Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.24.1-2.24.8

沃尔斯奇人的入侵与塞尔维里乌斯的法令

第 85 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

面对沃尔斯奇人的入侵,元老院与平民反应迥异,但执政官塞尔维里乌斯颁布了保护债务人的法令,促使平民踊跃登记参军,组织起了一支强大的军队。

§2.24.1inter haec maior alius terror: Latini equites cum tumultuoso advolant nuntio Volscos infesto exercitu ad urbem oppugnandam venire.
在此期间,另一个更大的恐惧降临了:拉丁骑兵带着惊慌的消息疾驰而来,报告说沃尔斯奇人正率领敌意重重的军队前来围攻城市。
quae audita — adeo duas ex una civitate discordia fecerat — longe aliter patres ac plebem adfecere.
这一消息传来 ―― 不和已然使一个城邦分裂成了两个 ―― 对元老院议员和平民产生了截然不同的影响。
§2.24.2exsultare gaudio plebes, ultores superbiae patrum adesse dicere deos; alius alium confirmare, ne nomina darent: cum omnibus potius quam solos perituros;
平民们欢欣鼓舞,说神明作为对元老院议员傲慢行为的复仇者已经降临;他们互相勉励,不要登记服役,声称宁可与所有人一起毁灭,也不愿独自灭亡。
patres militarent, patres arma caperent, ut penes eosdem pericula belli, penes quos praemia essent.
让他们元老院议员去服兵役吧,让他们去拿起武器吧,这样战争的危险就会掌握在那些享有战争奖赏的人手中。
§2.24.3at vero curia maesta ac trepida ancipiti metu et ab cive et ab hoste Servilium consulem, cui ingenium magis populare erat, orare, ut tantis circumventam terroribus expediret rem publicam.
然而,元老院因面临来自同胞和外敌的双重恐惧而忧心忡忡、惊慌失措,他们恳求性格较为亲民的执政官塞尔维里乌斯,设法拯救这个被如此巨大恐惧所包围的共和国。
§2.24.4tum consul misso senatu in contionem prodit.
于是,执政官解散了元老院,走向民众大会。
ibi curae esse patribus ostendit, ut consulatur plebi; ceterum deliberationi de maxima quidem illa, sed tamen parte civitatis metum pro universa re publica intervenisse.
在大会上,他表明元老院议员们非常关心平民的利益;但他也指出,对于这部分虽然庞大但终究只是城邦一部分的平民的讨论,因对整个共和国的恐惧而被迫中断。
nec posse, §2.24.5cum hostes prope ad portas essent, bello praeverti quicquam, nec, si sit laxamenti aliquid, aut plebi honestum esse, nisi mercede prius accepta arma pro patria non cepisse, aut patribus satis decorum per metum potius quam postmodo voluntate adflictis civium suorum fortunis consuluisse.
而且不可能,当敌军几乎逼近城门时,任何事情都不能优先于战争;而且,即使有稍微喘息的机会,如果不先拿到报偿就不为祖国拿起武器,这对平民来说并不光彩;而如果是因为恐惧而非出于后来的自愿,去救济同胞市民的困苦境遇,对元老院议员来说也极不体面。
§2.24.6contioni deinde edicto addidit fidem, quo edixit, ne quis civem Romanum vinctum aut clausum teneret, quo minus ei nominis edendi apud consules potestas fieret, neu quis militis, donec in castris esset, bona possideret aut venderet, liberos nepotesve eius moraretur.
随后,他通过一项法令向大会证实了自己的诚信,法令中规定:任何人不得将罗马公民拘禁或关押,以致剥夺其向执政官登记服役的机会;在士兵服役期间,任何人都不得占有或变卖其财产,也不得扣押其子女或子孙。
§2.24.7hoc proposito edicto et qui aderant nexi, profiteri extemplo nomina, et undique ex tota urbe proripientium se ex private, cum retinendi ius creditori non esset, concursus in forum, ut sacramento dicerent, fieri.
这一法令公布后,在场的债务奴役者立即登记了姓名,并且由于债权人已无权扣留他们,全城各处摆脱私人拘禁而冲出来的人们纷纷涌向广场,以便宣誓服役。
§2.24.8magna ea manus fuit, neque aliorum magis in Volsco bello virtus atque opera enituit.
这支队伍十分庞大,在沃尔斯奇战争中,没有任何其他人的英勇与功绩比他们更加耀眼。
consul copias contra hostem educit; parvo dirimente intervallo castra ponit.
执政官率军迎击敌人,并在相距极短距离的地方安营扎寨。

词汇与语法注释

  1. §2.24.1Volscos... venire — 说明 nuntio(消息/使者)内容的间接引语“对格加不定式”结构,作其同位语。
  2. §2.24.2exsultare... dicere... confirmare — 历史不定式(historical infinitives),用于生动的场景描写,等同于直陈式未完成过去时。主语分别为 plebes 和 alius(在 alius alium 中)。
  3. §2.24.4curae esse patribus... ut consulatur plebi — curae(目的与格)和 patribus(利害与格)构成双与格结构。整个短语作为 ostendit 的宾语(对格加不定式),其逻辑主语是由 ut consulatur plebi 引导的主语从句。
  4. §2.24.5nisi mercede prius accepta arma pro patria non cepisse — 条件句 nisi(“除非……”)与否定不定式 non cepisse(“没有拿起武器”)结合,构成双重否定,意为“除非预先得到报偿,否则不为祖国拿起武器”,在平民的语境中带有批判意味。
  5. §2.24.7proripientium... concursus... fieri — fieri 是历史不定式,其主语为 concursus(涌入、聚集)。proripientium 是现在分词的属格复数,修饰 concursus,意为“(那些冲出来的人)的聚集”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.24.1-2.24.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.24.1-2.24.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。