Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §24.18.1-24.18.15

监察官整肃纲纪与罗马公民的自发捐资

第 723 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在国库空虚的情况下,监察官严厉惩罚了坎尼战后企图逃离意大利及逃避兵役的人。对此,市民、被释奴隶的主人、普通民众及士兵纷纷主动延后索要款项或捐献私财,以支持国家度过财政难关。

§24.18.1nec minore animo res Romana domi quam militiae gerebatur.
罗马国家在内政方面的管理,其热忱并不亚于在战场上。
§24.18.2censores vacui ab operum locandorum cura propter inopiam aerarii ad mores hominum regendos animum adverterunt castigandaque vitia, quae, velut diutinis morbis aegra corpora ex sese gignunt, eo nata bello erant.
由于国库空虚,监察官免于考虑公共工程招标的事务,转而将注意力投入到整顿人民的风纪,以及惩治那些由于这场战争而产生的、如同久病之躯自身滋生出的恶癖上。
§24.18.3primum eos citaverunt, qui post Cannensem cladem deserendae Italiae consilia agitasse dicebantur.
他们首先召集了那些据传在坎尼惨败后企图密谋放弃意大利的人。
princeps eorum M. Caecilius Metellus quaestor tum forte erat.
他们的首领是马尔库斯·凯基利乌斯·梅特鲁斯,当时他碰巧担任财务官。
§24.18.4iusso deinde eo ceterisque eius. dem noxae reis causam dicere, cum purgari nequissent, pronuntiarunt verba orationemque eos adversus rem publicam habuisse, quo coniuratio deserendae Italiae causa fieret.
随后,监察官命令他和其他犯有同等罪行的被告进行申辩,在他们无法证明自己清白后,便宣判他们曾发表针对国家的言论和演说,以此结成以放弃意大利为目的的阴谋。
§24.18.5secundum eos citati nimis callidi exsolvendi iuris iurandi interpretes, qui captivorum ex itinere regressi clam in castra Hannibalis solutum, quod iuraverunt redituros, rebantur.
紧随其后被传唤的,是那些对解除誓言作了过于狡黠解释的人。 他们是那些在被俘后、从半路上秘密返回汉尼拔军营,便认为自己达成了“誓言要返回”这一要求的人。
§24.18.6his superioribusque illis equi adempti, qui publicum equom habebant, tribuque moti aerarii omnes facti.
这些人和前述的那些人中,凡是拥有公有马匹的,其马匹均被收回,并全部被开除出所属部落,沦为纳税义务人。
§24.18.7neque senatu modo aut equestri ordine regendo cura se censorum tenuit; nomina omnium ex iuniorum tabulis excerpserunt, qui quadriennio non militassent, quibus neque vocatio iusta militiae neque morbus causa fuisset.
监察官的职责不仅限于整顿元老院或骑士阶级;他们还从青年名册中筛查出所有四年未服兵役的人的名录,而这些人既无正当的免服兵役理由,也无疾病原因。
§24.18.8et ea supra duo milia nominum in aerarios relata tribuque omnes moti; §24.18.9additumque tam truci censoriae notae triste senatus consultum, ut ei omnes, quos censores notassent, pedibus mererent mitterenturque in Siciliam ad Cannensis exercitus reliquias, cui militum generi non prius, quam pulsus Italia hostis esset, finitum stipendiorum tempus erat.
这部分人的名字多达两千有余,全部被列入纳税义务人名单,并开除出其部落;在这极为严厉的监察官惩戒之上,又加上了元老院的严厉决议:凡是被监察官惩戒的人,都必须以步兵身份服役,并被送往西西里,加入坎尼军团的残部;对于这部分士兵而言,只要敌人未被逐出意大利,他们的服役期就不会结束。
§24.18.10cum censores ob inopiam aerarii se iam locationibus abstinerent aedium sacrarum tuendarum curuliumque equorum praebendorum ac similium his rerum, convenere ad eos frequentes, §24.18.11qui hastae huius generis adsueverant, hortatique censores sunt, ut omnia per —: inde agerent locarent, ac si pecunia in aerario esset: neminem nisi bello confecto pecuniam ab aerario petiturum esse.
当监察官因国库空虚而已经暂停神庙修缮、提供仪式用马以及类似事务的招标时,有大批人聚集到他们面前,他们是习惯了这类竞标的人,他们劝告监察官,应当像国库里有钱一样,照常进行和招标一切事务,并表示在战争结束前,绝无人会向国库索要款项。
§24.18.12convenere deinde domini eorum, quos Ti. Sempronius ad Beneventum manu emiserat, arcessitosque se ab triumviris mensariis esse dixerunt, ut pretia servorum acciperent; ceterum non ante quam bello confecto accepturos esse.
随后,提贝里乌斯·塞姆普罗尼乌斯在贝内温图姆释放的那些奴隶的主人们也聚集起来,说他们已被金融三人委员会召见以领取奴隶的赎金;但他们表示在战争结束前绝不领受。
§24.18.13cum haec inclinatio animorum plebis ad sustinendam inopiam aerarii fieret, pecuniae quoque pupillares primo, §24.18.14deinde viduarum coeptae conferri, nusquam eas tutius sanctiusque deponere credentibus qui deferebant quam in publica fide.
当平民这种支持国库困窘的倾向形成时,首先是孤儿的资金,接着是寡妇的资金,也开始被送来交存,送交者深信将这些资金寄托于国家信誉,比放在任何地方都更安全、更神圣。
inde si quid emptum paratumque pupillis ac viduis foret, a quaestore perscribebatur.
此后,若为孤儿和寡妇购买或筹办任何物品,皆由财务官从该项资金中转账支付。
§24.18.15manavit ea privatorum benignitas ex urbe etiam in castra, ut non eques, non centurio stipendium acciperet, mercennariumque increpantes vocarent qui accepisset.
私人的这种慷慨善意甚至从城市蔓延到了军营,以至于没有一个骑兵、没有一个百人队长肯领受军饷,并且他们还斥责那些领受了的人,称其为“雇佣兵”。

