Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §24.42.1-24.42.11

穆恩达的连胜与萨贡图姆的收复

第 747 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马军队在穆恩达和奥林吉斯接连击败迦太基军。随后,罗马人收复了作为战争起因的萨贡图姆,将其归还给原住民,并摧毁了挑起战争的图尔德塔尼人的城市。

§24.42.1ad Mundam exinde ~ castra Punica mota, et Romani eo confestim secuti sunt.
随后,迦太基营地转移到了穆恩达,罗马人也立即尾随而去。
§24.42.2ibi signis conlatis pugnatum per quattuor ferme horas; egregieque vincentibus Romanis signum receptui est datum, quod Cn. Scipionis femur tragula confixum erat pavorque circa eum ceperat milites, ne mortiferum esset vulnus.
在那里,双方交战,战斗持续了将近四个小时;在罗马人明显占优、即将获胜之际,退兵的信号却拉响了,因为格奈乌斯·西庇阿的大腿被一记标枪刺穿,周围的士兵们产生恐慌,担心这伤势会致命。
§24.42.3ceterum haud dubium fuit, quin, nisi ea mora intervenisset, castra eo die Punica capi potuerint.
不过,毫无疑问,如果不是因为那次延误的阻碍,迦太基营地在当天本就可以被攻占。
iam non milites solum sed elephanti etiam usque ad vallum acti erant, superque ipsum novem et triginta elephanti pilis confixi.
当时不仅士兵,连大象都已被逼到了壕墙跟前,在壕墙上面,就有三十九头大象被标枪刺穿。
§24.42.4hoc quoque proelio ad duodecim milia hominum dicuntur caesa, prope tria capta cum signis militaribus septem et quinquaginta.
在这场战斗中,据称也有将近一万二千人被杀,近三千人被俘,同时缴获了五十七面军旗。
§24.42.5ad Auringem inde urbem Poeni recessere et, ut territis instaret, secutus Romanus.
随后,迦太基人撤退到奥林吉斯城,罗马人也尾随而至,以逼迫惊恐之敌。
ibi iterum Scipio lecticula in aciem inlatus conflixit, nec dubia victoria fuit; minus tamen dimidio hostium quam antea, quia pauciores superfuerant, qui pugnarent, occisum.
在那里,西庇阿再次坐着担架被抬入战场交战,胜利毫无疑问;然而被杀的敌人还不及先前的一半,因为能战的幸存者已经变少了。
§24.42.6sed gens nata instaurandis reparandisque bellis, Magone ad conquisitionem militum a fratre misso, brevi replevit exercitum animosque ad temptandum de integro certamen fecit; §24.42.7alii plerique milites, quippe pro parte totiens intra paucos dies victa, iisdem animis, quibus priores, eodemque eventu pugnavere: §24.42.8plus octo milia hominum caesa, haud multo minus quam mille captum et signa militaria quinquaginta octo; et spolia plurima Gallica fuere, aurei torques armillaeque, magnus numerus.
但是,这个仿佛天生为了重整和重开战端而生的民族,在马戈被其兄弟派去征募士兵之后,很快就补充了军队,并重振士气,准备重新尝试战斗;士兵们大都是新募之辈,但正如在几天内屡屡战败的一方所难免的那样,他们带着与先辈相同的士气、迎来了相同的结局而战:八千多人被杀,将近一千人被俘,并缴获了五十八面军旗;战利品中有很多高卢人的物件,大量的金项圈和金手镯。
duo etiam insignes reguli Gallorum — Moeniacapto et Vismaro nomina erant — eo proelio ceciderunt.
高卢人的两位著名小王——名字叫作莫埃尼亚卡普托和维斯马鲁斯——也在这场战斗中阵亡。
octo elephanti capti, tres occisi. —
另有八头大象被俘,三头被杀。
§24.42.9cum tam prosperae res in Hispania essent, verecundia Romanos tandem cepit, Saguntum oppidum, quae causa belli esset, octavum iam annum sub hostium potestate esse.
鉴于西班牙的形势如此顺利,罗马人终于感到羞愧:作为战争起因的萨贡图姆城,如今竟然已经落入敌手达八年之久。
§24.42.10itaque id oppidum vi pulso praesidio Punico receperunt cultoribusque antiquis, quos ex iis vis reliquerat belli, restituerunt; §24.42.11et Turdetanos, qui contraxerant eis cum Carthaginiensibus bellum, in potestatem redactos sub corona vendiderunt urbemque eorum delerunt.
因此,他们武力赶走了迦太基守备队,收复了该城,并将其归还给在战争浩劫中幸存的昔日居民;此外,他们还制服了曾为萨贡图姆人招来与迦太基人战争的图尔德塔尼人,将他们作为奴隶拍卖,并摧毁了他们的城市。

词汇与语法注释

  1. 24.42.2egregieque vincentibus Romanis — 夺格绝对句,表示时间或情况(“正当罗马人取得辉煌胜利之时”)。
  2. 24.42.2ne mortiferum esset vulnus — 依附于名词 pavor(恐惧)的恐惧从句,使用 ne 加上虚拟式未完成过去时,表示“担心伤口会致命的恐惧”。
  3. 24.42.3quin, nisi ea mora intervenisset, castra eo die Punica capi potuerint — 由否定疑问表达(haud dubium fuit)引导的 quin 从句。nisi 从句表示与过去事实相反的虚拟条件,其归结句 capi potuerint 本应使用虚拟式过去完成时,但由于可能动词 posse 的特殊性质以及 quin 从句的语法规则,此处使用了虚拟式完成时。
  4. 24.42.5minus tamen dimidio hostium quam antea... occisum — occisum [est] 为无人称被动语态。dimidio 是表示差异程度的夺格(字面意为“比以前少杀了一半的敌人”,即“被杀的敌人数量不及先前的一半”)。
  5. 24.42.6instaurandis reparandisque bellis — 动形容词(动兵格)的与格,修饰形容词 nata(意为“为……而生”),表示目的(“为了重整和重开战端”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §24.42.1-24.42.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.42.1-24.42.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。