Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §21.32.1-21.32.13

西庇阿的分兵与汉尼拔攀登阿尔卑斯山

第 563 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官普布利乌斯·科尔内利乌斯放弃追击汉尼拔并返回热那亚,但派遣其兄长格奈乌斯前往西班牙。与此同时,汉尼拔越过德鲁恩蒂亚河到达阿尔卑斯山下,尽管士兵们对严酷的山地景象感到恐惧,但他利用夜间敌军防备松懈的机会,成功占领了敌军扼守的山丘。

§21.32.1P. Cornelius consul triduo fere post, quam Hannibal a ripa Rhodani movit, quadrato agmine ad castra hostium venerat, nullam dimicandi moram facturus;
执政官普布利乌斯·科尔内利乌斯在汉尼拔离开罗讷河岸大约三天后,排成方阵来到敌人的营地,准备毫不延迟地投入战斗。
§21.32.2ceterum ubi deserta munimenta nec facile se tantum praegressos adsecuturum videt, ad mare ac naves rediit, tutius faciliusque ita descendenti ab Alpibus Hannibali occursurus.
然而,当他看到营地已被废弃,且意识到自己不易追上那些已经领先如此之远的人时,他便返回了大海和船只,企图以此在汉尼拔从阿尔卑斯山下来时,更安全、更轻易地迎击他。
§21.32.3ne tamen nuda auxiliis Romanis Hispania esset, quam provinciam sortitus erat, Cn. Scipionem fratrem cum maxima parte copiarum adversus Hasdrubalem misit, §21.32.4non ad tuendos tantummodo veteres socios conciliandosque novos sed etiam ad pellendum Hispania Hasdrubalem.
但为了不让他抽签分得的行省——西班牙失去罗马军队的防卫,他派遣他的兄长格奈乌斯·西庇阿率领大部分军队去对抗哈斯德鲁巴,这不仅是为了保护老盟友并拉拢新盟友,也是为了将哈斯德鲁巴驱逐出西班牙。
§21.32.5ipse cum admodum exiguis copiis Genuam repetit, eo, qui circa Padum erat exercitus, Italiam defensurus.
他自己则带着极少数的军队返回热那亚,打算用波河一带的那支军队来保卫意大利。
§21.32.6Hannibal ab Druentia campestri maxime itinere ad Alpis cum bona pace incolentium ea loca Gallorum pervenit.
汉尼拔从德鲁恩蒂亚河出发,在居住于该处的加卢斯人的和平相处下,主要通过平原地带的道路到达了阿尔卑斯山。
§21.32.7tum, quamquam fama prius, qua incerta in maius vero ferri solent, praecepta res erat, tamen ex propinquo visa montium altitudo nivesque caelo prope inmixtae, tecta informia inposita rupibus, pecora iumentaque torrida frigore, homines intonsi et inculti, animalia inanimaque omnia rigentia gelu, cetera visu quam dictu foediora, terrorem renovarunt.
此时,虽然通过传闻(传闻通常习惯将不确定的事情夸大得超越事实)已预先有所准备,但近距离看到的山峦高度和几乎与天空融为一处的积雪、峭壁上杂乱无章的简陋住所、冻得缩成一团的牲畜和驮兽、蓬头垢面且未开化的当地人、所有在严寒中冻僵的动植物,以及其他看比说更令人毛骨悚然的景象,再次勾起了他们的恐惧。
§21.32.8erigentibus in primos agmen clivos apparuerunt inminentes tumulos insidentes montani, qui, si valles occultiores insedissent, coorti ad pugnam repente ingentem fugam stragemque dedissent.
当他们将队伍向第一道山坡推行时,出现了占据着上方山丘的内陆山民,他们如果当时埋伏在更隐蔽的谷地,一旦突然发起战斗,就会给汉尼拔军造成极大的溃逃和惨杀。
§21.32.9Hannibal consistere signa iussit; Gallisque ad visenda loca praemissis postquam conperit transitum ea non esse, castra inter confragosa omnia praeruptaque quam extentissima potest valle locat.
汉尼拔下令军旗停下;在派遣加卢斯人去侦察地形,并得知无法从该处通过之后,他将营地设在一切皆是崎岖险峻的峭壁之间,尽可能宽敞的一处谷地中。
§21.32.10tum per eosdem Gallos, haud sane multum lingua moribusque abhorrentes, cum se inmiscuissent conloquiis montanorum, edoctus interdiu tantum obsideri saltum, nocte in sua quemque dilabi tecta, luce prima subiit tumulos, ut ex aperto atque interdiu vim per angustias facturus.
随后,通过这批加卢斯人(由于在语言和风俗上并没有多大差异,因而得以混入山民的交谈中),他得知山口仅在白天被看守,夜里人人都会散去回到各自的住所。 于是他在破晓时向山丘进发,仿佛要在白天公开强行通过狭径。
§21.32.11die deinde simulando aliud, quam quod parabatur, consumpto cum eodem, quo constiterant, §21.32.12loco castra communissent, ubi primum degressos tumulis montanos laxatasque sensit custodias, pluribus ignibus quam pro numero manentium in speciem factis impedimentisque cum equite relictis et maxima parte peditum, §21.32.13ipse cum expeditis, acerrimo quoque viro, raptim angustias evadit iisque ipsis tumulis, quos hostes tenuerant, consedit.
接着,他通过伪装成与实际准备工作不同的意图而消磨了一天,并在这同一处他们驻扎的地方巩固了营地。 一旦他察觉到山民已经走下山丘,警备已经松懈,他便点燃了比留守人数比例更多的篝火以制造假象,并在留下行李、骑兵和大部分步兵之后,他自己率领轻装兵——每一个都是最精锐的勇士,迅速通过了狭径,在敌人曾占据的那些山丘上驻扎下来。

