Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.33.1-2.33.11

设立保民官与攻占科里奥利

第 94 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

平民与贵族之间达成和解,设立了平民特有的保民官职位,平民返回罗马。在外战方面,由于格奈乌斯·马尔基乌斯(后来的科里奥拉努斯)的活跃,沃尔斯奇人的科里奥利城被攻占。此外,为和解做出贡献的梅内尼乌斯·阿格里帕去世,因家境贫寒,平民集资为其举行了葬礼。

§2.33.1agi deinde de concordia coeptum concessumque in condiciones, ut plebi sui magistratus essent sacrosancti, quibus auxilii latio adversus consules esset, neve cui patrum capere eum magistratum liceret.
随后,关于和解的谈判开始了,双方达成了如下条件:平民应当拥有自己神圣不可侵犯的执政官,他们拥有对抗执政官以提供援助的权力,且任何贵族都不得担任该官职。
§2.33.2ita tribuni plebei creati duo, C. Licinius et L. Albinus.
这样,选出了两位平民保民官:盖乌斯·利基尼乌斯和卢基乌斯·阿尔比努斯。
hi tres collegas sibi creaverunt; in his Sicinium fuisse constat, seditionis auctorem; de duobus, qui fuerint, minus convenit:
他们为自己选出了三位同僚;在这些人中,起义的煽动者西基尼乌斯无疑是其中之一,但关于另外两个人是谁,人们的意见较少达成一致。
§2.33.3sunt, qui duos tantum in Sacro monte creatos tribunos esse dicant ibique sacratam legem latam.
有人说,在圣山只选出了两位保民官,并在此通过了神圣法。
per secessionem plebis Sp. Cassius et Postumus Cominius consulatum inierant.
在平民退去期间,斯普里乌斯·卡西乌斯和波斯图穆斯·科米尼乌斯已经就任执政官。
§2.33.4his consulibus cum Latinis populis ictum foedus.
在这两位执政官任内,罗马与拉丁诸部族缔结了盟约。
ad id feriendum consul alter Romae mansit; alter ad Volscum bellum missus Antiates Volscos fundit fugatque, conpulsos in oppidum Longulam persecutus moenibus potitur.
为了签署该盟约,其中一位执政官留在了罗马;另一位被派往对沃尔斯奇人的战争,他击溃并赶走了安提乌姆的沃尔斯奇人,并在追击他们至隆古拉镇后占领了该城墙。
§2.33.5inde protinus Poluscam, item Volscorum, cepit; tum magna vi adortus est Coriolos.
随后,他立即攻占了同属沃尔斯奇人城镇的波卢斯卡;接着,他以强大的兵力进攻科里奥利。
erat tum in castris inter primores iuvenum Cn. Marcius, adulescens et consilio et manu promptus, cui cognomen postea Coriolano fuit.
当时营中年轻一辈的佼佼者中,有一位名叫格奈乌斯·马尔基乌斯的青年,他足智多谋且行动果敢,后来得到了“科里奥拉努斯”的称号。
§2.33.6cum subito exercitum Romanum Coriolos obsidentem atque in oppidanos, quos intus clausos habebat, intentum sine ullo metu extrinsecus inminentis belli Volscae legiones profectae ab Antio invasissent, eodemque tempore ex oppido erupissent hostes, forte in statione Marcius fuit.
当罗马军队正在围攻科里奥利,并专注于被他们围困在城内的居民、完全没有防范外来战争的危险时,突然从安提乌姆出发的沃尔斯奇军团发动了袭击,同时敌军也从城内冲杀出来,这时马尔基乌斯恰好在岗哨值守。
§2.33.7is cum delecta militum manu non modo impetum erumpentium retudit, sed per patentem portam ferox inrupit in proxima urbis caedeque facta ignem temere arreptum inminentibus muro aedificiis iniecit.
他率领一支精选的士兵,不仅击退了出城之敌的冲锋,而且猛烈地冲过敞开的大门,攻入城市最近的区域,大开杀戒之后,随手抓起火把,扔向紧挨着城墙的建筑。
§2.33.8clamor inde oppidanorum mixtus muliebri puerilique ploratu ad terrorem, ut solet, primum orto et Romanis auxit animum et turbavit Volscos, utpote capta urbe, cui ad ferendam opem venerant.
随后,镇上居民的呼喊声夹杂着妇女和儿童的哭号,起初正如往常那样引发了恐慌,这不仅增强了罗马人的士气,也让沃尔斯奇人陷入混乱,因为他们赶来救援的城市已经失守了。
§2.33.9ita fusi Volsci Antiates, Corioli oppidum captum; tantumque sua laude obstitit famae consulis Marcius, ut, nisi foedus cum Latinis in columna aenea insculptum monumento esset, ab Sp. Cassio uno, quia collega afuerat, ictum, Postumum Cominium bellum gessisse cum Volscis memoria cessisset.
如此,安提乌姆的沃尔斯奇人被击溃, p.105 科里奥利镇被攻占;马尔基乌斯以其个人的荣耀极大地掩盖了执政官的光芒,以至于,如果不是因为与拉丁人的盟约被刻在青铜柱上作为纪念(上写由于同僚缺席,该盟约仅由斯普里乌斯·卡西乌斯一人缔结),那么波斯图穆斯·科米尼乌斯曾对沃尔斯奇人进行战争的记忆就会从历史中消失。
§2.33.10eodem anno Agrippa Menenius moritur, vir omni vita pariter patribus ac plebi carus, post secessionem carior plebi factus.
同年,梅内尼乌斯·阿格里帕去世。 他一生都同样深受贵族和平民的爱戴,而在平民退出运动之后,他变得更受平民的喜爱。
§2.33.11huic interpreti arbitroque concordiae civium, legato patrum ad plebem, reductori plebis Romanae in urbem sumptus funeri defuit; extulit eum plebs sextantibus conlatis in capita.
对于这位市民和解的通译者与裁决者、贵族派往平民的使者、将罗马平民带回城内的功臣,其葬礼所需的费用竟然不足;平民们每人集资一个塞克斯坦斯将他安葬。

