§21.52.1iam ambo consules et quidquid Romanorum virium erat Hannibali oppositum aut illis copiis defendi posse Romanum imperium aut spem nullam aliam esse satis declarabat.
今や、二人の執政官と、ハニバルに対峙させられているローマの軍事力のすべてが、それらの軍勢によってローマ帝国が防衛されうるか、あるいは他に何の希望もないかのどちらかであることを、十分に示していた。
§21.52.2tamen consul alter equestri proelio uno et vulnere suo minutus trahi rem malebat;
しかし、一方の執政官は一回の騎兵戦と自身の負傷によって意気消沈し、事態を引き延ばすことを好んでいた。
recentis animi alter eoque ferocior nullam dilationem patiebatur.
もう一方は意気軒昂で、それゆえにますます激しく、いかなる遅延も容認しなかった。
§21.52.3quod inter Trebiam Padumque agri est, Galli tum incolebant, in duorum praepotentium populorum certamine per ambiguum favorem haud dubie gratiam victoris spectantes.
トレビア川とパドゥス川の間にある土地には、当時ガリア人が住んでいたが、二つのきわめて強力な民族の争いにおいて、どっちつかずの支持をしながら、疑いなく勝者の好意を期待していた。
§21.52.4id Romani, modo ne quid moverent, aequo satis, Poenus periniquo animo ferebat, ab Gallis accitum se venisse ad liberandos eos dictitans.
ローマ人は、彼らが何も不穏な動きをしない限りにおいて、それを十分に穏やかに受け止めていたが、カルタゴ人はきわめて不満に思っており、自分はガリア人から招かれて彼らを解放するために来たのだと繰り返し言っていた。
ob eam iram, §21.52.5simul ut praeda militem aleret, duo milia peditum et mille equites, Numidas plerosque, mixtos quosdam et Gallos, populari omnem deinceps — agrum usque ad Padi ripas iussit.
その怒りのために、同時に略奪品によって兵士を養うため、二千の歩兵と一千の騎兵(その多くはヌミディア人、また一部のガリア人も混じっていた)に、パドゥス川の岸辺に至るまでのすべての地を、順次略奪することを命じた。
§21.52.6egentes ope Galli, cum ad id dubios servassent animos, coacti ab auctoribus iniuriae ad vindices futuros declinant legatisque ad consules missis auxilium Romanorum terrae ob nimiam cultorum fidem in Romanos laboranti orant.
援助を必要とするガリア人たちは、それまではどっちつかずの心を保っていたが、不義を働く者たちによって余儀なくされ、将来の庇護者となるであろう人々へと傾き、執政官たちに使節を送って、耕作者たちがローマ人に対してあまりに忠実であったがために苦しんでいる自分たちの土地のために、ローマ人の援助を求めた。
Cornelio nec causa nec tempus agendae rei placebat,
コルネリウスには、行動を起こす理由も時期も気に入らなかった。
§21.52.7suspectaque ei gens erat cum ob infida multa facinora tum, ut illa vetustate obsolevissent, ob recentem Boiorum perfidiam;
また、彼にとってその部族は、多くの不誠実な行為のゆえに、またそれらの古い出来事が時間の経過とともに風化していたとしても、ボイイー族の最近の裏切りのゆえに、疑わしいものであった。
§21.52.8Sempronius contra continendis in fide sociis maximum vinculum esse primos, qui eguissent ope, defensos censebat.
一方、センプロニウスは、同盟者を忠誠のうちにつなぎとめておくための最大の絆は、援助を求めた最初の人々が保護されることであると考えた。
§21.52.9is tum, collega cunctante, equitatum suum, mille peditum iaculatoribus ferme admixtis, ad defendendum Gallicum agrum trans Trebiam mittit.
そこで彼は、同僚がためらっている間に、自らの騎兵に、ほぼ千人の歩兵の投げ槍兵を混じえて、ガリアの地を防衛するためにトレビア川の向こうへと派遣した。
§21.52.10sparsos et inconpositos, ad hoc gravis praeda plerosque cum inopinato invasissent, ingentem terrorem caedemque ac fugam usque ad castra stationesque hostium fecere;
散り散りになって隊列を乱し、さらに多くが略奪品で重荷を背負っていた敵を不意に襲撃したとき、彼らは敵の陣営や前哨基地に至るまで、巨大な恐怖と殺戮と潰走をもたらした。
unde multitudine effusa pulsi rursus subsidio suorum proelium restituere.
そこから大挙して押し寄せた敵によって撃退されたものの、味方の支援を得て再び戦闘を立て直した。
§21.52.11varia inde pugna inter sequentes cedentesque;
その後、追う者と退く者の間で戦闘は一進一退となった。
cumque ad extremum aequassent certamen, maior tamen hostium *, penes Romanos fama victoriae fuit.
最終的に戦いは互角に終わったものの、敵の損失の方がより大きかったため、勝利の名声はローマ人の手に帰した。