Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.53.1-2.53.6

击败维伊与萨宾联军及拉丁同盟的自卫

第 114 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官瓦莱里乌斯率领的罗马军队在与维伊人和萨宾人的战斗中取得大捷,与此同时,拉丁同盟在没有罗马援助的情况下独自击退了沃尔斯奇人和埃奎人,促使罗马派遣瑙提乌斯进行干预。

§2.53.1certamina domi finita; Veiens bellum exortum, quibus Sabini arma coniunxerant.
国内的争斗结束了;与维伊的战争爆发,萨宾人也与他们联合起兵。
P. Valerius consul accitis Latinorum Hernicorumque auxiliis cum exercitu Veios missus castra Sabina, quae pro moenibus sociorum locata erant, confestim adgreditur tantamque trepidationem iniecit, ut, dum dispersi alii alia manipulatim excurrunt ad arcendam hostium vim, ea porta, cui signa primum intulerat, caperetur.
执政官普布利乌斯·瓦莱里乌斯召集了拉丁人和赫尔尼基人的辅助部队,率军被派往维伊,随即向驻扎在其盟友城墙前方的萨宾人营地发起进攻,并造成了极大的恐慌,以至于当敌兵分散开来,有的向这边、有的向那边以中队为单位奔出以抵御罗马军的进攻时,瓦莱里乌斯最先率军旗突入的那座大门便被攻占了。
§2.53.2intra vallum deinde caedes magis quam proelium esse.
接着在土垒内部,与其说是战斗,不如说是一场屠杀。
tumultus e castris et in urbem penetrat; tamquam Veis captis, ita pavidi Veientes ad arma currunt.
营地中的骚乱甚至波及到了城内;仿佛维伊已经失陷一般,惊恐的维伊人纷纷拿起武器奔跑。
pars Sabinis eunt subsidio, pars Romanos toto impetu intentos in castra adoriuntur.
一部分人前去援助萨宾人,另一部分人则全力袭击正专注于营地的罗马人。
§2.53.3paulisper aversi turbatique sunt; deinde et ipsi utroque versis signis resistunt, et eques ab consule inmissus Tuscos fundit fugatque; eademque hora duo exercitus, duae potentissimae et maximae finitimae gentes superatae sunt.
罗马人一时被击退并陷入混乱;但随后他们自己也将军旗转向两边进行抵抗,而执政官派出的骑兵打败并驱散了埃特鲁里亚人;在同一时刻,两支军队、两个最强大且最庞大的邻近民族被战胜了。
§2.53.4dum haec ad Veios geruntur, Volsci Aequique in Latino agro posuerant castra populatique fines erant.
当这些事在维伊进行时,沃尔斯奇人和埃奎人已在拉丁人的土地上安营扎寨,并洗劫了其边境。
eos per se ipsi Latini adsumptis Hernicis sine Romano aut duce aut auxilio castris exuerunt; §2.53.5ingenti praeda praeter suas reciperatas res potiti sunt.
拉丁人自己联合了赫尔尼基人,在没有任何罗马将领或援助的情况下,凭自己的力量将他们逐出了营地;除了收回自己的财产外,他们还获得了巨大的战利品。
missus tamen ab Roma consul in Volscos C. Nautius; mos, credo, non placebat sine Romano duce exercituque socios propriis viribus consiliisque bella gerere.
然而,执政官盖乌斯·瑙提乌斯还是被从罗马派往沃尔斯奇人那里;我想,罗马人并不乐见同盟国在没有罗马将领和军队的情况下,凭自己的力量和谋略去进行战争这种惯例。
§2.53.6nullum genus calamitatis contumeliaeque non editum in Volscos est, nec tamen perpelli potuere, ut acie dimicarent.
沃尔斯奇人遭受了各种灾难和侮辱,但即便如此,也无法迫使他们在会战中交锋。

词汇与语法注释

  1. 2.53.1alii alia — 拉丁语中代词 `alius` 重复使用的紧凑表达方式(异向对比)。`alii alia [via / parte]` 意为“有的人朝一个方向,有的人朝另一个方向”,即“四散,朝各个方向”。
  2. 2.53.2esse — 历史不定式(infinitivus historicus)。在主句中代替直陈式未完成过去时(或完成过去时)作谓语动词,用以表现叙述的紧迫感和快速节奏。其主语(`caedes`)为主格。
  3. 2.53.4castris exuerunt — 动词 `exuere`(剥夺、驱逐)采用“宾格(人)+ 夺格(物)”的构文,意为“夺去某人的某物(并驱逐之)”。此处 `eos`(沃尔斯奇人和埃奎人)为宾格,`castris`(营地)为分离夺格。
  4. 2.53.5socios propriis viribus consiliisque bella gerere — 对格不定式(A.C.I.)结构,用作无人称表达 `non placebat`(不合心意、不被赞同)的主语。逻辑主语为对格的 `socios`,不定式为 `gerere`。
  5. 2.53.6perpelli potuere, ut acie dimicarent — 被动不定式 `perpelli`(被说服、被促使)充当主动词 `potuere`(= `potuerunt`,“能够”)的补足语,随后接有由 `ut` 引导的名词性从句(`ut` +虚拟式未完成过去时 `dimicarent`),用以补充说明说服的具体内容。直译为“他们无法被说服在会战中交锋”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.53.1-2.53.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.53.1-2.53.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。