Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §23.12.1-23.12.17

展示金指轮与汉诺对增援的反驳

第 668 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

马戈在迦太基元老院报告了汉尼拔的大捷,展示了金指轮并请求增援。巴卡派的希米尔科嘲讽反对战争的汉诺,但汉诺通过尖锐的提问进行反驳,对胜利背后的虚妄提出警告。

§23.12.1ad fidem deinde tam laetarum rerum effundi in vestibulo curiae iussit anulos aureos, qui tantus acervus fuit, ut metientibus supra tris modios explesse sint quidam auctores;
随后,为了证实如此令人高兴的消息的真实性,他下令将金指轮倾倒在元老院议事厅的门厅里;这堆金指轮是如此之大,以至于某些作者记载,对于测量它们的人来说,它们填满了三多斗(modii)以上。
§23.12.2fama tenuit, quae propior vero est, haud plus fuisse modio, adiecit deinde verbis, quo maioris cladis indicium esset, neminem nisi equites, atque eorum ipsorum primores, id gerere insigne.
而更接近事实的普遍传闻则认为,不超过一多斗;接着他在言语中补充道,为了证明这场灾难有多么巨大,除了骑士,而且是他们之中的首领,没有人佩戴这种徽章。
§23.12.3summa fuit orationis, quo propius spem belli perficiendi sit, eo magis omni ope iuvandum Hannibalem esse; procul enim ab domo militiam esse, in media hostium terra; §23.12.4magnam vim frumenti, pecuniae absumi, et tot acies ut hostium exercitus delesse ita victoris etiam copias parte aliqua minuisse:
他演讲的要旨是,越接近完成战争的希望,就越应该用尽一切力量去援助汉尼拔;因为军事行动远离家乡,是在敌人的土地腹地;大量的粮食和资金被消耗,正如这么多场战役消灭了敌人的军队一样,它们也在某种程度上减少了胜利者的兵力。
§23.12.5mittendum igitur supplementum esse, mittendam in stipendium pecuniam frumentumque tam bene meritis de nomine Punico militibus.
因此,应当派遣增援部队,应当为那些对迦太基之名建立如此殊勋的士兵们送去军饷和粮食。
§23.12.6secundum haec dicta Magonis laetis omnibus Himilco, vir factionis Barcinae, locum Hannonis increpandi esse ratus, “quid est, Hanno?” inquit “etiam nunc paenitet belli suscepti adversus Romanos? iube dedi Hannibalem;
在马戈说了这些话之后,在众人皆大欢喜之时,巴卡派的男子希米尔科认为这是责备汉诺的好机会,便说:“怎么了,汉诺? 你现在还在为对罗马人发动战争而后悔吗?
§23.12.7veta in tam prosperis rebus grates deis immortalibus agi; audiamus Romanum senatorem in Carthaginiensium curia. ”
下令把汉尼拔交出去吧;禁止在如此繁荣的形势下向不朽的神明致谢吧;让我们在迦太基人的议事厅里听听一位罗马元老院议员的话吧。
§23.12.8tum Hanno: “tacuissem hodie, patres conscripti, ne quid in communi omnium gaudio, minus laetum quod esset vobis, loquerer; §23.12.9nunc interroganti senatori, paeniteatne adhuc suscepti adversus Romanos belli, si reticeam, aut superbus aut obnoxius videar, quorum alterum est hominis alienae libertatis obliti, alterum suae.
” 汉诺随后说:“元老院议员诸父,我今天本该保持沉默,以免在大家的共同欢乐中说出让你们感到不那么愉快的话;但现在,面对询问我是否仍然后悔对罗马人发动战争的议员,如果我保持沉默,我就会显得要么傲慢要么屈从,前者是忘记他人自由的人的特征,后者是忘记自己自由的人的特征。
§23.12.10respondeo” inquit “Himilconi, non desisse paenitere me belli neque desiturum ante invictum vestrum imperatorem incusare, quam finitum aliqua tolerabili condicione bellum videro; nec mihi pacis antiquae desiderium ulla alia res quam pax nova finiet.
