Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.15.1-2.15.7

罗马彻底拒绝复辟与波森纳确立持久和平

第 76 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

针对波森纳最后的使团,罗马派出了高贵的元老,传达了他们拒绝君主制、坚守自由的决心。波森纳尊重罗马的决定,停止了对塔克文的援助,归还了人质和土地以建立牢固的和平,而塔克文则流亡至图斯库鲁姆。

§2.15.1P. Lucretius et P. Valerius Publicola, Sp. Larcius inde et T. Herminius consules facti.
普布利乌斯·鲁克莱提乌斯与普布利乌斯·瓦莱里乌斯·普布利科拉,随后是斯普里乌斯·拉尔基乌斯与提图斯·赫尔米尼乌斯当选为执政官。
eo anno postremum legati a Porsinna de reducendo in regnum Tarquinio venerunt.
那一年,波森纳最后一次派来使者,商讨让塔克文复位之事。
quibus cum responsum esset missurum ad regem senatum legatos, missi confestim honoratissimus quisque e patribus: §2.15.2non quin breviter reddi responsum potuerit, non recipi reges, ideo potius delectos patrum ad eum missos, quam legatis eius Romae daretur responsum, sed ut in perpetuum mentio eius rei finiretur, neu in tantis mutuis beneficiis in vicem animi sollicitarentur, cum ille peteret, quod contra libertatem populi Romani esset, Romani, nisi in perniciem suam faciles esse vellent, negarent, cui nihil negatum vellent.
当使者们得到答复说元老院将派使节前往觐见国王时,元老院中地位最尊贵的人们立刻被派了去:这并非因为不能给出一个简短的答复——即不接纳国王,也并非因此才把选拔出来的元老们派去见他,而不直接在罗马给他的使者以答复,而是为了让这件事的提起永远画上句号,免得在如此巨大的相互恩惠中,双方的心灵反倒受到伤害——因为他所请求的是违背罗马人民自由的事情,而罗马人,除非他们甘愿自取灭亡,否则就不得不拒绝一个他们本不愿拒绝任何事的人。
§2.15.3non in regno populum Romanum, sed in libertate esse.
罗马人民不是处于王权统治之下,而是处于自由之中。
ita induxisse in animum, hostibus potius quam regibus portas patefacere; ea esse vota omnium, ut, qui libertati erit in illa urbe finis, idem urbi sit.
他们已经下定决心,宁可对敌人敞开城门,也绝不对国王敞开;这是所有人的祈愿:在这座城市里,自由的终结之日,便是城市自身的毁灭之时。
§2.15.4proinde, si salvam esse vellet Romam, ut patiatur liberam esse, orare.
因此,如果他希望罗马安然无恙,他们便恳求他允许罗马保持自由。
rex verecundia victus §2.15.5“quando id certum atque obstinatum est” inquit, “neque ego obtundam saepius eadem nequiquam agendo, nec Tarquinios spe auxilii, quod nullum in me est, frustrabor.
国王为敬畏所折服,说道:‘既然这是确定且不可更改的,我既不想通过屡次做这些无益的事来烦扰你们,也不想用我无能为力的援助希望来欺骗塔克文家族。
alium hinc, seu bello opus est seu quiete, exilio quaerant locum, ne quid meam vobiscum pacem distineat. ”
让他们离开这里,去寻找另一个流亡之地吧,无论那里是需要战争还是需要安宁,免得有什么事情阻碍我和你们之间的和平。
§2.15.6dictis facta amiciora adiecit: obsidum quod reliquum erat reddidit, agrum Veientem foedere ad Ianiculum icto ademptum restituit.
’ 在言辞之外,他又增添了更为友好的行动:归还了剩余的人质,并退还了因在亚尼库鲁姆缔结条约而被剥夺的维哀伊人的土地。
§2.15.7Tarquinius spe omni reditus incisa exulatum ad generum Mamilium Octavium Tusculum abiit.
塔克文复归的所有希望被切断后,便动身前往图斯库鲁姆,投奔他的女婿奥克塔维乌斯·马米利乌斯去过流亡生活。
Romanis pax fida ita cum Porsinna fuit.
如此,罗马人与波森纳之间便有了持久忠实的和平。

词汇与语法注释

  1. 2.15.1missi confestim ... honoratissimus quisque — 虽然主语 `honoratissimus quisque` 是单数形式,但由于它表达了复数意义(‘每一个最受尊敬的人,即所有最尊贵的人’),因此动词 `missi [sunt]` 采用了复数形式,这是一种按意义一致(synesis)的语法现象。
  2. 2.15.2non quin — `non quin`(相当于 `non quod non`)引导一个被否定的原因(‘并非因为不能……’),后接虚拟语气 `potuerit`。与之对应的真正肯定原因随后由 `sed ut...` 从句引导。
  3. 2.15.2cui nihil negatum vellent — 关系代名词 `cui` 指代波森纳(Porsinna)。动词 `vellent` 采用虚拟语气,主要是因为它处于间接引语(oratio obliqua)的从句中,同时也带有一种特征性的语气(‘一个他们不愿拒绝其任何要求的人’)。
  4. 2.15.3qui libertati erit in illa urbe finis, idem urbi sit — 先行词 `finis` 被吸收到关系从句 `qui... finis` 中。主句中的 `idem` 代表 `idem finis`。直译为‘在该城市中,将成为自由终结的那个同样的终结,也将成为该城市的终结’,以此强调自由的丧失即等同于国家的灭亡。
  5. 2.15.4orare — 这是间接引语中的陈述不定式,表示使者们的主体行动(‘他们恳求’),省略了作主语的宾格代词 `se`。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.15.1-2.15.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.15.1-2.15.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。