Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §23.35.1-23.35.19

格拉古在哈麦奇袭坎帕尼亚军

第 691 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

坎帕尼亚人企图通过诡计占领库迈,但库迈人向罗马执政官格拉古告密。格拉古利用坎帕尼亚人在哈麦举行夜间祭礼时的疏忽,发动了毁灭性的奇袭并大获全胜。

§23.35.1in Italia cum post Cannensem pugnam, fractis partis alterius viribus,
在意大利,戛纳战役之后,一方的军事力量已被摧毁,而另一方的斗志已经松懈,战争变得较为缓和。
§23.35.2alterius mollitis animis, segnius bellum esset, Campani per se adorti sunt rem Cumanam suae dicionis facere, primo sollicitantes, ut ab Romanis deficerent; ubi id parum processit, dolum ad capiendos eos comparant.
此时,坎帕尼亚人企图自行将库迈纳入自己的统治之下。 起初,他们极力唆使库迈人背叛罗马人;当这一举动几乎毫无进展时,他们便策划了一个阴谋来逮捕他们。
§23.35.3Campanis omnibus statum sacrificium ad Hamas erat.
所有坎帕尼亚人都要在哈麦举行定期的祭礼。
eo senatum Campanum venturum certiores Cumanos fecerunt petieruntque, ut et Cumanus eo senatus veniret ad consultandum communiter, ut eosdem uterque populus socios hostesque haberet; §23.35.4praesidium ibi armatum se habituros, ne quid ab Romano Poenove periculi esset.
他们通知库迈人说坎帕尼亚的元老院将前往该地,并请求库迈的元老院也前往那里进行共同商议,以便两国民众拥有相同的盟友和敌人;他们声称将在那里部署一支武装守备队,以免受到来自罗马人或迦太基人的任何危险。
Cumani, quamquam suspecta fraus erat, nihil abnuere, ita tegi fallax consilium posse rati.
库迈人虽然怀疑其中有诈,却并未拒绝,因为他们认为这样就能隐瞒自己反制的欺骗计划。
§23.35.5interim Ti. Sempronius consul Romanus Sinuessae, quo ad conveniendum diem edixerat, exercitu lustrato transgressus Volturnum flumen circa Liternum posuit castra.
与此同时,罗马执政官提贝里乌斯·塞姆普罗尼乌斯在西努埃萨(他曾在该地宣布了集合的日期)对军队进行了净化祭仪,随后渡过沃尔图尔努斯河,在利特尔努姆附近安营扎寨。
§23.35.6ibi quia otiosa stativa erant, crebro decurrere milites cogebat, ut tirones — ea maxima pars volonum erant — adsuescerent signa sequi et in acie agnoscere ordines suos.
在那里,由于驻军闲暇无事,他经常强迫士兵们进行行军操练,以便让新兵们——其中绝大多数是志愿奴兵——习惯于跟随军旗并在战线中识别自己的队列。
§23.35.7inter quae maxima erat cura duci, itaque legatis tribunisque praeceperat, ne qua exprobratio cuiquam veteris fortunae discordiam inter ordines sereret; vetus miles tironi, liber voloni sese exaequari sineret; §23.35.8omnis satis honestos generososque ducerent, quibus arma sua signaque populus Romanus commisisset; quae fortuna coegisset ita fieri, eandem cogere tueri factum.
在这些事务中,将领最大的关注点在于(以下内容),因此他曾向副官和军政官们下令:绝不许任何人因过去的境遇而受到非难,免得在行列间播下不和的种子;老兵应容许自己与新兵平等,自由人应容许自己与志愿奴兵平等;凡是罗马人民已将武器和军旗委付的人,大家都应将其视为足够光荣和出身高贵的人;无论命运如何强迫事情变成这样,这同一命运也强迫着去捍卫已成的事实。
§23.35.9ea non maiore cura praecepta ab ducibus sunt quam a militibus observata, brevique tanta concordia coaluerant omnium animi, ut prope in oblivionem veniret, qua ex condicione quisque esset miles factus.
将领们下达这些命令的用心之深,不亚于士兵们遵守这些命令的认真程度。 在极短的时间内,所有人的心就以极大的和谐凝聚在一起,以至于人们几乎忘记了每个人是以何种身份成为士兵的。
