Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §10.7.1-10.7.12

德基乌斯辩护平民担任神职资格的演说

第 491 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在关于向平民开放神职的辩论中,普布利乌斯·德基乌斯·穆斯发表了慷慨激昂的演讲,通过唤起人们对其父亲自我牺牲事迹的回忆,来论证平民担任神职的合理性。

§10.7.1certatum tamen suadenda dissuadendaque lege inter Ap. Claudium maxime ferunt et inter P. Decium Murem.
然而,人们传言,在赞成与反对该法案的争论中,斗争主要是在阿庇乌斯·克劳狄乌斯与普布利乌斯·德基乌斯·穆斯之间展开的。
§10.7.2qui cum eadem ferme de iure patrum ac plebis, quae pro lege Licinia quondam contraque eam dicta erant, cum plebeis consulatus rogabatur, disseruissent, rettulisse dicitur Decius parentis sui speciem, qualem eum multi, §10.7.3qui in contione erant, viderant, incinctum Gabino cultu super telum stantem, quo se habitu pro populo ac legionibus Romanis devovisset: §10.7.4tum P. Decium consulem purum piumque deis inmortalibus visum, aeque ac si T. Manlius collega eius devoveretur; §10.7.5eundem P. Decium, qui sacra publica populi Romani faceret, legi rite non potuisse? id esse periculum, ne suas preces minus audirent di quam Ap.
当他们就贵族与平民的权利发表了与当年为平民争取执政官职而支持和反对《利奇尼乌斯法》时几乎相同的论点后,据说德基乌斯唤回了他父亲的形象,而当时在场的许多人都曾亲眼见过他那样的形象,即身着加比仪式装束,伫立在兵器之上,他正是以这种姿态为罗马人民和军团将自己奉献给神明:当时,执政官普布利乌斯·德基乌斯在不死的神明眼中显得纯洁而虔诚,正如他的同僚提图斯·曼利乌斯自我奉献时一样;那同一个普布利乌斯·德基乌斯,难道就不能依法举行罗马人民的公共祭仪吗? 难道存在这种危险,即神明听信他的祈祷少于听信阿庇乌斯·克劳狄乌斯的祈祷?
Claudi? castius eum sacra privata facere et religiosius deos colere quam se?
难道后者举行私人祭仪比他更纯洁,崇拜神明比他更虔诚吗?
§10.7.6quem paenitere votorum, quae pro re publica nuncupaverint tot consules plebei, tot dictatores, aut ad exercitus euntes aut inter ipsa bella? numerarentur duces eorum annorum,
有谁曾对如此多的平民执政官、如此多的独裁官在奔赴军队或在战争期间为国家所许下的誓愿感到不悦?
§10.7.7quibus plebeiorum ductu et auspicio res geri coeptae sint; numerarentur triumphi: iam ne nobilitatis quidem suae plebeios paenitere.
让那些年岁的指挥官被一一数算吧,让那些凯烟式被一一数算吧;现在平民甚至不再为自己(获得)的高贵而感到羞愧。
§10.7.8pro certo habere, si quod repens bellum oriatur, non plus spei fore senatui populoque Romano in patriciis quam in plebeis ducibus.
他确信,如果发生任何突然的战争,元老院和罗马人民对贵族指挥官的期望不会多于对平民指挥官的期望。
“quod cum ita se habeat, §10.7.9cui deorum hominumve indignum videri potest” inquit “eos viros, quos vos sellis curulibus, toga praetexta, tunica palmata et toga picta et corona triumphali laureaque honoraritis, quorum domos spoliis hostium adfixis insignes inter alias feceritis, pontificalia atque auguralia insignia adicere?
“既然情况如此,” 他说,“在神明或凡人中,有谁会认为,那些被你们用高官显贵椅、紫边托加、棕榈叶纹金线突尼卡和刺绣托加、以及凯旋冠和月桂冠授予荣耀的男子,那些你们通过在门前悬挂敌军战利品而使其宅邸在其他房屋中脱颖而出的男子,如今再加上大祭司和占卜官的徽章,是不体面的呢?
§10.7.10qui Iovis optimi maximi ornatu decoratus curru aurato per urbem vectus in Capitolium ascenderit, is non conspicietur cum capide ac lituo, non capite velato victimam caedet auguriumve ex arce capiet?
那个曾身着最伟大、最神圣的朱庇特的盛装,乘坐金色战车穿过城市并登上卡皮托林山的人,难道不应该手持祭祀碗和占卜杖出现在世人面前,不应该蒙头宰杀祭牲,或者不应该在城堡上进行占卜吗?
§10.7.11in cuius imaginis titulo consulatus censuraque et triumphus aequo animo legetur, si auguratum aut pontificatum adieceritis, non sustinebunt legentium oculi?
在其肖像的铭文上,人们心平气和地阅读着执政官职、监察官职和凯旋式,但如果你们加上占卜官职或大祭司职,难道读者的眼睛就无法忍受了吗?
§10.7.12equidem — pace dixerim deum — eos nos iam populi Romani beneficio esse spero, qui sacerdotiis non minus reddamus dignatione nostra honoris, quam acceperimus, et deorum magis quam nostra causa expetamus, ut, quos privatim colimus, publice colamus.
至于我——请允许我带着神明的宽容说这句话——我希望,由于罗马人民的恩赐,我们现在已经是这样的人:我们凭着自身的高贵为神职带来的荣耀,绝不亚于我们从中获得的荣耀;并且,与其说是为了我们自己,不如说更是为了神明,我们渴望能以公职身份去崇拜那些我们私下里崇拜的神。 ”

词汇与语法注释

  1. §10.7.1certatum — 该词为非人称被动完成分词的中性单数形式,在此处省略了 esse,作为不定式 certatum esse 使用。它在主语动词 ferunt(“他们说/相传”)支配的间接引语中充当主句,意为“(传闻)发生了争斗”。
  2. §10.7.5potuisse — 间接引语(oratio obliqua)中修辞性疑问句的谓语动词。在间接引语中,第一人称和第三人称的修辞性疑问句通常用“对格加不定式”(A.C.I.)结构而非虚拟语气来表示,因此使用了不定式 potuisse。接下来的 id esse periculum、facere 和 colere 亦属于相同的构造。
  3. §10.7.12pace dixerim deum — pace 是夺格,意为“在……的允许/宽容下”。dixerim 为完成时虚拟语气,在此作潜在虚拟语气使用,表示委婉的断言(“如果允许我说”)。deum 是属格复数 deorum 的古体紧缩形式,常见于宗教或正式语境中。整句是一个固定表达,意为“请允许我带着神明的宽容说这句话”。
  4. §10.7.12eos nos ... qui ... reddamus — 代词 eos(对格,修饰不定式句的主语 nos)受到由 qui 引导的关系从句的限定,表示特征或结果(“……这样的人”)。关系从句中的动词 reddamus 使用虚拟语气,因为这是一个表示特征或结果的关系从句(连续性关系从句)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §10.7.1-10.7.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.7.1-10.7.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。