Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §22.3.1-22.3.14

汉尼拔的挑衅与弗拉米尼乌斯的强行出击

第 597 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

走出沼泽的汉尼拔蹂躏埃特鲁里亚以诱敌出击,而怒不可遏的弗拉米尼乌斯则无视军议的反对意见及不祥之兆,强行率军出发。

§22.3.1multis hominibus iumentisque foede amissis cum tandem de paludibus emersisset, ubi primum in sicco potuit, castra locat, certumque per praemissos exploratores habuit exercitum Romanum circa Arreti moenia esse.
在惨重地损失了许多士兵和驮畜之后,当他终于走出沼泽时,他一在干地上找到合适的地方就安营扎寨,并从派往前面的侦察兵处得知确切消息,罗马军队正驻扎在阿雷提乌姆城墙周围。
§22.3.2consulis deinde consilia atque animum et situm regionum itineraque et copias ad commeatus expediendos et cetera, quae cognosse in rem erat, summa omnia cum cura inquirendo exsequebatur.
随后,他极其仔细地通过打探一切,来了解执政官的计划和性情、该地区的地理和路线、采购给养的资源,以及其他所有值得了解的事情。
§22.3.3regio erat in primis Italiae fertilis, Etrusci campi, qui Faesulas inter Arretiumque iacent, frumenti ac pecoris et omnium copia rerum opulenti;
该地区是意大利最肥沃的地区之一,即位于法埃苏莱和阿雷提乌姆之间的埃特鲁里亚平原,富含谷物、牲畜和各种充裕的物资。
§22.3.4consul ferox ab consulatu priore et non modo legum aut patrum maiestatis sed ne deorum quidem satis metuens.
执政官自前任执政官任期以来便十分傲慢,不仅对法律和元老院的威严缺乏足够的敬畏,甚至对神明也是如此。
hanc insitam ingenio eius temeritatem fortuna prospero civilibus bellicisque rebus successu aluerat.
这种根植于他性格中的鲁莽,又因他在政治和军事上的顺遂而得到了滋长。
§22.3.5itaque satis apparebat nec deos nec homines consulentem ferociter omnia ac praepropere acturum;
因此,事情十分明显:他既不请示神明,也不咨询他人,一切行动都会极其粗暴和仓促。
quoque pronior esset in vitia sua, agitare eum atque inritare Poenus parat,
为了让他更容易暴露出自己的缺点,迦太基人(汉尼拔)准备去挑逗并激怒他。
§22.3.6et laeva relicto hoste Faesulas petens medio Etruriae agro praedatum profectus quantam maximam vastitatem potest caedibus incendiisque consuli procul ostendit.
于是,汉尼拔将敌人留在左侧,向法埃苏莱进发,在埃特鲁里亚中部的土地上进行掠夺,并通过屠杀和纵火,远远地向执政官展示了他所能造成的最大程度的破坏。
§22.3.7Flaminius, qui ne quieto quidem hoste ipse quieturus erat, tum vero, postquam res sociorum ante oculos prope suos ferri agique vidit, suum id dedecus ratus, per mediam iam Italiam vagari Poenum atque obsistente nullo ad ipsa Romana moenia ire oppugnanda,
弗拉米尼乌斯本人即使在敌人安静时也绝不愿安静,此时,当他看到盟友的财产几乎在自己眼前被抢劫和掠夺时,他确实认为这是自己的耻辱——迦太基人如今在意大利中部横行,且在无人阻挡的情况下前去进攻罗马城墙本身。
§22.3.8ceteris omnibus in consilio salutaria magis quam speciosa suadentibus: collegam expectandum, ut coniunctis exercitibus communi animo consilioque rem gererent,
尽管军议中的其他所有人都建议采取更有益而非徒有其表的做法:应该等待同僚,以便集结军队,用共同的意志和计划来处理战事,同时应当用骑兵和轻装辅助兵来遏制敌人肆无忌惮的掠夺。
§22.3.9interim equitatu auxiliisque levium armorum ab effusa praedandi licentia hostem cohibendum, iratus se ex consilio proripuit signumque simul itineris pugnaeque cum proposuisset, “immo Arreti ante moenia sedeamus inquit;
但他极其愤怒地冲出了军议,并同时下达了行军和战斗的信号,说道:“不,那我们就坐在阿雷提乌姆的城墙前吧!
§22.3.10Chic enim patria et penates sunt.
因为这里有我们的祖国和守护神。
Hannibal emissus e manibus perpopuletur Italiam vastandoque et urendo omnia ad Romana moenia perveniat, nec ante nos hinc moverimus, quam, sicut olim Camillum a Veis, C. Flaminium ab Arretio patres acciverint.
让从我们手中放走的汉尼拔去蹂躏意大利吧,让他通过摧毁和焚烧一切来抵达罗马城下,而我们绝不从这里挪动一步,直到元老院像当年从维伊召回卡米卢斯那样,把盖乌斯·弗拉米尼乌斯从阿雷提乌姆召回!
§22.3.11haec simul increpans cum ocius signa convelli iuberet et ipse in equum insiluisset, equus repente corruit consulemque lapsum super caput effudit.
” 他在说这些风凉话的同时,命令更迅速地拔起军旗,并亲自跃上马背,但马突然倒地,将滑落的执政官从头顶上摔了下去。
§22.3.12territis omnibus, qui circa erant, velut foedo omine incipiendae rei insuper nuntiatur signum omni vi moliente signifero convelli nequire.
周围的人都吓坏了,视之为行动开始的不祥之兆,此外又有人来报,尽管旗手竭尽全力,军旗仍无法被拔起。
§22.3.13conversus ad nuntium “num litteras quoque” inquit “ab senatu adfers, quae me rem gerere vetent? abi, nuntia, effodiant signum, si ad convellendum manus prae metu obtorpuerunt.
他转过身对报信人说:“难道你还带来了元老院禁止我采取行动的信件吗? 去,告诉他们,如果他们的手因为害怕而僵硬得无法拔起军旗,就把它挖出来!
§22.3.14incedere inde agmen coepit primoribus, super quam quod dissenserant ab consilio, territis etiam duplici prodigio, milite in vulgus laeto ferocia ducis, cum spem magis ipsam quam causam spei intueretur.
” 行军队伍随后开始前进,将官们除了对他的计划持不同意见外,还对这双重凶兆感到恐惧;而普通士兵则因指挥官的无畏而感到高兴,因为他们看重的是希望本身,而不是希望的依据。

