Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §10.27.1-10.27.11

센티눔에서의 대치와 로마군의 견제 작전

1770개 구절 중 511번째 · 라틴어

요약

집정관들은 센티눔에서 적과 대치하며 탈영병들로부터 적의 작전 계획을 입수한다. 로마군은 견제 공격을 통해 에트루리아군을 철수시키고, 센티눔 평원에서 가울 및 사므니움 연합군과의 결전을 치르기 위해 대치한다.

§10.27.1consules ad hostes transgressos Appenninum in agrum Sentinatem pervenerunt.
집정관들은 아펜니누스 산맥을 넘어온 적들을 마주하여 센티눔령에 도착했다.
ibi quattuor milium ferme intervallo castra posita. §10.27.2inter hostes deinde consultationes habitae, atque ita convenit, ne unis castris miscerentur omnes neve in aciem descenderent simul;
그곳에서 약 4마일의 간격을 두고 진영이 구축되었다. 이어서 적들 사이에 협의가 진행되었고, 모든 이들이 단일 진영에 섞이지 않고 동시에 전열로 내려가지 않기로 합의를 보았다.
Samnitibus Galli, Etruscis Umbri adiecti. §10.27.3dies inde dicta pugnae; Samnitibus Gallisque delegata pugna;
사므니움인들에게는 가울인들이, 에트루리아인들에게는 움브리아인들이 배속되었다. 이어서 전투의 날이 정해졌으며, 전투는 사므니움인들과 가울인들에게 위임되었다.
inter ipsum certamen Etrusci Umbrique iussi castra Romana oppugnare. §10.27.4haec consilia turbarunt transfugae Clusini tres, clam nocte ad Fabium consulem transgressi, qui editis hostium consiliis dimissi cum donis, ut subinde, ut quaeque res nova decreta esset, exploratam perferrent. §10.27.5consules Fulvio, ut ex Falisco, Postumio, ut ex Vaticano agro exercitum ad Clusium admoveant summaque vi fines hostium depopulentur, scribunt. §10.27.6huius populationis fama Etruscos ex agro Sentinate ad suos fines tuendos movit.
전투가 한창일 때 에트루리아인들은 로마 진영을 공격하라는 명령을 받았다. 이러한 계획들을 밤중에 몰래 집정관 파비우스에게 귀순한 세 명의 클루시움 출신 탈영병들이 어지럽혀 놓았다. 이들은 적들의 계획을 밝힌 후 선물을 받고 방면되었는데, 이는 그 뒤로 새로운 결정이 내려질 때마다 그것을 알아내어 즉시 보고하기 위함이었다. 집정관들은 풀비우스에게는 팔리스키령에서, 포스투미우스에게는 바티카누스령에서 군대를 클루시움 근처로 이동시키고 총력을 다해 적의 영토를 황폐화하라고 서한을 보냈다. 이러한 황폐화의 소식은 에트루리아인들로 하여금 자신들의 영토를 지키기 위해 센티눔령을 떠나게 만들었다.
instare inde consules, ut absentibus iis pugnaretur.
이에 집정관들은 그들이 없는 사이에 전투를 치르고자 거세게 몰아붙였다.
per biduum lacessiere proelio hostem; §10.27.7biduo nihil dignum dictu actum: pauci utrimque cecidere magisque inritati sunt ad iustum certamen animi, quam ad discrimen summa rerum adducta.
이틀 동안 그들은 소규모 전투로 적을 도발했다. 이틀 동안 언급할 만한 가치가 있는 일은 아무것도 일어나지 않았다. 양측에서 소수만이 전사했으며, 전체 국면이 결정적인 위기에 이르렀다기보다는 본격적인 결전을 향해 투지가 더욱 자극되었을 뿐이었다.
tertio die descensum in campum omnibus copiis est. §10.27.8cum instructae acies starent, cerva fugiens lupum e montibus exacta per campos inter duas acies decurrit;
셋째 날에 모든 병력이 평원으로 내려갔다. 대열을 갖춘 전선들이 대치하고 있을 때, 늑대를 피해 달아나며 산에서 쫓겨 내려온 암사슴 한 마리가 두 전선 사이의 평원을 가로질러 달렸다.
inde diversae ferae, cerva ad Gallos, lupus ad Romanos cursum deflexit.
그 후 야수들은 서로 다른 방향으로 꺾어, 암사슴은 가울인들을 향해, 늑대는 로마인들을 향해 달려갔다.
lupo data inter ordines via; cervam Galli confixere. §10.27.9tum ex antesignanis Romanus miles “illac fuga” inquit “et caedes vertit, ubi sacram Dianae feram iacentem videtis;
늑대에게는 대열 사이에 길이 내어졌으나, 암사슴은 가울인들이 찔러 죽였다. 그때 전열 앞선에 있던 한 로마 병사가 외쳤다. "도망과 살육은 그대들이 보고 있는 디아나의 성스러운 야수가 쓰러져 있는 저쪽으로 향하고 있다.
hinc victor Martius lupus, integer et intactus, gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit. ” dextro cornu Galli, sinistro Samnites constiterunt. §10.27.10adversus Samnites Q. Fabius primam ac tertiam legionem pro dextro cornu, adversus Gallos pro sinistro Decius quintam et sextam instruxit; §10.27.11secunda et quarta cum L. Volumnio proconsule in Samnio gerebant bellum.
이쪽에서는 상처 없이 온전한 승리자 마르스의 늑대가 우리가 마르스의 후예이자 우리의 건국자의 자손임을 일깨워 주었다." 우익에는 가울인들이, 좌익에는 사므니움인들이 자리 잡았다. 사므니움인들을 맞서 퀸투스 파비우스는 우익으로 제1군단과 제3군단을 배치했고, 가울인들을 맞서 좌익으로는 데키우스가 제5군단과 제6군단을 배치했다. 제2군단과 제4군단은 전직 집정관 루키우스 볼룸니우스와 함께 사므니움에서 전쟁을 수행하고 있었다.
primo concursu adeo aequis viribus gesta res est, ut, si adfuissent Etrusci et Umbri, aut in acie aut in castris, quocumque se inclinassent, accipienda clades fuerit.
첫 격돌에서 아주 팽팽한 전력으로 전투가 전개되었기에, 만약 에트루리아인들과 움브리아인들이 전선이든 진영이든 그 자리에 있어서 어느 쪽으로든 마음을 기울였더라면, 로마군으로서는 참패를 면치 못했을 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 10.27.2atque ita convenit, ne unis castris miscerentur omnes — `ne` 절은 비인칭 동사 `convenit`(합의되었다)의 주어 역할을 하는 명사절을 형성한다. 이는 명령이나 의도를 나타내는 접속법 절과 동일한 구조를 가진다.
  2. 10.27.4exploratam perferrent — 분사 `exploratam`은 형용사적으로 기능하며, 생략된 명사 `rem`(사태, 정보)을 수식한다. "확인된 정보를 가지고 돌아오다"라는 의미를 나타낸다.
  3. 10.27.9gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit — 동사 `admonere`는 '적격자(대격)에게 대상(속격)을 상기시키다'라는 격지배를 취한다. 여기서는 대격 `nos`와 속격 `gentis Martiae`, `conditoris nostri`가 이 지배 구조를 따른다.
  4. 10.27.11accipienda clades fuerit — 결과의 `ut` 절 내에 위치한 과거 반실가상 조건문의 귀결절이다. 독립문에서의 반실가상 과거형(`-ndus fuit` 의 주변굴절형)이 종속절 내에서 접속법 완료 `fuerit`로 변형된 형태이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §10.27.1-10.27.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.27.1-10.27.11

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.