词汇与语法注释

  1. 21.32.2se tantum praegressos adsecuturum — 宾格代名词 se 是将来时不定式 adsecuturum [esse] 的逻辑主语(指科尔内利乌斯自己),而 tantum praegressos(“领先如此之远的人”,分词 praegressus 作为名词使用的宾格复数形式)是其直接宾语。副词 tantum 修饰分词 praegressos,表示“已经先行如此之远”。
  2. 21.32.5eo, qui circa Padum erat exercitus — 这是逆吸引(attractio inversa)的一个例子,先行词 exercitu 被拉入关系从句中,并变成了与关系代词 qui 一致的主格 exercitus。在常规语法结构中,此处应为表示手段的夺格形式 eo exercitu, qui...(“用波河一带的那支军队”)。
  3. 21.32.8erigentibus in primos agmen clivos — erigentibus 是现在分词 erigo(使军队向高处行进、登攀)的与格复数形式,其直接宾语为 agmen(队伍)。此处的与格类似于“关系与格”或“视点与格”,起到了设定情境的作用:“当他们正将队伍推向第一道山坡时,(在他们的视野中)出现了……”。
  4. 21.32.10ut ex aperto atque interdiu vim per angustias facturus — ut 与将来时分词 facturus(facio的将来时分词主格单数,修饰主语汉尼拔)结合,表示主观意图或“伪装成……的样子”。在此处,它表示汉尼拔故意示人以将在白天公开强攻的假象,而实际上他正计划进行夜间奇袭。
  5. 21.32.12pluribus ignibus quam pro numero manentium — 短语 quam pro 是一个比较级惯用语,意为“与……的比例相比”或“超出……的比例”。manentium 是现在分词 maneo(留守)的属格复数形式,名词化表示“留守人员(的数量)”。这说明汉尼拔点燃了比留守兵力的实际规模更多的篝火,以此来欺骗敌人。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §21.32.1-21.32.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.32.1-21.32.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。