Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §21.53.1-21.53.11

塞姆普罗尼乌斯渴望决战与汉尼拔谋划伏兵

第 584 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

塞姆普罗尼乌斯因在高卢的局部胜利而士气高涨,不顾负伤的西庇阿的反对此,极力渴望与汉尼拔决战。与此同时,汉尼拔看透了罗马新兵的弱点和高卢人的动摇,认定决战时机已到,并开始寻找设伏的地点。

§21.53.1ceterum nemini omnium maior ea iustiorque quam ipsi consuli videri; gaudio efferri, qua parte copiarum alter consul victus foret, ea se vicisse: §21.53.2restitutos ac refectos militibus animos, nec quemquam esse praeter conlegam, qui dilatam dimicationem vellet; eum animo magis quam corpore aegrum memoria vulneris aciem ac tela horrere.
然而,对所有人来说,这场胜利在任何人看来都不如执政官本人所认为的那样重大和理所应当;他喜出望外,声称在另一位执政官其部分军队被击败的同一兵种中,自己却获得了胜利:士兵们的士气已得到恢复和振作,除了他的同僚之外,没有一个人希望拖延决战;而他的同僚则是心病重于身病,因对伤口的记忆而对战线和武器心生畏惧。
sed non esse cum aegro senescendum.
但是绝不能和病夫一起老去。
§21.53.3quid enim ultra differri aut teri tempus? quem tertium consulem, quem alium exercitum expectari?
究竟为什么要进一步拖延或浪费时间? 还在等待什么样的第三位执政官,或者什么样的另一支军队?
§21.53.4castra Carthaginiensium in Italia ac prope in conspectu urbis esse.
迦太基人的营垒就在意大利,且几乎在罗马城的视野之内。
non Siciliam ac Sardiniam victis ademptas nec cis Hiberum Hispaniam peti, sed solo patrio terraque, in qua geniti forent, pelli Romanos “quantum ingemiscant” inquit §21.53.5“patres nostri circa moenia Carthaginis bellare soliti, si videant nos, progeniem suam, duos consules consularesque exercitus, in media Italia paventis intra castra, Poenum, quod inter Alpis Appenninumque agri sit, suae dicionis fecisse?”
现在被争夺的并不是战败时被夺走的西西里和撒丁,也不是埃布罗河这边的西班牙,而是罗马人正在被赶出他们出生的祖国土地。 “要是我们的先祖……”他说, “那些习惯在迦太基城墙周围作战的先祖,看见我们——他们的子孙,两位执政官和两支执政官级军队,在意大利中部畏缩在营垒中,而迦太基人已将阿尔卑斯山和亚平宁山脉之间的土地置于自己的统治之下,他们会多么痛心疾首啊!
§21.53.6haec adsidens aegro collegae, haec in praetorio prope contionabundus agere.
” 他在生病的同僚身旁坐着时,以及在帅帐中几乎像对大众发表演说一样,极力陈述这些话。
stimulabat et tempus propinquum comitiorum, ne in novos consules bellum differretur, et occasio in se unum vertendae gloriae, dum aeger collega erat.
促使他急于行动的,既有即将来临的执政官选举期,以免战争拖延到新执政官手里,也有趁同僚生病之际将荣耀独揽于一身的机会。
§21.53.7itaque nequiquam dissentiente Cornelio parari ad propinquum certamen milites iubet.
因此,尽管科尔内利乌斯徒劳地表示反对,他仍命令士兵们为即将来临的决战做好准备。
Hannibal cum, quid optimum foret hosti, cerneret, vix ullam spem habebat temere atque inprovide quicquam consules acturos; §21.53.8cum alterius ingenium, fama prius, deinde re cognitum, percitum ac ferox sciret esse ferociusque factum prospero cum praedatoribus suis certamine crederet, adesse gerendae rei fortunam haud diffidebat.
汉尼拔看清了对敌人最有利的是什么,本不指望执政官们会鲁莽而不设防地采取行动;但由于他知道另一位执政官的脾气(起初是通过传闻,后来是通过实际接触得知)是急躁而强悍的,并且相信在与他的劫掠者进行的成功交锋后,这脾气变得更加强悍,因此他毫不怀疑行动的良机已经到来。
§21.53.9cuius ne quod praetermitteret tempus, sollicitus intentusque erat, dum tiro hostium miles esset, dum meliorem ex ducibus inutilem vulnus faceret, §21.53.10dum Gallorum animi vigerent, quorum ingentem multitudinem sciebat segnius secuturam, quanto longius ab domo traherentur.
为了不让任何一个这样的时机白白流逝,他时刻保持忧虑和专注,趁敌人的士兵还只是新兵,趁将领中更优秀的那位因伤失去战斗力,趁高卢人的斗志还很旺盛(他知道高卢人的庞大队伍被拖离家园越远,追随的意愿就会越消沉)。
§21.53.11cum ob haec taliaque speraret propinquum certamen et facere, si cessaretur, cuperet, speculatoresque Galli, ad ea exploranda, quae vellet, tutiores, quia in utrisque castris militabant, paratos pugnae esse Romanos rettulissent, locum insidiis circumspectare Poenus coepit.
由于这些及类似的原因,他期盼着即将来临的战斗,并渴望在对方有所拖延时主动挑起战斗,而那些在两边营垒中都有服役、因而能更安全地打探他所需情报的高卢侦察兵也汇报说罗马人已做好了战斗准备,于是迦太基人开始物色设伏的地点。

词汇与语法注释

  1. 21.53.1videri; gaudio efferri — 这些是历史不定式(叙事不定式),用于生动地描绘过去发生的事实或主体的兴奋状态,其功能等同于未完成过去时直陈叙述。
  2. 21.53.1qua parte copiarum — copiarum 是部分属格,“军队的哪一部分(即兵种、部队)”。具体指西庇阿战败的骑兵和轻装步兵,而塞姆普罗尼乌斯则在夸耀自己在同一兵种中获得了胜利。
  3. 21.53.2non esse cum aegro senescendum — senescendum [esse] 是使用不及物动词 senesco 的动名词(Gerund)构成的无人称被动结构,表示“必须/应当”这一义务或必然性。动作的主体(如 nobis 或 Romanis)被省略。
  4. 21.53.4quantum ingemiscant ... si videant — 这是使用现在时虚拟语气条件句,生动地假设一种尚未发生(或违反事实)的情境:“如果他们看见……,他们会多么痛心疾首啊”。
  5. 21.53.5suae dicionis fecisse — suae dicionis 是“所有格属格”或“性质属格”,与 facio(使……成为)结合,表示“置于自己的统治/支配之下”。
  6. 21.53.11si cessaretur — 不及物动词 cesso 的第三人称单数被动无人称表达,意为“如果(被敌方)拖延/迟疑”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §21.53.1-21.53.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.53.1-21.53.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。