词汇与语法注释

  1. 22.3.1ubi primum in sicco potuit — 动词 `potuit` 后面省略了 `castra locare`。`ubi primum` 意为“一……就……”,强调了他们在脱离沼泽后,一遇到第一块干地就立即安营扎寨的迅速性。
  2. 22.3.4non modo legum aut patrum maiestatis sed ne deorum quidem satis metuens — 现在分词 `metuens` 用作形容词,并支配属格 `legum`、`maiestatis` 和 `deorum` 作为宾格性属格。这一结构突出了弗拉米尼乌斯不敬和傲慢的性格。
  3. 22.3.5quoque pronior esset — 引导含有比较级(`pronior`)的目的从句的连词 `quo`(相当于 `ut eo`)与并列连词 `-que` 的结合形式。即“以便使他更容易倾向于……”。
  4. 22.3.7suum id dedecus ratus — 由完成分词 `ratus`(源自 `reor`“认为”)引导,其后以 `per mediam iam Italiam vagari...` 开始的带对格的不定式短语(对格主语为 `Poenum`)具体解释了被他视为“自己的耻辱”的事态。
  5. 22.3.8collegam expectandum — 这是一个缺少限定动词的带对格的不定式(动形词加省略的 `esse`),作为间接引语传达了前文 `suadentibus`(建议)的内容。它表达了应当等待其同僚这一义务语气。
  6. 22.3.10nec ante nos hinc moverimus, quam — `nec ante ... quam`(在……之前绝不……)的关联结构。`moverimus` 是完成时虚拟语气(或将来完成时直陈语气),是一种带有强烈意志的否定表达,针对未来的不确定事件。
  7. 22.3.14super quam quod — 表示“除了……的事实之外(不仅……而且)”的惯用语。它强调在他们反对其方针(`quod dissenserant`)这一客观情况之上,又重叠了双重不祥之兆(`duplici prodigio`)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §22.3.1-22.3.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.3.1-22.3.14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。