Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §21.44.1-21.44.9

汉尼拔谴责罗马的傲慢并号召背水一战

第 575 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

汉尼拔赞美了自己士兵的斗志与团结,谴责了罗马人的傲慢与不合理要求,从而鼓舞士兵们怀着没有退路的决死决心去战斗。

§21.44.1quocumque circumtuli oculos, plena omnia video animorum ac roboris, veteranum peditem, generosissimarum gentium equites frenatos infrenatosque, §21.44.2vos socios fidelissimos fortissimosque, vos Carthaginienses cum pro patria tum ob iram iustissimam pugnaturos.
无论我向何处投去目光,我都看到一切充满了斗志与力量:经验丰富的步兵,来自最高贵部族、配戴缰绳和不戴缰绳的骑兵,以及最忠诚、最勇敢的同盟军的你们,还有不仅为了祖国,更是出于最正当的愤怒而战的迦太基人的你们。
§21.44.3inferimus bellum infestisque signis descendimus in Italiam, tanto audacius fortiusque pugnaturi quam hostis, quanto maior spes, maior est animus inferentis vim quam arcentis.
我们正在发动战争,并高举敌对的军旗降临意大利,我们将比敌人更加大胆和勇敢地战斗,因为发起进攻者的希望与斗志,比起防守者的希望与斗志要更加巨大。
accendit praeterea §21.44.4et stimulat animos dolor iniuria indignitas.
此外,痛苦、不公和屈辱燃起并激荡着我们的心。
ad supplicium depoposcerunt me ducem primum, deinde vos omnes, qui Saguntum oppugnassetis; deditos ultimis cruciatibus adfecturi fuerunt.
他们首先要求将我这个将领交出受罚,接着是要求交出你们所有曾围攻萨贡图姆的人;如果我们被交出,他们原本是要对我们施加极刑的。
§21.44.5crudelissima ac superbissima gens sua omnia suique arbitrii facit.
这个最残酷、最傲慢的民族将一切据为己有,听凭自己的裁决。
cum quibus bellum, cum quibus pacem habeamus, se modum inponere aequum censet.
它认为由它来规定我们与谁开战、与谁媾和是理所当然的。
circumscribit includitque nos terminis montium fluminumque, quos non excedamus, neque eos, quos statuit, terminos observat.
它用我们不得逾越的山川边界来限制和围困我们,但它自己却不遵守它所设立的那些边界。
§21.44.6“ne transieris Hiberum; ne quid rei tibi sit cum Saguntinis.
“不得跨越埃布罗河;不得与萨贡图姆人有任何瓜葛。
” “nusquam te vestigio moveris!”
”“你一步也不得离开原地!
§21.44.7parum est, quod veterrimas provincias meas Siciliam ac Sardiniam ademisti? adimis etiam Hispanias? et, inde si decessero, in Africam transcendes.
” 你夺走了我最古老的省份西西里和撒丁岛还不够吗? 你还要夺走西班牙吗? 而且,如果我从那里撤走,你还要跨海到非洲去。
transcendes autem? transcendisse dico; duos consules huius anni, unum in Africam, alterum in Hispaniam miserunt.
你还要跨过去吗? 我说他们已经跨过去了;他们已经派出了今年的两位执政官,一人去非洲,另一人去西班牙。
nihil usquam nobis relictum est, nisi quod armis vindicarimus.
我们已经无处可退,一无所有,除非我们用武器去夺回。
§21.44.8illis timidis et ignavis esse licet, qui respectum habent, quos sua terra suus ager per tuta ac pacata itinera fugientes accipient: vobis necesse est fortibus viris esse et omnibus inter victoriam mortemque certa desperatione abruptis aut vincere aut, si fortuna dubitabit, in proelio potius quam in fuga mortem oppetere.
那些有退路可寻的人,那些在逃跑时会有自己的土地、自己的田野在安全和平的道路上接纳他们的人,大可以胆怯和懒惰;但你们必须成为勇敢的人,在用坚定的绝望斩断了介于胜利与死亡之间的一切后路之后,要么战胜,要么在命运动摇时,宁可在战斗中而不是在逃跑中迎接死亡。
§21.44.9si hoc bene fixum omnibus destinatumque animo est, iterum dicam, vicistis: nullum contemptu mortis telum ad vincendum homini ab dis immortalibus acrius datum est.
如果这一点在你们所有人的心中都已牢牢确立并下定决心,我将再说一遍,你们已经胜利了:不死的神灵赐予人类用于夺取胜利的武器中,没有比蔑视死亡更锋利的了。

词汇与语法注释

  1. 21.44.2vos socios... vos Carthaginienses... pugnaturos — pugnaturos 是将来主动分词,省略了不定式助动词 esse,与前面的主动词 video(§21.44.1)构成“对格加不定式”结构(间接引语),意为“我看到你们……将要战斗”。
  2. 21.44.4qui Saguntum oppugnassetis — 关系从句中的动词 oppugnassetis(oppugnavissetis 的缩写形式)使用虚拟式过去完成时,是因为它以间接引语的方式表达了罗马人提出要求的“主观理由”(“因为你们围攻了萨贡图姆”)。
  3. 21.44.4deditos ultimis cruciatibus adfecturi fuerunt — 由将来主动分词 adfecturi 与 fuerunt(完成时)构成的“第一迂回 conjugate 法”。它在此作为反事实条件句的结论从句,表示过去几乎要实现的意图或确定性:“(如果被交出)他们本是要施加极刑的”。
  4. 21.44.5suique arbitrii — 属格 suique arbitrii(“以及自决的”)是表示性质或所有关系的属格。它作为 facit 的宾语补足语,与 sua omnia facit(“将一切据为己有”)并列,意为“使(一切)听凭自己的裁决”。
  5. 21.44.8vobis necesse est fortibus viris esse — 与格 vobis 悬挂在非人称动词短语 necesse est 上,不定式 esse 的表语 fortibus viris 也被同化为与格,与 vobis 保持一致(虽然也可以用对格 fortes viros esse,但此处优先了与格一致),意为“你们必须成为勇敢的人”。
  6. 21.44.8omnibus inter victoriam mortemque certa desperatione abruptis — 这是一个独立夺格结构:omnibus ... abruptis(“斩断了一切……”)。omnibus 受介词短语 inter victoriam mortemque(介于胜利与死亡之间的一切,即中间道路或退路)修饰。certa desperatione(以坚定的绝望)是方式/手段夺格。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §21.44.1-21.44.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.44.1-21.44.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。