Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §10.25.1-10.25.18

法比乌斯进军埃特鲁里亚与关于增援的争论

第 509 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官法比乌斯仅招募了少数精锐并抵达阿哈尔纳营地,他命令士兵拆除防壁,展开积极的机动作战。春季法比乌斯回京商议战事时,大法官阿庇乌斯夸大埃特鲁里亚的军事威胁并要求增援,而同僚德基乌斯则主张暂缓决定,等待法比乌斯的直接报告。

§10.25.1concursus inde ad consulem factus omnium ferme iuniorum, et pro se quisque nomina dabant; tanta cupido erat sub eo duce stipendia faciendi.
随后,几乎所有的青年人都涌向执政官,人人争先恐后地报名登记;在那个将军麾下服役的愿望是如此强烈。
§10.25.2qua circumfusus turba “quattuor milia” inquit “peditum et sescentos equites dumtaxat scribere in animo est; hodierno et crastino die qui nomina dederitis, mecum ducam.
被这群人包围着,他说:“我的意图是仅招募四千步兵和六百骑兵;在今天和明天登记姓名的人,我将带他们同往。
§10.25.3maiori mihi curae est, ut omnes locupletes reducam, quam ut multis rem geram militibus.
对我而言,比起率领众多士兵作战,将所有人富足地带回来是更大的关心所在。
” profectus apto exercitu §10.25.4et eo plus fiduciae ac spei gerente, quod non desiderata multitudo erat, ad oppidum Aharnam, unde haud procul hostes erant, ad castra Appi praetoris pergit.
”他带着一支适度的军队出发了,军队因不曾要求庞大的人数而怀有更多的信心与希望,向着敌军离得不远处的阿哈尔纳镇、法官阿庇乌斯的营地前进。
§10.25.5paucis citra milibus lignatores ei cum praesidio occurrunt; qui ut lictores praegredi viderunt Fabiumque esse consulem accepere, laeti atque alacres dis populoque Romano grates agunt, quod eum sibi imperatorem misissent.
在营地前几英里的地方,一些带有护卫的樵夫迎面遇到他;当他们看见侍从官在前引路并得知法比乌斯是执政官时,便欣喜而活跃地向神明和罗马民众致谢,因为国家为他们派来了这位统帅。
§10.25.6circumfusi deinde cum consulem salutarent, quaerit Fabius, quo pergerent, respondentibusque lignatum se ire “ain tandem?”
随后,当他们围拢过来向执政官问安时,法比乌斯询问他们要去哪里,当他们回答说去捡柴时,他说:“果真如此吗?
§10.25.7inquit;
” “难道你们没有筑好防壁的营地吗?
“num castra vallata non habetis?” ad hoc cum subclamatum esset, duplici quidem vallo et fossa, et tamen in ingenti metu esse, “habetis igitur” inquit “adfatim lignorum: redite et vellite vallum.
”对此,当众人齐声回答说,他们确实有双重防壁和一条壕沟,但仍然处于极大的恐惧之中时,他说:“那么,你们就有充足的木柴了。 回去,把防壁拔掉。
” redeunt in castra terroremque ibi vellentes vallum §10.25.8et iis, qui in castris remanserant, militibus et ipsi Appio fecerunt; §10.25.9tum pro se quisque alii aliis dicere consulis se Q. Fabi facere iussu.
” 他们返回营地,在那里拔除防壁,引起了恐慌,不仅让留在营地里的士兵,也让阿庇乌斯本人惊恐万分;这时,人人自称是奉执政官昆图斯·法比乌斯的命令而行。
postero inde die castra mota, et Appius praetor Romam dimissus.
次日,营地迁移,大法官阿庇乌斯被遣回罗马。
§10.25.10inde nusquam stativa Romanis fuere.
自此,罗马人再无固定驻扎的营地。
negabat utile esse uno loco sedere exercitum; itineribus ac mutatione locorum mobiliorem ac salubriorem esse.
他否认军队留守一地是有益的,认为通过行军和地点的变换,军队会变得更加灵活、更加健康。
fiebant autem itinera, quanta fieri sinebat hiems hauddum exacta.
于是,只要尚未结束的冬季允许,行军便一直进行。
§10.25.11vere inde primo relicta secunda legione ad Clusium, quod Camars olim appellabant, praepositoque castris L. Scipione pro praetore Romam ipse ad consultandum de bello rediit, §10.25.12sive ipse sponte sua, quia bellum ei maius in conspectu erat, quam quantum esse famae crediderat, sive senatus consulto accitus; nam in utrumque auctores sunt.
此后,初春时节,他将第二军团留在了从前被称为卡马尔斯的克鲁西乌姆,并任命前任大法官卢基乌斯·西庇阿负责看守营地,而他本人则回到罗马商讨战事,究竟是他出于自愿(因为在他眼前的战争规模比他从传闻中信以为真的要大),还是根据元老院的决议被召回,史家对这两种说法各有支持者。
§10.25.13ab Ap. Claudio praetore retractum quidam videri volunt, cum in senatu et apud populum, id quod per litteras adsidue fecerat, terrorem belli Etrusci augeret: non suffecturum ducem unum nec exercitum unum adversus quattuor populos; §10.25.14periculum esse, sive iuncti unum premant sive diversi gerant bellum, ne ad omnia simul obire unus non possit.
有些人则企图让人觉得他是被大法官阿庇乌斯·克劳狄乌斯召回的,因为阿庇乌斯在元老院和民众面前,一如他先前在信中不断做的那样,夸大埃特鲁里亚战争的恐怖,声称一个将领和一支军队不足以应付四个民族;他警告说,无论敌军联合起来压迫一处,还是分散开战,都有一个将领无法同时兼顾所有方面的危险。
§10.25.15duas se ibi legiones Romanas reliquisse, et minus quinque milia peditum equitumque cum Fabio venisse.
他说自己在那里留下了两个罗马军团,而随法比乌斯前来的步兵和骑兵不足五千人。
sibi placere P. Decium consulem primo quoque tempore in Etruriam ad collegam proficisci, L. Volumnio Samnium provinciam dari; §10.25.16si consul malit in suam provinciam ire, Volumnium in Etruriam ad consulem cum exercitu iusto consulari proficisci.
他主张执政官普布利乌斯·德基乌斯应当尽早前往埃特鲁里亚与同僚汇合,而萨姆尼乌姆行省应交给卢基乌斯·沃卢姆尼乌斯;如果执政官更愿意去自己的行省,那么沃卢姆尼乌斯应当带着一支正规的执政官军队前往埃特鲁里亚支援执政官。
§10.25.17cum magnam partem moveret oratio praetoris, P. Decium censuisse ferunt, ut omnia integra ac libera Q. Fabio servarentur, donec vel ipse, si per commodum rei publicae posset, Romam venisset vel aliquem ex legatis misisset, §10.25.18a quo disceret senatus, quantum in Etruria belli esset quantisque administrandum copiis et quot per duces esset.
尽管大法官的发言动摇了很大一部分人,但据说普布利乌斯·德基乌斯建议,一切事宜应为昆图斯·法比乌斯保持原样、不作决定,直到他本人在不损害国家利益的情况下亲自来到罗马,或者派遣他的一位副将,元老院可以通过此人了解埃特鲁里亚的战争规模究竟如何,以及应当动用多少兵力、由多少个将领来指挥。

