§22.53.1ceterum cum ibi tribuni militum quattuor essent, Q. Fabius Maximus de legione prima, cuius pater priore anno dictator fuerat, §22.53.2et de legione secunda L. Publicius Bibulus et P. Cornelius Scipio et de legione tertia Ap. Claudius Pulcher, qui proxime aedilis fuerat, §22.53.3omnium consensu ad P. Scipionem admodum adulescentem et ad Ap. Claudium summa imperii delata est.
然而,由于当时那里有四名军团司令官:第一军团的昆图斯·法比乌斯·马克西穆斯(其父在前一年曾任独裁官),以及第二军团的卢基乌斯·普布利基乌斯·比布鲁斯和普布利乌斯·科尔内利乌斯·西庇阿,和第三军团的阿庇乌斯·克劳狄乌斯·普尔克尔(他最近曾任市政官),经所有人一致同意,最高指挥权被授予了极其年轻的普布利乌斯·西庇阿和阿庇乌斯·克劳狄乌斯。
§22.53.4quibus consultantibus inter paucos de summa rerum nuntiat P. Furius Philus, consularis viri filius, nequiquam eos perditam spem fovere, desperatam conploratamque rem esse publicam: §22.53.5nobiles iuvenes quosdam, quorum principem L. Caecilium Metellum, mare ac naves spectare, ut deserta Italia ad regum aliquem transfugiant.
当他们与少数人一同商议国家大事时,曾任执政官之子普布利乌斯·富里乌斯·菲卢斯前来报告说,他们徒然抱有已破灭的希望,国家已经无可挽救、被彻底放弃:说某些贵族青年,其首领为卢基乌斯·凯基利乌斯·梅特鲁斯,正瞩望于海洋与船只,企图遗弃意大利,逃往某位外国君主那里。
§22.53.6quod malum, praeterquam atrox, super tot clades etiam novum, cum stupore ac miraculo torpidos defixisset, qui aderant, et consilium advocandum de eo censerent, negat consilii rem esse Scipio iuvenis, fatalis dux huiusce belli.
这一灾难不仅极其可怕,而且在如此多的惨败之上更是闻所未闻,使在场的人因震惊和诧异而麻木呆立,并认为应当就此召开会议讨论,而作为这场战争命运之领袖的年轻的西庇阿却表示,这并非会议所能解决之事。
§22.53.7audendum atque agendum, non consultandum ait in tanto malo esse. irent secum extemplo armati, qui rem publicam salva vellent;
他说,面对如此大祸,应当果断冒险与行动,而非商议;凡希望国家保全者,应立即全副武装同他前去。
§22.53.8nulla verius, quam ubi ea cogitentur, hostium castra esse.
他说,没有哪个地方比密谋此等行径之处更称得上是真正的敌营。
§22.53.9pergit ire sequentibus paucis in hospitium Metelli, et cum concilium ibi iuvenum, de quibus allatum erat, invenisset, stricto super capita consultantium gladio “ex mei animi sententia” inquit, §22.53.10“ut ego rem publicam populi Romani non deseram neque alium civem Romanum deserere patiar; §22.53.11si sciens fallo, tum me Iuppiter optimus maximus, domum, familiam remque meam pessimo leto adficiat.
他在少数人的跟随下径直走向梅特鲁斯的住所,当发现那里聚集着被举报的那些青年时,他对着正在商议者的头颅拔出利剑,说道:“我发自内心地起誓,” “我绝不背弃罗马人民的国家,也绝不容许任何其他罗马公民背弃它;如果我明知而违誓,愿至高至大的朱庇特以最悲惨的死法惩罚我、我的家庭、我的家族和我的财产。
§22.53.12in haec verba, L. Cacili, iures postulo ceterique, qui adestis; qui non iuraverit, in se hunc gladium strictum esse sciat.
卢基乌斯·凯基利乌斯,以及在场的其余人,我要求你们照这些话宣誓;谁若不宣誓,就让他明白这把出鞘的剑已对准了他。
” §22.53.13haud secie pavidi, quam si victorem Hannibalem cernerent, iurant omnes custodiendosque semet ipsos Scipioni tradunt
” 他们如同亲眼看见战胜者汉尼拔一样惊恐万分,全都宣誓,并将自己交由西庇阿看管。