesidium ibi Romanum erat, videbanturque inopia maxime eum locum expugnaturi.
迦太基人开始进攻伊利图尔吉斯,因为那里有罗马的守备队,而且看起来他们将主要通过饥饿来攻占该地。
§24.41.9Cn. Scipio, ut sociis praesidioque ferret opem, cum legione expedita profectus inter bina castra — cum magna caede hostium urbem est ingressus et postero die eruptione aeque felici pugnavit.
格奈乌斯·西庇阿为了向盟友和守备队提供援助,率领一个轻装军团出发,在两座营地之间——重创敌军后进入了城市,并在第二天以同样成功的突击进行了战斗。
§24.41.10supra duodecim milia hominum caesa duobus proeliis, plus mille hominum captum cum sex et triginta militaribus signis.
两场战役中,一万二千多人被杀,一千多人被俘,并缴获了三十六面军旗。
ita ab Iliturgi recessum est.
就这样,迦太基人从伊利图尔吉斯撤退了。
§24.41.11Bigerra inde urbs — socii et hi Romanorum erant — a Carthaginiensibus oppugnari coepta est.
随后,比格拉城——他们也是罗马人的同盟者——开始受到迦太基人的围攻。
eam obsidionem sine certamine adveniens Cn. Scipio solvit.
格奈乌斯·西庇阿赶到后,未经战斗就解了该城之围。

词汇与语法注释

  1. §24.41.2defecissetque ... ni ... advenisset — 这是一个表示与过去事实相反的虚拟条件句,主句谓语动词 defecisset(虚拟式过去完成时)置于句首以示强调,ni 引导条件从句(谓语为 advenisset)。独立夺格结构 raptim traducto exercitu 隶属于条件从句,说明赶到时的伴随状态。
  2. §24.41.4in, pune — 此处通常被认为是手稿或印刷错误,应读作副词 'impune'(无损地、未受惩罚地),用以修饰被动语态动词 'incursatum fuerat'。
  3. §24.41.8videbanturque ... expugnaturi — 这是 videor(似乎、看来)带有主动将来分词 expugnaturi 作为主语补足语的个人结构(“他们似乎将要攻克”)。这也可以理解为将来主动不定式中省略了 copula 'esse' 的形式。
  4. §24.41.9inter bina castra — — 介词短语 inter bina castra(在两座营地之间)后面的破折号表明此处省略了表示通过的动词或分词(如 transgressus 或 penetrans)。在语法关系上,它通常与前文的 profectus 联系在一起,理解为“出发并穿过两营之间(进入城市)”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §24.41.1-24.41.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.41.1-24.41.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。