词汇与语法注释

  1. 10.25.3maiori mihi curae — `maiori ... curae` 是由目的/结果与格 `curae` 和关系与格 `mihi` 组成的双与格结构。比较级 `maiori` 用于与后文由 `quam ut...` 引导的条款(率领众多士兵作战)进行对比。
  2. 10.25.7terroremque ibi vellentes vallum — `vellentes`(拔除)是现在时主动分词(复数主格),修饰主句动词 `fecerunt`(§10.25.8)的主语(返回营地的樵夫们)。`terrorem fecerunt` 构成了主句中意为“引起恐慌”的谓语部分。
  3. 10.25.10itineribus ac mutatione locorum mobiliorem ac salubriorem esse — 在依赖于动词 `negabat` 的间接引语中的对格与不定式结构(AcI)。不定式 `esse` 的语义对格主语(即 `exercitum`)在文脉中被省略,而 `mobiliorem ac salubriorem` 是与其一致的阳性单数对格形容词比较级。
  4. 10.25.13ab Ap. Claudio praetore retractum — `retractum (esse)` 是过去被动不定式,与 `quidam videri volunt`(一些人希望显现出……)中的 `videri` 构成补充性不定式短语。其语义上的对格主语(Fabius)被省略。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §10.25.1-10.25.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.25.1-10.25.18

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。