Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §21.52.1-21.52.11

塞姆普罗尼乌斯击退迦太基掠夺部队

第 583 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

两位执政官在对汉尼拔的战略上产生分歧。此时迦太基军队劫掠高卢人的土地,高卢人向罗马求援,塞姆普罗尼乌斯不顾同僚犹豫擅自派兵,突袭并击退了迦太基掠夺部队,取得了初步胜利。

§21.52.1iam ambo consules et quidquid Romanorum virium erat Hannibali oppositum aut illis copiis defendi posse Romanum imperium aut spem nullam aliam esse satis declarabat.
此时,两位执政官以及对抗汉尼拔的全部罗马兵力已充分表明,要么罗马帝国能靠这些军队得以防卫,要么就别无他求。
§21.52.2tamen consul alter equestri proelio uno et vulnere suo minutus trahi rem malebat; recentis animi alter eoque ferocior nullam dilationem patiebatur.
然而,其中一位执政官因一次骑兵战和自己的伤势而锐气受挫,宁愿拖延战局;而另一位则意气风发,因而更加急躁,不容许任何耽搁。
§21.52.3quod inter Trebiam Padumque agri est, Galli tum incolebant, in duorum praepotentium populorum certamine per ambiguum favorem haud dubie gratiam victoris spectantes.
当时,高卢人居住在特雷比亚河和帕杜斯河(波河)之间的土地上。 在两个极其强大的民族的争斗中,他们态度暧昧,无疑是在企图获得胜利者的好感。
§21.52.4id Romani, modo ne quid moverent, aequo satis, Poenus periniquo animo ferebat, ab Gallis accitum se venisse ad liberandos eos dictitans.
罗马人只要他们不轻举妄动,对此便相当宽容;而迦太基人则对此极其愤怒,反复坚称自己是受高卢人邀请前来解放他们的。
ob eam iram, §21.52.5simul ut praeda militem aleret, duo milia peditum et mille equites, Numidas plerosque, mixtos quosdam et Gallos, populari omnem deinceps — agrum usque ad Padi ripas iussit.
因着这股怒气,同时也为了用掠夺品供养士兵,他命令两千步兵和一千骑兵(其中大多是努米底亚人,也混有一些高卢人)依次劫掠直至帕杜斯河畔的所有土地。
§21.52.6egentes ope Galli, cum ad id dubios servassent animos, coacti ab auctoribus iniuriae ad vindices futuros declinant legatisque ad consules missis auxilium Romanorum terrae ob nimiam cultorum fidem in Romanos laboranti orant.
急需援助的高卢人尽管在此之前一直保持着摇摆不定的态度,但被伤害的制造者所逼迫,转向了未来的复仇者(罗马人);他们派遣使节觐见执政官,为因耕作者对罗马人过度忠诚而遭受苦难的土地请求罗马人的援助。
Cornelio nec causa nec tempus agendae rei placebat, §21.52.7suspectaque ei gens erat cum ob infida multa facinora tum, ut illa vetustate obsolevissent, ob recentem Boiorum perfidiam; §21.52.8Sempronius contra continendis in fide sociis maximum vinculum esse primos, qui eguissent ope, defensos censebat.
对科尔内利乌斯而言,行动的理由和时机都并不令他满意,并且在他看来,该族群是可疑的,这既是因为他们过去的许多背信义之举(哪怕那些旧事已因年代久远而为人淡忘),也是因为近来波伊人的叛变;相反,塞姆普罗尼乌斯认为,维系盟友忠诚的最大纽带,就是去保护第一批需要援助的人。
§21.52.9is tum, collega cunctante, equitatum suum, mille peditum iaculatoribus ferme admixtis, ad defendendum Gallicum agrum trans Trebiam mittit.
于是,在同僚犹豫不决之际,他派遣自己的骑兵,夹杂了大约一千名步兵投枪手,渡过特雷比亚河去保卫高卢人的土地。
§21.52.10sparsos et inconpositos, ad hoc gravis praeda plerosque cum inopinato invasissent, ingentem terrorem caedemque ac fugam usque ad castra stationesque hostium fecere; unde multitudine effusa pulsi rursus subsidio suorum proelium restituere.
趁着敌人分散、队形混乱,且大多数人因负荷掠夺品而行动不便时,他们发起了出其不意的袭击,直逼敌人的营地和哨所,造成了极大的恐慌、屠杀和溃逃;随后因大批敌军涌出而被击退,但他们依靠己方援军的协助重新投入战斗。
§21.52.11varia inde pugna inter sequentes cedentesque; cumque ad extremum aequassent certamen, maior tamen hostium *, penes Romanos fama victoriae fuit.
此后,在追击者和败退者之间展开了一场胜负难分的战斗;虽然最终战斗以平局告终,但由于敌人的伤亡更大,胜利的名声还是归于罗马人。

词汇与语法注释

  1. §21.52.1declarabat — 尽管主语是复数复合主语 ambo consules et quidquid...,但动词 declarabat 却使用了单数第三人称。这要么是因为它与最临近的主语 quidquid(中性单数)保持一致,要么是将整个局势视为一个单一的概念。
  2. §21.52.2recentis animi — 描述性属格(genitive of description),修饰主语 alter,用以说明其精神状态。
  3. §21.52.3agri — 部分属格(partitive genitive),修饰包含先行词的关系代词 quod(中性单数),意为“……之间的任何土地”。
  4. §21.52.4modo ne quid moverent — 由 modo ne(只要不…… / 除非……)引导的限制性条件子句,后接虚拟语气 moverent,表示只要他们不轻举妄动。
  5. §21.52.7ut illa vetustate obsolevissent — 由 ut 引导的让步子句,后接虚拟语气(此处为过去完成时 obsolevissent),意为“即便那些(旧事)已因年代久远而为人淡忘”。
  6. §21.52.10gravis praeda — 虽然表面上看像是主格,但这里的 gravis 是古风式的宾格复数形式 -is(相当于 graves),用以修饰宾格复数代词 plerosque。而 praeda 则是夺格单数(表示手段或原因),整句意为“因掠夺品而行动不便的(大多数人)”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §21.52.1-21.52.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.52.1-21.52.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。