我回答希米尔科,”他说,“我没有停止过后悔这场战争,并且在看到战争以某种可以接受的条件结束之前,我不会停止指责你们‘无敌的’统帅;除了新的和平之外,没有任何其他事物能终止我对旧日和平的渴望。
§23.12.11itaque ista quae modo Mago iactavit, Himilconi ceterisque Hannibalis satellitibus iam laeta sint: mihi possunt laeta esse, quia res bello bene gestae, si volumus fortuna uti, pacem nobis aequiorem dabunt; §23.12.12nam si praetermittimus hoc tempus, quo magis dare quam accipere possumus videri pacem, vereor, ne haec quoque laetitia luxuriet nobis ac vana evadat.
因此,马戈刚才夸耀的那些事情,对希米尔科和汉尼拔的其他追随者来说,现在也许是快乐的;对我来说,它们也可能是快乐的,因为如果我们要利用运势,战争中的胜利将赐予我们一个更公平的和平;因为如果我们错过了这个时间——在此时我们看起来更能赋予和平而不是接受和平,我担心连这份快乐也会使我们骄纵,最终变得虚无。
§23.12.13quae tamen nunc quoque qualis est? occidi exercitus hostium mittite milites mihi.
然而,即使是现在,它的性质又是如何呢? ‘我消灭了敌人的军队,给我派兵。
quid aliud rogares, si esses victus?
’如果你战败了,你还会要求别的什么吗?
§23.12.14hostium cepi bina castra, praedae videlicet plena et commeatuum, — frumentum et pecuniam date.
‘我夺取了敌人的两座营地,’——不用说,里面装满了战利品和补给——‘给我粮食和钱。
§23.12.15quid aliud, si spoliatus, si exutus castris esses, peteres? et ne omnia ipse mirer, — mihi quoque enim, quoniam respondi Himilconi, interrogare ius fasque est — velim seu Himilco seu Mago respondeat, cum ad internecionem Romani imperii pugnatum ad Cannas sit constetque in defectione totam Italiam esse, primum,
’ 如果你被掠夺、被剥夺了营地,你还会请求别的什么吗? 为了不让我一个人感到奇怪——因为既然我回答了希米尔科,我也有权力和道义进行提问——我希望希米尔科或马戈能够回答:既然在坎尼是为了彻底消灭罗马帝国而战,而且大家公认整个意大利都在反叛,那么第一,拉丁同盟的诸民中,可有任何一个向我们倒戈?
§23.12.16ecquis Latini nominis populus defecerit ad nos, deinde, ecquis homo ex quinque et triginta tribubus ad Hannibalem transfugerit?”
第二,三十五个特里布斯中,可有任何一个人投奔汉尼拔?
§23.12.17cum utrumque Mago negasset, “Hostium quidem ergo” inquit “adhuc nimis multum superest.
” 当马戈对这两者都予以否定时,他说:“那么,敌人确实还剩得太多了。
sed multitudo ea quid animorum quidve spei habeat, scire velim.
但我很想知道,那群乌合之众还抱有什么样的斗志或希望。

词汇与语法注释

  1. 23.12.1metientibus — 判断或观点的与格(dativus iudicantis),意为“对于测量的人来说”或“(如果)去测量的话”。
  2. 23.12.2quo maioris cladis indicium esset — 由带有比较级(maioris)的目的从句引导词 `quo`(相当于 ut eo)引导,后接虚拟语气 `esset`,意为“为了证明这场灾难有多么巨大”。
  3. 23.12.8tacuissem — 虚拟语气过去完成时,表示过去与事实相反的设想(“我本该保持沉默”),此处省略了条件从句(如“如果未被询问”)。
  4. 23.12.9paeniteatne — 含有无人称动词 `paenitet`(其以后悔者为宾格,后悔对象为属格)的间接疑问句。此处省略了表示后悔者的宾格代词 `me`,而后悔的对象 `suscepti... belli` 采用属格。
  5. 23.12.15velim — 虚拟语气现在时,表示委婉的意愿或希望(“我很想”),后接无连接词的补足从句,从句动词为虚拟语气现在时 `respondeat`。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §23.12.1-23.12.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.12.1-23.12.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。