Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §23.42.1-23.42.13

同盟部族向汉尼拔诉苦并请求援助

第 698 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

萨姆尼乌姆人和希尔皮尼人的使节向汉尼拔控诉,抱怨他未能保护其领土免受罗马军队的肆意蹂躏,并请求他立即给予援助。

§23.42.1itaque extemplo legati ad Hannibalem missi simul ex utraque gente ita Poenum adlocuti sunt: §23.42.2“hostes populi Romani, Hannibal, fuimus primum per nos ipsi, quoad nostra arma, nostrae vires nos tutari poterant.
因此,两族立即同时向汉尼拔派出了使节,他们对这位迦太基人如此说道: “汉尼拔啊,起初只要我们的武器和力量还能够保护我们自己,我们便是凭着自己的意志与罗马人为敌。
postquam iis parum fidebamus, Pyrrho regi nos adiunximus; §23.42.3a quo relicti pacem necessariam accepimus, fuimusque in ea per annos prope quinquaginta ad id tempus, quo tu in Italiam venisti.
在对它们失去信心之后,我们投靠了皮洛斯国王;被他抛弃后,我们接受了无可奈何的和平,并在这和平中度过了将近五十年,直到你来到意大利的时候。
§23.42.4tua nos non magis virtus fortunaque quam unica comitas ac benignitas erga cives nostros, quos captos nobis remisisti, ita conciliavit tibi, ut te salvo atque incolumi amico non modo populum Romanum sed ne deos quidem iratos, si fas est dici, timeremus.
不仅是你的英勇和好运,更是你对我们那些被俘并被你放还的公民所表现出的无比和合与仁慈,使我们如此归顺于你,以至于只要你这位朋友平安无事,我们不仅不害怕罗马人民,甚至在允许说出来的情况下,连愤怒的神明也毫不畏惧。
§23.42.5at hercule non solum incolumi et victore sed praesente te, cum ploratum prope coniugum ac liberorum nostrorum exaudire et flagrantia tecta posses conspicere, ita sumus aliquotiens hac aestate devastati, ut M. Marcellus, non Hannibal vicisse ad Cannas videatur, glorienturque Romani te ad unum modo ictum vigentem velut aculeo misso torpere.
可是,凭赫拉克勒斯起誓,不仅在你平安且胜利的时候,甚至就在你亲临此地、几乎能听到我们妻儿的哭泣并看到我们燃烧的房屋时,我们在这个夏天仍数次遭到如此严重的蹂躏,以至于看起来在坎尼获胜的是马尔库斯·马尔凯鲁斯,而不是汉尼拔,并且罗马人还在吹嘘,你只在一次打击中表现得强劲,如今就像射出毒刺后便麻痹无力了一样。
§23.42.6per annos centum cum populo Romano bellum gessimus nullo externo adiuti nec duce nec exercitu, nisi quod per biennium Pyrrhus nostro magis milite suas auxit vires quam suis viribus nos defendit.
在整整一百年中,我们与罗马人进行了战争,没有借助任何外国将领或军队,除了在两年里,皮洛斯与其说是用他自己的力量保护我们,不如说是用我们的士兵增强了他自己的力量。
§23.42.7non ego secundis rebus nostris gloriabor duos consules ac duos consulares exercitus ab nobis sub iugum missos, et si qua alia aut laeta aut gloriosa nobis evenerunt.
我不愿在我们顺遂的往事中吹嘘,两个执政官和两支执政官军队曾被我们逼迫通过轭下,以及其他发生在我们身上的喜庆或光荣的事迹。
§23.42.8quae aspera adversaque tunc acciderunt, minore indignatione referre possumus, quam quae hodie eveniunt.
那时降临在我们身上的艰难与逆境,我们尚能以较少的愤慨来叙述,这远不及对今天发生之事的那般愤慨。
§23.42.9magni dictatores cum magistris equitum, bini consules cum binis consularibus exercitibus ingrediebantur finis nostros; ante explorato et subsidiis positis et sub signis ad populandum ducebant:
伟大的独裁官与他们的骑兵长官,成对的执政官与成对的执政官军队,曾进入我们的领地;他们只有在预先侦察、部署好预备队并遵循军旗的情况下,才会引兵进行掠夺。
§23.42.10nunc propraetoris unius et parvi ad tuendam Nolam praesidii praeda sumus; iam ne manipulatim quidem sed latronum modo percursant totis finibus nostris neglegentius, quam si in Romano vagarentur agro.
而现在,我们却成了一名前副执政官和一支用于守卫诺拉的小型守备队的猎物;他们甚至不再以百人队为单位,而是像强盗一样,毫无顾忌地在我们整个领土上穿梭,比他们在罗马的土地上游荡时还要懈怠。
§23.42.11causa autem haec est, quod neque tu defendis et nostra iuventus, quae, si domi esset, tutaretur, omnis sub signis militat tuis.
而造成这一局面的原因在于,你既不保护我们,而我们的青年人——若是留在家中,本可以保护我们——如今却全都服役于你的军旗下。
§23.42.12nec te nec exercitum tuum norim, nisi, a quo tot acies Romanas fusas stratasque esse sciam, ei facile esse ducam opprimere populatores nostros vagos sine signis palatos, quo quemque trahit quamvis vana praedae spes.
除非我认为,对于一个我深知曾击溃并消灭了如此多罗马军队的人来说,要歼灭那些因虚妄的掠夺希望而被吸引、失去建制、到处流窜的掠夺者是轻而易举的事,否则我简直不认识你和你的军队。
§23.42.13Numidarum paucorum illi quidem praeda erunt praesidiumque miseris simul nobis et Nolae ademeris, si modo, quos, ut socios haberes, dignos duxisti, haud indignos iudicas, quos in fidem receptos tuearis.
他们确实会成为少数努米底亚兵的猎物。 只要你认为那些你曾视作配得上作为同盟的人,在被纳入庇护之后并非不配得到你的保护,你就会在消除我们这些可怜人的灾祸的同时,夺走诺拉罗马军的防卫力量。

词汇与语法注释

  1. 23.42.4te salvo atque incolumi amico — 以代词“te”作主格,形容词“salvo atque incolumi”和名词“amico”作谓语性同位语的“代词+形容词+名词”形式的夺格独立结构,表示条件或前提:“只要你这位朋友平安无事”。
  2. 23.42.12nec te nec exercitum tuum norim, nisi... ducam — 动词“norim”是具有现在时意义的完了动词 nōscō 的完了连接法,作为潜在条件句的归结从句(意为“我将不认识……”),条件从句由“nisi... ducam”(现在连接法)引导,构成一个表达强烈信念的假设结构。
  3. 23.42.13praesidiumque miseris simul nobis et Nolae ademeris — 动词“ademeris”是 adimo(夺去、消除)的将来完了时(或完了连接法)。它支配了两个表示剥夺或分离的与格:'miseris nobis'(从我们这些可怜人)和 'Nolae'(从诺拉),直接宾语“praesidium”对这两者产生双重作用:夺走诺拉的防卫力量,同时消除(或解脱)叙述者们的灾祸。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §23.42.1-23.42.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.42.1-23.42.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。