§23.35.10haec agenti Graccho legati Cumani nuntiarunt, quae a Campanis legatio paucos ante dies venisset et quid iis ipsi respondissent: §23.35.11triduo post eum diem festum esse; non senatum solum omnem ibi futurum sed castra etiam et exercitum Campanum.
在格拉古从事这些工作时,库迈的使节向他报告了几天前坎帕尼亚人派来了什么样的使团,以及他们自己对他们作出了什么回答:在那天过后的第三天就是节日;届时不仅整个元老院都会在那里,坎帕尼亚的营地和军队也会在那里。
§23.35.12Gracchus iussis Cumanis omnia ex agris in urbem convehere et manere intra muros, ipse pridie, quam statum sacrificium Campanis esset, Cumas movet castra.
格拉古命令库迈人将田野里的一切物资运进城内并留在城墙内,而他自己则在坎帕尼亚人举行定期祭礼的前一天,将营地移至库迈。
§23.35.13Hamae inde tria milia passuum absunt.
哈麦距离那里有三英里。
iam Campani eo frequentes ex composito convenerant, nec procul inde in occulto Marius Alfius medix tuticus — is summus magistratus erat Campanis — cum quattuordecim milibus armatorum habebat castra,
此时,坎帕尼亚人已按照约定成群结队地聚集在那里,而在离那里不远的一个隐蔽处,马里乌斯·阿尔菲乌斯(他是坎帕尼亚人的最高行政官“梅迪克斯·图蒂克斯”)正带着一万四千名武装人员驻扎。
§23.35.14sacrificio adparando et inter id instruendae fraudi aliquanto intentior quam muniendis castris aut ulli militari operi.
他专注于准备祭礼以及在祭礼期间设下阴谋,远甚于加固营地或任何军事工作。
§23.35.15nocturnum erat sacrum, ita ut ante mediam noctem conpleretur.
那是一场夜间的祭礼,以至于在子夜前就会结束。
§23.35.16huic Gracchus insidiandum tempori ratus, custodibus ad portas positis, ne quis enuntiare posset coepta, et ab decuma diei hora coactis militibus corpora curare somnoque operam dare,
格拉古认为应该利用这个时机进行伏击,于是在城门处部署了守卫,以免有人泄露风声,并命令士兵们从白天的第十时时分开始休整身体并专注于睡眠,以便他们能在初更时分到军旗下集合。
§23.35.17ut primis tenebris convenire ad signum possent, vigilia ferme prima tolli iussit signa,
在大约第一更天时,他下令拔营出发。
§23.35.18silentique profectus agmine cum ad Hamas media nocte pervenisset, castra Campana ut in pervigilio neglecta simul omnibus portis invadit; alios somno stratos, alios perpetrato sacro inermis redeuntis obtruncat.
他率军在寂静中行进,于子夜时分抵达哈麦。 他从所有的营门同时攻入了因彻夜狂欢而疏于防备的坎帕尼亚营地;他斩杀了那些在梦乡中熟睡的人,也斩杀了那些在祭礼结束后面无防备走回的人。
§23.35.19hominum eo tumultu nocturno caesa plus duo milia cum ipso duce Mario Alfio, capta * et signa militaria quattuor et triginta.
在那场夜间的混乱中,包括指挥官马里乌斯·阿尔菲乌斯本人在内,共有两千多人被杀,并有三十四面军旗被缴获。

词汇与语法注释

  1. 23.35.4abnuere — 历史不定式,在此处具有未完成过去时直陈语气(abnuebant)的力量。主语是 Cumani。
  2. 23.35.4fallax consilium — 在此语境中,“欺骗性的计划”是指库迈人自己反制欺骗的计划(假装接受提议以消除疑虑,同时暗中召集罗马人),而非坎帕尼亚人的计划。
  3. 23.35.7veteris fortunae — 修饰动作名词 exprobratio(非难)的宾格性属格,指因某人过去的境遇(即曾为奴隶)而对其进行非难的行为。
  4. 23.35.12iussis Cumanos — 包含 iubeo 的被动过去分词(iussis)的不规则夺格独立结构。该动词固有的句法(对格加不定式)依然存在,使 Cumanos 保持对格形式作为不定式的逻辑主语。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §23.35.1-23.35.19. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.35.1-23.35.19

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。