词汇与语法注释

  1. §2.33.1agi deinde de concordia coeptum — 无人称被动语态。动词 `coeptum (est)` 和不定式 `agi` 均为被动形式,表示“关于和解的谈判开始了”。在拉丁语中,当支配被动不定式(此处为 `agi`)时,动词 `coepi` 自身也通常采用被动形式(`coeptus sum`)。
  2. §2.33.1quibus auxilii latio adversus consules esset — `quibus` 为所有格与格。直译为“对他们(政务官)而言,应有针对执政官提供援助的权力”,这在法律上规定了平民保民官拥有保护平民免受执政官权力侵害的特权(援助权,*ius auxilii*)。
  3. §2.33.2de duobus, qui fuerint, minus convenit — `qui fuerint` 是间接疑问从句,动词 `fuerint` 采用现在完成时虚拟式,表示“关于另外两个人是谁,人们的意见较少达成一致”。
  4. §2.33.9ut, nisi foedus cum Latinis in columna aenea insculptum monumento esset... memoria cessisset — 结果从句 `ut...` 内部嵌套了一个与过去事实相反的虚拟条件句。未完成时虚拟式 `esset` 表示对现在持续状态的假设(“如果该盟约没有[作为纪念物]被刻在青铜柱上”),而过去完成时虚拟式 `cessisset` 表示过去发生的结果(“其记忆早已经消失了”),构成了混合条件句。
  5. §2.33.11sextantibus conlatis in capita — 夺格独立结构。表示每人(`in capita`)集资极小面值的货币 `sextans`(六分之一阿斯铜币),突显了他的极度贫困以及平民们自发且广泛的哀悼之情。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.33.1-2.33.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.33.1-2.33.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。