§21.52.1iam ambo consules et quidquid Romanorum virium erat Hannibali oppositum aut illis copiis defendi posse Romanum imperium aut spem nullam aliam esse satis declarabat.
이제 두 집정관과 한니발에 맞서 배치된 로마의 모든 군사력은, 그 군대들로써 로마 제국을 방위할 수 있거나 아니면 다른 아무런 희망도 없다는 사실을 충분히 보여주고 있었다.
§21.52.2tamen consul alter equestri proelio uno et vulnere suo minutus trahi rem malebat; recentis animi alter eoque ferocior nullam dilationem patiebatur.
하지만 한쪽 집정관은 단 한 차례의 기병전과 자신의 부상으로 기세가 꺾여 사태가 지연되기를 바랐으나, 다른 쪽은 의기충천하여 그만큼 더 격렬하게 어떤 지체도 용납하지 않았다.
§21.52.3quod inter Trebiam Padumque agri est, Galli tum incolebant, in duorum praepotentium populorum certamine per ambiguum favorem haud dubie gratiam victoris spectantes.
당시 트레비아강과 파두스강 사이에 있는 영토에는 갈리아인들이 살고 있었는데, 그들은 두 강력한 민족 간의 투쟁 속에서 애매한 태도를 취하며 의심할 바 없이 승자의 환심을 사고자 기회를 엿보고 있었다.
§21.52.4id Romani, modo ne quid moverent, aequo satis, Poenus periniquo animo ferebat, ab Gallis accitum se venisse ad liberandos eos dictitans.
로마인들은 그들이 아무런 소요도 일으키지 않는 한 이를 상당히 너그럽게 받아들였으나, 카르타고인은 극히 불만스럽게 여기며 자신이 갈리아인들의 초청을 받아 그들을 해방하기 위해 왔노라고 거듭 주장했다.
ob eam iram, §21.52.5simul ut praeda militem aleret, duo milia peditum et mille equites, Numidas plerosque, mixtos quosdam et Gallos, populari omnem deinceps — agrum usque ad Padi ripas iussit.
이 분노 때문에, 아울러 약탈품으로 병사들을 먹이기 위해, 보병 2,000명과 기병 1,000명(대부분은 누미디아인이었고 일부 갈리아인도 혼재해 있었다)에게 파두스강 기슭에 이르기까지 온 땅을 차례로 약탈하도록 명령했다.
§21.52.6egentes ope Galli, cum ad id dubios servassent animos, coacti ab auctoribus iniuriae ad vindices futuros declinant legatisque ad consules missis auxilium Romanorum terrae ob nimiam cultorum fidem in Romanos laboranti orant.
도움이 필요해진 갈리아인들은 그때까지 애매한 태도를 취해왔으나, 침해를 가한 자들(카르타고인들)에 의해 내몰려 장차 자신들의 보호자가 될 자들(로마인들) 쪽으로 기울어졌다. 그들은 집정관들에게 사절을 보내, 주민들이 로마인들에게 지나치게 충성을 바쳤다는 이유로 짓밟히고 있는 영토를 위해 로마의 원군을 청했다.
Cornelio nec causa nec tempus agendae rei placebat,
코르넬리우스에게는 행동에 나설 명분도 시기로 마음에 들지 않았다.
§21.52.7suspectaque ei gens erat cum ob infida multa facinora tum, ut illa vetustate obsolevissent, ob recentem Boiorum perfidiam;
게다가 그는 많은 배신적 행위들 때문에, 그리고 가령 그것들이 오래되어 잊혔다 하더라도 최근 보이인들이 보여준 배신 때문에 그 종족을 의심하고 있었다.
§21.52.8Sempronius contra continendis in fide sociis maximum vinculum esse primos, qui eguissent ope, defensos censebat.
반면 셈프로니우스는 동맹국들을 충성 속에 묶어두는 가장 강력한 유대야말로 도움을 요청한 첫 사람들을 보호해 주는 것이라고 생각했다.
§21.52.9is tum, collega cunctante, equitatum suum, mille peditum iaculatoribus ferme admixtis, ad defendendum Gallicum agrum trans Trebiam mittit.
이에 그는 동료 집정관이 주저하는 사이, 자신의 기병에 약 1,000명의 보병 투창병을 섞어 갈리아 영토를 수비하기 위해 트레비아강 건너편으로 파견했다.
§21.52.10sparsos et inconpositos, ad hoc gravis praeda plerosque cum inopinato invasissent, ingentem terrorem caedemque ac fugam usque ad castra stationesque hostium fecere;
대열이 흩어지고 흩뜨려진 채, 게다가 대다수가 약탈품으로 몸이 무거워진 적들을 불의에 습격했을 때, 그들은 적의 진영과 초소에 이르기까지 거대한 공포와 살육, 그리고 패주를 안겨주었다.
unde multitudine effusa pulsi rursus subsidio suorum proelium restituere.
그곳에서 쏟아져 나온 대군에 의해 일단 밀려났으나, 아군의 지원에 힘입어 다시 전투를 재개했다.
§21.52.11varia inde pugna inter sequentes cedentesque;
이후 쫓는 자와 쫓기는 자 사이에 혼전이 이어졌다.
cumque ad extremum aequassent certamen, maior tamen hostium *, penes Romanos fama victoriae fuit.
비록 마지막에는 전투가 호각세로 끝났으나, 적의 피해가 더 컸기에 승리의 명성은 로마인들의 차지가 되었다.