§2.33.1agi deinde de concordia coeptum concessumque in condiciones, ut plebi sui magistratus essent sacrosancti, quibus auxilii latio adversus consules esset, neve cui patrum capere eum magistratum liceret.
그 후 화합에 관한 협상이 시작되었고 다음과 같은 조건으로 합의가 이루어졌다. 즉, 평민에게는 그들만의 신성불가침한 정무관이 존재하며, 그들에게는 집정관에 맞서 원조할 권리가 주어지고, 귀족 중 누구도 그 정무관직을 맡는 것이 허용되지 않는다는 조건이었다.
§2.33.2ita tribuni plebei creati duo, C. Licinius et L. Albinus.
이렇게 하여 두 명의 평민 호민관, 가이우스 리키니우스와 루키우스 알비누스가 선출되었다.
hi tres collegas sibi creaverunt;
이들은 자신들의 동료로 세 명을 선출했다.
in his Sicinium fuisse constat, seditionis auctorem; de duobus, qui fuerint, minus convenit:
이들 중에 반란의 주동자인 시키니우스가 있었다는 것은 확실하지만, 나머지 두 명이 누구였는지에 대해서는 의견이 덜 일치한다.
§2.33.3sunt, qui duos tantum in Sacro monte creatos tribunos esse dicant ibique sacratam legem latam. per secessionem plebis Sp.
성산에서는 오직 두 명의 호민관만이 선출되었고 그곳에서 신성법이 제정되었다고 말하는 이들도 있다.
Cassius et Postumus Cominius consulatum inierant.
평민의 퇴거 기간 동안에 스푸리우스 카시우스와 포스투무스 코미니우스가 집정관직에 취임해 있었다.
§2.33.4his consulibus cum Latinis populis ictum foedus.
이 집정관들의 임기 중에 라티움 부족들과 동맹 조약이 체결되었다.
ad id feriendum consul alter Romae mansit; alter ad Volscum bellum missus Antiates Volscos fundit fugatque, conpulsos in oppidum Longulam persecutus moenibus potitur.
이를 체결하기 위해 한 명의 집정관은 로마에 남았고, 다른 한 명은 볼스키족과의 전쟁에 파견되어 안티움의 볼스키군을 격파하고 패주시켰으며, 롱굴라 마을로 패주한 이들을 추격하여 성벽을 장악했다.
§2.33.5inde protinus Poluscam, item Volscorum, cepit; tum magna vi adortus est Coriolos.
그곳에서 즉시 똑같이 볼스키족의 마을인 폴루스카를 점령했고, 이어서 대대적인 병력으로 코리올리를 공격했다.
erat tum in castris inter primores iuvenum Cn. Marcius, adulescens et consilio et manu promptus, cui cognomen postea Coriolano fuit.
당시 진영에는 젊은이들 중 선두에 그네우스 마르키우스라는, 지략과 실천력 모두 뛰어난 청년이 있었는데, 그에게는 나중에 코리올라누스라는 가문명이 붙게 되었다.
§2.33.6cum subito exercitum Romanum Coriolos obsidentem atque in oppidanos, quos intus clausos habebat, intentum sine ullo metu extrinsecus inminentis belli Volscae legiones profectae ab Antio invasissent, eodemque tempore ex oppido erupissent hostes, forte in statione Marcius fuit.
로마군이 코리올리를 포위한 채 내부에 가두어 둔 마을 사람들에게만 전념하여 외부로부터 닥쳐올 전쟁의 두려움을 전혀 느끼지 않고 있을 때, 돌연 안티움에서 출발한 볼스키군이 습격해 오고 동시에 마을에서도 적들이 돌격해 나왔는데, 마침 마르키우스가 초소 경계 근무 중이었다.
§2.33.7is cum delecta militum manu non modo impetum erumpentium retudit, sed per patentem portam ferox inrupit in proxima urbis caedeque facta ignem temere arreptum inminentibus muro aedificiis iniecit.
그는 정예 병사들을 이끌고 돌격해 나오는 적들의 기세를 꺾었을 뿐만 아니라, 열려 있는 문을 통해 도시의 가장 가까운 구역으로 사납게 돌입하여 학살을 벌인 뒤, 닥치는 대로 움켜쥔 불을 성벽에 인접한 건물들에 던져 불을 질렀다.
§2.33.8clamor inde oppidanorum mixtus muliebri puerilique ploratu ad terrorem, ut solet, primum orto et Romanis auxit animum et turbavit Volscos, utpote capta urbe, cui ad ferendam opem venerant.
그곳에서 흘러나온 마을 사람들의 비명 소리는 부녀자와 아이들의 울부짖음과 뒤섞여, 흔히 그러하듯 우선 공포심을 자아냈고, 이는 로마인들의 사기를 높이는 동시에 그들이 구원하러 온 도시가 이미 점령당했기에 볼스키군을 큰 혼란에 빠뜨렸다.
§2.33.9ita fusi Volsci Antiates, Corioli oppidum captum;
이리하여 안티움의 볼스키군은 격퇴되었고 p.105 코리올리 마을은 점령되었다.
tantumque sua laude obstitit famae consulis Marcius, ut, nisi foedus cum Latinis in columna aenea insculptum monumento esset, ab Sp.
그리고 마르키우스는 자신의 영예로운 공적으로 집정관의 명성을 크게 가려버렸다.
Cassio uno, quia collega afuerat, ictum, Postumum Cominium bellum gessisse cum Volscis memoria cessisset.
그리하여 만일 라티움인들과 맺은 동맹 조약이 청동 기둥에 새겨져 기념물로 남아 있지 않았더라면 (거기에는 동료 집정관이 부재했기 때문에 스푸리우스 카시우스 혼자서 조약을 체결했다고 적혀 있다), 포스투무스 코미니우스가 볼스키족과 전쟁을 치렀다는 기억은 완전히 사라졌을 것이다.
§2.33.10eodem anno Agrippa Menenius moritur, vir omni vita pariter patribus ac plebi carus, post secessionem carior plebi factus.
같은 해에 메네니우스 아그리파가 사망했다. 그는 평생 동안 귀족과 평민 모두에게 똑같이 사랑받은 인물이었으며, 퇴거 사건 이후에는 평민들에게 더욱 사랑받게 되었다.
§2.33.11huic interpreti arbitroque concordiae civium, legato patrum ad plebem, reductori plebis Romanae in urbem sumptus funeri defuit;
시민들의 화합을 중재하고 조정한 사람이며 귀족들이 평민에게 보낸 사절이자 로마 평민을 시로 되돌려놓은 이 사람에게 장례 비용이 부족했다.
extulit eum plebs sextantibus conlatis in capita.
평민들은 머릿수대로 1섹스탄스씩을 갹출하여 그를 안장했다.