词汇与语法注释

  1. §24.18.2castigandaque vitia — 中性复数宾格的动形容词(未来被动分词)。它与前句的 ad mores hominum regendos(前置词 ad +宾格动形容词结构)并列,但未带前置词 ad,而是作为动词 animum adverterunt 的直接宾语。或者,也可以理解为前置词 ad 在后半句中被省略并继续发挥作用。
  2. §24.18.4quo coniuratio deserendae Italiae causa fieret — 这里的 quo 虽然不带比较级,但引导目的从句(使用未完成过去时虚拟语气 fieret),相当于 ut eo。deserendae Italiae 是属格动形容词结构,修饰 causa(表示“为了……”的夺格),整句意为“以便结成以放弃意大利为目的的阴谋”。
  3. §24.18.5solutum, quod iuraverunt redituros — 依赖于动词 rebantur 的宾格代不定式结构。solutum [esse](完成时被动不定式)以关系代词 quod 为主语。作 iuraverunt(发誓)宾语的不定式短语 [se] redituros [esse](将来时主动)中省略了反身代词 se。意为“他们认为,那(再次返回的)誓言已经履行”。
  4. §24.18.9pedibus mererent — pedibus 为方式或手段夺格,意为“步行地(作为步兵)”。mererent 是 merere 的虚拟语气,在军事常用语 stipendia merere(服兵役、领军饷)中省略了名词宾语 stipendia。这表明被剥夺公有马匹的骑兵们作为惩罚被派往步兵营服役。
  5. §24.18.14nusquam eas tutius sanctiusque deponere credentibus... quam in publica fide — credentibus 是现在分词复数与格,指向前面被动句 coeptae [sunt] conferri 中实际交存资金的人(qui deferebant)。代词宾格 eas(指资金)是不定式 deponere 的直接宾语。整句用于解释动机或原因:“因为送交者深信将这些资金寄托于国家信誉,比放在任何地方都更安全……”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §24.18.1-24.18.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.18.1-24.18.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。