§23.14.1ceterum haec, ut in secundis rebus, segniter otioseque gesta; Romanos praeter insitam industriam animis fortuna etiam cunctari prohibebat.
然而,正如在顺境中常有的那样,这些事情进行得缓慢而怠惰;而对于罗马人,除了他们天生的勤勉之外,他们的处境也使他们在精神上无法迟疑。
nam nec consul ulli rei, §23.14.2quae per eum agenda esset, deerat, et dictator M. Iunius Pera rebus divinis perfectis latoque, ut solet, ad populum, ut equum escendere liceret, praeter duas urbanas legiones, quae principio anni a consulibus conscriptae fuerant, et servorum dilectum cohortesque ex agro Piceno et Gallico collectas ad ultimum prope desperatae rei publicae auxilium, §23.14.3cum honesta utilibus cedunt, descendit edixitque, qui capitalem fraudem ausi quique pecuniae iudicati in vinculis essent, qui eorum apud se milites fierent, eos noxa pecuniaque sese exsolvi iussurum.
因为执政官没有懈怠任何一件需要他去办的事情,而独裁官马尔库斯·尤尼乌斯·佩拉在完成了祭神仪式并按惯例向人民提出允许他骑马的提案后,除了年初由执政官征召的两个城市军团、奴隶的征兵以及从皮凯努姆和高卢地区募集的步兵大队之外,为了应对近乎绝望的国家而采取最后的救济手段,在体面让位于实用之际,毅然采取了行动,并发布告示:那些因犯下死罪或因债务判决而被囚禁的人中,凡是愿意在他麾下当兵的人,他将下令免除他们的罪责和债务。
§23.14.4ea sex milia hominum Gallicis spoliis, quae triumpho C. Flamini tralata erant, armavit, itaque cum viginti quinque milibus armatorum ab urbe proficiscitur.
他用盖乌斯·弗拉米尼乌斯凯旋式上运送的高卢战利品武装了这六千人,于是率领两万五千名武装士兵从城里出发。
§23.14.5Hannibal Capua recepta cum iterum Neapolitanorum animos partim spe partim metu nequiquam temptasset, §23.14.6in agrum Nolanum exercitum traducit, ut non hostiliter statim, quia non desperabat voluntariam deditionem, ita, si morarentur spem, nihil eorum, quae pati aut timere possent, praetermissurus.
汉尼拔在接管卡普阿后,再次试图用希望和恐惧去动摇那不勒斯人的民心,却徒劳无功,将军队移入诺拉境内的领地。 由于他并未对自主投降绝望,所以起初并未立即采取敌对行动,但若他们拖延他的期望,他便打算毫不留情地实施一切他们可能遭受或恐惧的事情。
§23.14.7senatus, ac maxime primores eius, in societate Romana cum fide perstare; plebs novarum, ut solet, rerum atque Hannibalis tota esse metumque agrorum populationis et patienda in obsidione multa gravia indignaque proponere animo.
元老院,尤其是其中的首要人物,忠实地坚持与罗马的同盟关系;而平民则一如既往地渴望变革,完全倒向汉尼拔,脑海中充满了对田园荒废的恐惧,以及在包围战中必须忍受的种种沉重和屈辱的痛苦。
neque auctores defectionis deerant.
而且,也不乏煽动叛变的人。
§23.14.8itaque ubi senatum metus cepit, si propalam tenderent, resisti multitudini concitatae non posse, obsecundando dilationem mali inveniunt.
因此,当元老院产生恐惧,担心如果公开反抗就无法抵挡激动的群众时,他们通过顺从而找到了拖延灾难的方法。
§23.14.9placere enim sibi defectionem ad Hannibalem simulant; quibus autem condicionibus in foedus amicitiamque novam transeant, parum constare.
因为他们假装自己也赞成倒向汉尼拔;但是,究竟以何种条件过渡到新的盟约和友谊中,目前尚不明确。
§23.14.10ita spatio sumpto legatos propere ad praetorem Romanum Marcellum Claudium, qui Casilini cum exercitu erat, mittunt docentque, quanto in discrimine sit Nolana res: agrum Hannibalis esse et Poenorum, urbem extemplo futuram, ni subveniatur;
如此争取到时间后,他们急忙派遣使者前往正率军驻守卡西利努姆的罗马法务官克劳狄乌斯·马尔凯鲁斯那里,向他说明诺拉的情势处于何等危险之中:田野已属于汉尼拔和迦太基人,若不提供援助,城市也即将落入敌手。
§23.14.11concedendo plebei senatum, ubi velint, defecturos se, ne deficere praefestinarent, effecisse.
并且,由于元老院向平民妥协,声称一旦他们希望就将一同背叛,从而使得平民没有急于倒戈。
§23.14.12Marcellus conlaudatis Nolanis eadem simulatione extrahi rem in suum adventum iussit, interim celari, quae secum acta essent, spemque omnem auxilii Romani.
马尔凯鲁斯称赞了诺拉人,命令他们利用同样的伪装将事情拖延到他到来为止,同时对与他接洽的内容以及对罗马援助的一切希望都予以保密。
§23.14.13ipse a Casilino Caiatiam petit atque inde Volturno amni traiecto per agrum Saticulanum Trebianumque super Suessulam per montis Nolam pervenit.
他本人从卡西利努姆前往卡亚蒂亚,并从那里渡过沃尔图努斯河,经过萨蒂库拉和特雷比亚的领地,越过苏埃苏拉上方的山脉,抵达诺拉。