Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §10.27.1-10.27.11

森蒂努姆的对峙与罗马人的牵制之计

第 511 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官们在森蒂努姆与敌人对峙,并通过逃兵获悉了敌人的计划。罗马人通过牵制性进攻诱使埃特鲁里亚人撤离,从而在森蒂努姆平原上迎来了与高卢和萨姆尼乌姆联军的决战。

§10.27.1consules ad hostes transgressos Appenninum in agrum Sentinatem pervenerunt.
执政官们抵达了森蒂努姆地区,迎击越过亚平宁山脉的敌军。
ibi quattuor milium ferme intervallo castra posita.
在两军之间,营地相距大约四英里而设。
§10.27.2inter hostes deinde consultationes habitae, atque ita convenit, ne unis castris miscerentur omnes neve in aciem descenderent simul; Samnitibus Galli, Etruscis Umbri adiecti.
随后,敌军内部进行了协商,达成一致:众人不应混杂于同一个营地,也不应同时进入战场;高卢人归入萨姆尼乌姆人,温布里亚人归入埃特鲁里亚人。
§10.27.3dies inde dicta pugnae; Samnitibus Gallisque delegata pugna; inter ipsum certamen Etrusci Umbrique iussi castra Romana oppugnare.
随后选定了战斗的日子;战斗被委托给萨姆尼乌姆人和高卢人;在战斗进行期间,埃特鲁里亚人和温布里亚人被命令去攻打罗马营地。
§10.27.4haec consilia turbarunt transfugae Clusini tres, clam nocte ad Fabium consulem transgressi, qui editis hostium consiliis dimissi cum donis, ut subinde, ut quaeque res nova decreta esset, exploratam perferrent.
这些计划被三名克鲁西乌姆的逃兵打乱了,他们夜间秘密投奔了执政官法比乌斯;在透露了敌人的计划后,他们带着礼物被遣回,以便此后每当有新的决定做出时,他们都能探明并立即前来报告。
§10.27.5consules Fulvio, ut ex Falisco, Postumio, ut ex Vaticano agro exercitum ad Clusium admoveant summaque vi fines hostium depopulentur, scribunt.
执政官们写信给富尔维乌斯从法利斯基地区、给波斯图米乌斯从梵蒂冈地区将军队开往克鲁西乌姆,并以最大力量蹂躏敌人的领土。
§10.27.6huius populationis fama Etruscos ex agro Sentinate ad suos fines tuendos movit.
这一蹂躏的传闻使埃特鲁里亚人撤离森蒂努姆地区去防守他们自己的领土。
instare inde consules, ut absentibus iis pugnaretur.
于是,执政官们加紧行动,以便在他们缺席的情况下进行战斗。
per biduum lacessiere proelio hostem; §10.27.7biduo nihil dignum dictu actum: pauci utrimque cecidere magisque inritati sunt ad iustum certamen animi, quam ad discrimen summa rerum adducta.
两日里,他们通过小规模战斗向敌人发起挑衅;两日内没有发生什么值得一提的事:双方各有少数人倒下,人们的斗志更多是被激发起去进行一场正式的决战,而不是使整体局势陷入危机。
tertio die descensum in campum omnibus copiis est.
第三天,所有部队都进入了平原。
§10.27.8cum instructae acies starent, cerva fugiens lupum e montibus exacta per campos inter duas acies decurrit; inde diversae ferae, cerva ad Gallos, lupus ad Romanos cursum deflexit.
当排好阵势的战线对峙时,一只躲避狼群、被从山上赶出来的雌鹿,在两条战线之间的平原上奔跑;随后,野兽们转向不同的方向:雌鹿向高卢人奔去,狼则向罗马人奔去。
lupo data inter ordines via; cervam Galli confixere.
给狼在队列之间让出了一条路;而高卢人则刺杀了雌鹿。
§10.27.9tum ex antesignanis Romanus miles “illac fuga” inquit “et caedes vertit, ubi sacram Dianae feram iacentem videtis; hinc victor Martius lupus, integer et intactus, gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit.
这时,前卫的一名罗马士兵说:“逃跑和屠杀转向了那一侧,就是你们看见戴安娜的神兽躺着的地方;而在这侧,胜利的马尔斯之狼,完好无损,提醒了我们是马尔斯的后代以及我们建国者的子民。
” dextro cornu Galli, sinistro Samnites constiterunt.
”在右翼高卢人排开阵势,在左翼萨姆尼乌姆人排开阵势。
§10.27.10adversus Samnites Q. Fabius primam ac tertiam legionem pro dextro cornu, adversus Gallos pro sinistro Decius quintam et sextam instruxit; §10.27.11secunda et quarta cum L. Volumnio proconsule in Samnio gerebant bellum.
面对萨姆尼乌姆人,昆图斯·法比乌斯在右翼部署了第一和第三军团;面对高卢人,在左翼德基乌斯部署了第五和第六军团;第二和第四军团则正与前任执政官卢基乌斯·沃卢姆尼乌斯一起在萨姆尼乌姆作战。
primo concursu adeo aequis viribus gesta res est, ut, si adfuissent Etrusci et Umbri, aut in acie aut in castris, quocumque se inclinassent, accipienda clades fuerit.
在最初的交锋中,双方以如此均等的兵力交战,以至于如果埃特鲁里亚人和温布里亚人在场,无论是在战线中还是在营地里,无论他们倒向哪一边,罗马军都必将遭受毁灭性的打击。

词汇与语法注释

  1. 10.27.2atque ita convenit, ne unis castris miscerentur omnes — 这里的 `ne` 从句构成一个名词性从句,用作无人称动词 `convenit`(达成协议、决定)的主语。其结构与表示命令或意图的虚拟式从句相同。
  2. 10.27.4exploratam perferrent — 分词 `exploratam` 起形容词作用,修饰省略的名词 `rem`(事态、情报),意为“带回探明确认的情报”。
  3. 10.27.9gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit — 动词 `admonere` 支配人称对格(`nos`)与事物/关联属格(`gentis Martiae` 和 `conditoris nostri`),意为“使(某人)想起(某事)”。
  4. 10.27.11accipienda clades fuerit — 这是结果(`ut`)从句中,过去虚拟条件句的归结从句。独立句中的过去虚拟语气(`-ndus fuit` 的周延屈折形式)在从句中变为了虚拟式完成时 `fuerit`。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §10.27.1-10.27.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.27.1-10.27.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。