Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.29.1-2.29.12

强行征兵引发暴动与阿普里乌斯提议设独裁官

第 90 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官强行征兵引发暴动后,元老院紧急召开会议,阿普里乌斯·克劳迪乌斯提议任命一位不受上诉权限制的独裁官。

§2.29.1utraque re satis experta tum demum consules: “ne praedictum negetis, patres conscripti, adest ingens seditio.
(平民的抵抗和元老院的指责)两件事都得到了充分体验,执政官们这时才终于说道:“元老院议员们,为了让你们无法否认曾被预先警告过,一场巨大的暴动已迫在眉睫。
postulamus, ut ii, qui maxime ignaviam increpant, adsint nobis habentibus dilectum.
我们要求那些最强烈谴责我们懦弱的人,在我们进行征兵时到场。
acerrimi cuiusque arbitrio, quando ita placet, rem agemus.
既然你们愿意如此,我们将按照最激烈之人的裁夺来处理此事。
” redeunt in tribunal; §2.29.2citari nominatim unum ex iis, qui in conspectu erant, dedita opera iubent.
”他们回到了审判台;他们故意命令指名传唤在场者中的一人。
cum staret tacitus et circa eum aliquot hominum, ne forte violaretur, constitisset globus, lictorem ad eum consules mittunt.
当那个人默默站立,其周围围拢了一群人以防他受到伤害时,执政官们向他派去了一名侍从。
§2.29.3quo repulso tum vero indignum facinus esse clamitantes, qui patrum consulibus aderant, devolant de tribunali, ut lictori auxilio essent.
当侍从被推开时,当时在执政官身边的元老院议员们纷纷大声疾呼这是不可容忍的暴行,并从审判台上冲下来,去援助侍从。
§2.29.4sed ab lictore nihil aliud quam prendere prohibito cum conversus in patres impetus esset, consulum intercursu rixa sedata est, in qua tamen sine lapide, sine telo plus clamoris atque irarum quam iniuriae fuerat.
但是,尽管侍从除了被阻止逮捕之外没有受到其他伤害,当攻击转向元老院议员时,由于执政官的介入,这场斗殴被平息了,而在其中,既没有使用石头,也没有使用武器,叫嚷和愤怒多于实际的伤害。
§2.29.5senatus tumultuose vocatus tumultuosius consulitur quaestionem postulantibus iis, qui pulsati fuerant, decernente ferocissimo quoque non sententiis magis quam clamore et strepitu.
元老院被喧闹地召集起来,进行了更为喧闹的商议。 那些被打的人要求进行调查,而每一个最激进的人不仅通过表决,更是通过叫嚷和嘈杂声来做出决议。
§2.29.6tandem cum irae resedissent, exprobrantibus consulibus nihilo plus sanitatis in curia quam in foro esse, ordine consuli coepit.
最后,当愤怒平息下来,在执政官们指责议事堂内并不比广场上多出半分理智的情况下,元老院开始按顺序进行商议。
§2.29.7tres fuere sententiae.
出现了三种意见。
P. Verginius rem non vulgabat; de iis tantum, qui fidem secuti P. Servili consulis Volsco, Aurunco Sabinoque militassent bello, agendum censebat.
普布利乌斯·维尔吉尼乌斯没有将此事扩大化;他认为仅应当对那些因信任执政官普布利乌斯·塞尔维利乌斯的承诺而参加了对沃尔斯奇、奥伦奇和萨宾人战争的人进行处理。
T. Larcius non id tempus esse, §2.29.8ut merita tantummodo exsolverentur; totam plebem aere alieno demersam esse, nec sisti posse, ni omnibus consulatur; quin, si alia aliorum sit condicio, accendi magis discordiam quam sedari.
提图斯·拉尔基乌斯则认为,现在不是仅仅偿还功勋的时候;整个平民阶层都沉浸在债务之中,如果不为所有人考虑,就无法挽回局势;甚至,如果一些人的条件与另一些人不同,不和只会更加被煽动,而不是被平息。
§2.29.9Ap. Claudius, et natura inmitis et efferatus hinc plebis odio, illinc patrum laudibus, non miseriis ait, sed licentia tantum concitum turbarum, et lascivire magis plebem quam saevire.
阿普里乌斯·克劳迪乌斯,天性冷酷,且因一方面对平民的仇恨和另一方面对元老院议员的赞美而变得狂暴,他声称动乱并不是由苦难引起的,而仅仅是由放纵引起的,平民与其说是凶残,不如说是放肆。
§2.29.10id adeo malum ex provocatione natum; quippe minas esse consulum, non imperium, ubi ad eos, qui una peccaverint, provocare liceat.
这一祸害正是源于上诉权;因为当可以向共同犯罪的人进行上诉时,执政官拥有的只是威胁,而不是权力。
§2.29.11“agedum” inquit “dictatorem, a quo provocatio non est, creemus, iam hie, quo nunc omnia ardent, conticiscet furor.
他说:“来吧,让我们任命一位无法上诉的独裁官,此时此刻,这正燃烧着一切的狂热将会立即平息。
§2.29.12pulset tum mihi lictorem, qui sciet ius de tergo vitaque sua penes unum illum esse, cuius maiestatem violarit. ”
到那时,就让他来打我的侍从吧! 他将会知道,对于自己的后背和生命,决定权完全掌握在他所侵犯了尊严的唯一那个人手中。 ”

词汇与语法注释

  1. §2.29.1utraque re satis experta — 独立夺格,意为“两件事都得到了充分的体验”。这里的“两件事”指前一章所描述的事情:平民拒绝执政官的征兵,以及元老院议员对执政官懦弱行径的严厉指责。
  2. §2.29.4ab lictore nihil aliud quam prendere prohibito — 独立夺格结构(ab lictore ... prohibito),中间夹有表示限制的副词短语“nihil aliud quam”(除……之外别无其他)。意为“在侍从除了被阻止逮捕之外没有受到任何其他伤害的情况下”。
  3. §2.29.12pulset tum mihi lictorem — “pulset”是单数第三人称现在时虚拟语气,在此表示让步或挑衅性的命令(“到那时让他打打看”)。“mihi”是伦理与格,用以体现说话者(阿普里乌斯)的强烈关注或讽刺、挑衅的态度。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.29.1-2.29.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.29.1-2.29.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。