Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §10.15.1-10.15.12

萨姆尼乌姆的荒废与平民执政官选举

第 499 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

德基乌斯击败阿普利亚人以阻止其与萨姆奈特人会合,两位执政官随后彻底荒废了萨姆尼乌姆。回到罗马后,法比乌斯挫败了阿皮乌斯·克劳迪乌斯恢复贵族独占执政官职位的企图,并依法确保了平民出身的沃卢姆尼乌斯当选为同僚。

§10.15.1Samnitibus Apuli se ante proelium coniunxissent, ni P. Decius consul iis ad Maleventum castra obiecisset, extractos deinde ad certamen fudisset.
如果不是执政官普布利乌斯·德基乌斯在马莱温图姆附近安营扎寨阻挡了阿普利亚人,随后将他们引出交战并予以击溃,阿普利亚人本在战前就会与萨姆奈特人会合。
§10.15.2ibi quoque plus fugae fuit quam caedis: duo milia Apulorum caesa; spretoque eo hoste Decius in Samnium legiones duxit.
那里的逃跑者也多于被杀者:阿普利亚人有两千人被杀;德基乌斯轻视了那个敌人,率领军团进入了萨姆尼乌姆。
§10.15.3ibi duo consulares exercitus diversis vagati partibus omnia spatio quinque mensum evastarunt.
在那里,两支执政官军队分兵席卷各处,在五个月的时间里将一切付之一炬。
§10.15.4quadraginta et quinque loca in Samnio fuere, in quibus Deci castra fuerunt, alterius consulis sex et octoginta; §10.15.5nec valli tantum ac fossarum vestigia relicta, sed multo illis insigniora monumenta vastitatis circa regionumque depopulatarum.
萨姆尼乌姆有四十五处曾是德基乌斯的营地,另一位执政官则有八十六处;不仅留下了壕沟与土垒的遗迹,而且在周围留下了比这些遗迹更为显著的、关于荒废和被劫掠地区的纪念碑。
§10.15.6Fabius etiam urbem Cimetram cepit.
法比乌斯还攻占了奇梅特拉城。
ibi capta armatorum duo milia nongenti, caesi pugnantes ferme nongenti triginta.
在那里捕获了二千九百名武装人员,在战斗中被杀者约九百纸人。
§10.15.7inde comitiorum causa Romam profectus maturavit eam rem agere.
此后,他为了民会而前往罗马,并急于办理此事。
cum primo vocatae Q. Fabium consulem dicerent omnes centuriae, §10.15.8Ap. Claudius, consularis candidatus, vir acer et ambitiosus, non sui magis honoris causa, quam ut patricii recuperarent duo consularia loca, cum suis tum totius nobilitatis viribus incubuit, ut se cum Q. Fabio consulem dicerent.
当所有首先被召集投票的百人队都提名昆图斯·法比乌斯为执政官时,执政官候选人阿ッ皮乌斯·克劳迪乌斯,一个敏锐且富有野心的人,与其说是为了自己的名誉,不如说是为了让贵族重新夺回两个执政官席位,不仅竭尽一己之力,还动用了整个贵族阶层力量,力图使自己与昆图斯·法比乌斯一同被提名为执政官。
§10.15.9Fabius primo de se eadem fere quae priore anno dicendo abnuere.
法比乌斯起初拒绝了,关于他自己,他说了与前一年几乎相同的话。
circumstare sellam omnis nobilitas; orare, ut ex caeno plebeio consulatum extraheret maiestatemque pristinam cum honori tum patriciis gentibus redderet.
所有贵族都围在他的椅子旁,恳求他将执政官职从平民的泥潭中拉出来,将昔日的尊严既还给这一官职,也还给贵族世家。
§10.15.10Fabius silentio facto media oratione studia hominum sedavit; facturum enim se fuisse dixit, ut duorum patriciorum nomina reciperet, si alium quam se consulem fieri videret; §10.15.11nunc se suam rationem comitiis, cum contra leges futurum sit, pessimo exemplo non habiturum.
法比乌斯在众人安静下来后,在演讲中途平息了人们的热情;因为他说,如果他看到自己以外的人当选执政官,他本会接受两个贵族候选人的提名;但现在,由于这违反了法律,且会成为极坏的先例,他不会在选举中考虑自己的候选资格。
§10.15.12ita L. Volumnius de plebe cum Ap. Claudio consul est factus, priore item consulatu inter se comparati.
这样,来自平民的卢基乌斯·沃卢姆尼乌斯与阿ッ皮乌斯·克劳迪乌斯一同当选为执政官,他们在前一次执政官任期中也曾如此搭档。
nobilitas obiectare Fabio fugisse eum Ap. Claudium collegam, eloquentia civilibusque artibus haud dubie praestantem.
贵族们指责法比乌斯避开了阿ッ皮乌斯·克劳迪乌斯作为同僚,而后者在雄辩和国务才能上无疑是杰出的。

词汇与语法注释

  1. 10.15.1coniunxissent, ni... obiecisset, ... fudisset — 虚拟语气条件句,表示与过去事实相反的假设。主句(结果从句)为 `coniunxissent`(虚拟式过去完成时),条件从句由 `ni`(`nisi` 的缩写)引导,包含 `obiecisset` 和 `fudisset`(皆为虚拟式过去完成时)。
  2. 10.15.5multo illis insigniora monumenta — 单词 `multo`(得多 / 远远)是表示程度差异的夺格,修饰比较级 `insigniora`。而 `illis`(那些东西,即壕沟和土垒的遗迹)是比较夺格,作为比较的对象。
  3. 10.15.10facturum enim se fuisse dixit, ut duorum patriciorum nomina reciperet, si alium quam se consulem fieri videret — 间接引语中与过去事实相反的条件句结果从句。直接引语中的 `fecissem`(虚拟式过去完成时)在叙述动词 `dixit` 作用下,变为了对格不定式结构 `facturum fuisse`(主动将来分词与 `fuisse` 构成的虚拟条件句过去完成时不定式)。条件从句 `si... videret`(虚拟式未完成时)根据时态一致原则,表示过去的虚拟条件。
  4. 10.15.11se suam rationem comitiis ... non habiturum — 短语 `rationem habere` 意为“考虑”或“顾及”。在选举(`comitiis`)的语境下,它特指“受理或考虑某人的候选人资格”。在此处,`non habiturum [esse]` 表达了法比乌斯拒绝在选举中考虑自己候选资格的决心。
  5. 10.15.12obiectare Fabio fugisse eum Ap. Claudium collegam — 动词 `obiectare` 是历史不定式(相当于直陈式未完成过去时)。在其引导的“对格与不定式”结构中,`eum`(代指法比乌斯)作主格对格,`Ap. Claudium` 是 `fugisse` 的宾格对格,而 `collegam`(同僚)作为其同位语或宾语补足语。全句意为“贵族非难法比乌斯,指责他躲避了与阿ッ皮乌斯·克劳迪乌斯搭档(担任同僚)”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §10.15.1-10.15.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.15.1-10.15.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。