Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.54.1-2.54.10

保民官格努基乌斯的指控与神秘暴毙

第 115 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

与维伊议和后,国内关于土地法的斗争再次爆发,护民官格努基乌斯起诉了前执政官,但在审判前夕格努基乌斯神秘死亡,使贵族们松了一口气。

§2.54.1L. Furius inde et C. Manlius consules.
此后,卢基乌斯·富里乌斯与盖乌斯·马恩利乌斯出任执政官。
Manlio Veientes provincia evenit.
马恩利乌斯分管维伊人。
non tamen bellatum; indutiae in annos quadraginta petentibus datae frumento stipendioque imperato.
然而并未发生战争;在征收了粮食和军饷后,应其请求,他们被授予四十年的停战期。
§2.54.2paci externae confestim continuatur discordia domi.
外在的和平之后,国内的纷争立时接踵而至。
agrariae legis tribuniciis stimulis plebs furebat.
平民在护民官关于土地法的煽动下陷入狂热。
consules, nihil Meneni damnatione, nihil periculo deterriti Servilii, summa vi resistunt.
执政官们毫不因梅内尼乌斯的被判有罪和塞尔维利乌斯所面临的危险而退缩,以最大的力量进行抵抗。
abeuntes magistratu Cn. Genucius tribunus plebis arripuit.
在他们卸任时,平民护民官格奈乌斯·格努基乌斯控告了他们。
L. Aemilius et Opiter Verginius consulatum ineunt; §2.54.3Vopiscum Iulium pro Verginio in quibusdam annalibus consulem invenio.
卢基乌斯·埃米利乌斯与奥皮特尔·维尔吉尼乌斯就任执政官;在某些编年史中,我发现沃皮斯库斯·尤里乌斯代替维尔吉尼乌斯担任执政官。
hoc anno — quoscumque consules habuit — rei ad populum Furius et Manlius circumeunt sordidati non plebem magis quam iuniores patrum.
在这一年——无论执政官是谁——作为在人民面前受审的被告,富里乌斯和马恩利乌斯身穿丧服,不仅游说平民,更游说年轻的贵族。
suadent, §2.54.4monent, honoribus et administratione rei publicae abstineant; consulares vero fasces, praetextam curulemque sellam nihil aliud quam pompam funeris putent; §2.54.5claris insignibus velut infulis velatos ad mortem destinari.
他们劝说、警告他们,应远离国家的名誉与行政事务;并认为执政官的权标、饰边长衣和象牙椅,无非是葬礼上的仪仗;那些头戴显赫徽记、宛如缠绕祭祀带的人,已被注定走向死亡。
quod si consulatus tanta dulcedo sit, iam nunc ita in animum inducant, consulatum captum et oppressum ab tribunicia potestate esse; §2.54.6consuli, velut apparitori tribunicio, omnia ad nutum imperiumque tribuni agenda esse; si se commoverit, si respexerit patres, si aliud quam plebem esse in re publica crediderit, exilium Cn. Marci, Meneni damnationem et mortem sibi proponat ante oculos.
但如果执政官的职位有着如此巨大的诱惑力,那么他们现在就应该在心中认定:执政官之职已被护民官的权力所捕获和压制;执政官就像是护民官的侍从,一切必须听从护民官的点头示意和命令;如果他有所举动,如果他顾及贵族,如果他相信国家中除了平民还有其他力量存在,就应该把格奈乌斯·马尔基乌斯的流放、梅内尼乌斯的有罪判决和死亡摆在自己眼前。
§2.54.7his accensi vocibus patres consilia inde non publica, sed in privato seductaque a plurium conscientia habuere.
贵族们被这些言论所激怒,此后便不在公共场合、而是在私底下且避开大多数人知情的情况下举行会议。
ubi cum id modo constaret, iure an iniuria eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat sententia, nec auctor quamvis audaci facinori de erat.
在会上,虽然大家仅就一点达成一致,即无论手段合法与否都必须解救被告,但凡是最残忍的提议最受欢迎,而且无论多么大胆的罪行都不乏倡议和执行者。
§2.54.8igitur iudicii die, cum plebs in foro erecta expectatione staret, mirari primo, quod non descenderet tribunus; dein, cum iam mora suspectior fieret, deterritum a primoribus credere et desertam ac proditam causam publicam queri; §2.54.9tandem, qui obversati vestibulo tribuni fuerant, nuntiant domi mortuum esse inventum.
因此,在审判之日,当平民在广场上满怀期待地站立时,起初他们感到奇怪,为什么护民官没有下来;接着,当延迟变得越发令人起疑时,他们相信他是被首领们威吓住了,并抱怨公共事业被抛弃和背叛了;最后,那些曾等候在护民官家门口的人报告说,发现他死在家里。
quod ubi in totam contionem pertulit rumor, sicut acies funditur duce occiso, ita dilapsi passim ali alio.
当这一传闻传遍整个集会时,就像将军被杀、阵列崩溃一样,人们纷纷向四处散去。
praecipuus pavor tribunos invaserat, quam nihil auxilii sacratae leges haberent, morte collegae monitos.
一时间极大的恐惧笼罩了护民官们,同僚的死警告了他们,神圣的法律竟毫无保护作用。
nec patres satis moderate ferre laetitiam; §2.54.10adeoque neminem noxiae paenitebat, ut etiam insontes fecisse videri vellent, palamque ferretur malo domandam tribuniciam potestatem.
而贵族们也未能足够克制地表达他们的喜悦;而且没有一个人为这桩罪行感到后悔,以至于连无罪的人也希望自己看起来像是行凶者,人们公然传言,护民官的权力必须用灾祸来加以驯服。

词汇与语法注释

  1. §2.54.1frumento stipendioque imperato — 夺格绝对结构(ablative absolute)。以 'frumento' 和 'stipendio' 为逻辑主语,过去分词 'imperato' 在性数格上与其一致(单数分词与较近的名词一致)。此处表示前提条件:“在征收了粮食和军饷后”。
  2. §2.54.2nihil — 副词性宾格(adverbial accusative)。表示强烈的否定,“一点也不”、“毫不”,修饰后面的过去分词 'deterriti'(被威吓、被退缩)。
  3. §2.54.3quoscumque consules habuit — 插入的让步从句。泛指关系代词 'quicumque'(无论什么)的宾格复数形式 'quoscumque' 修饰 'consules',意为“无论这一年拥有什么样的执政官”。
  4. §2.54.6omnia ... agenda esse — 由动形容词(未来被动分词)'agenda' 和助动词 'esse' 组成的被动迂回变位法(passive periphrastic),表示必要或义务。在此结构中,动作的施动者用与格表示,即句首的 'consuli'。
  5. §2.54.8mirari ... credere ... queri — 历史不定式(historical infinitive)。现在不定式代替直说法的未完成过去时(或完成时)使用,以渲染戏剧性的生动感。主语是集合名词 'plebs'。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.54.1-2.54.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.54.1-2.54.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。