Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §1.29.1-1.29.6

阿尔巴朗格的毁灭与居民的悲痛

第 30 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

骑兵和军团被派往阿尔巴,将居民迁往罗马。在居民告别家园的深切悲痛中,阿尔巴朗格城除神庙外被彻底摧毁。

§1.29.1inter haec iam praemissi Albam erant equites, qui multitudinem traducerent Romam.
在这期间,已提前派往阿尔巴的骑兵们前去将民众迁往罗马。
legiones deinde ductae ad diruendam urbem.
随后,军团被派去拆毁这座城市。
§1.29.2quae ubi intravere portas, non quidem fuit tumultus ille nec pavor, qualis captarum esse urbium solet, cum effractis portis stratisve ariete muris aut arce vi capta clamor hostilis et cursus per urbem armatorum omnia ferro flammaque miscet; §1.29.3sed silentium triste ac tacita maestitia ita defixit omnium animos, ut prae metu, quid relinquerent, quid secum ferrent, deficiente consilio rogitantesque alii alios nunc in liminibus starent, nunc errabundi domos suas ultimum illud visuri pervagarentur.
当军团进入城门时,确实没有出现占领城市时通常会有的那种混乱和恐慌——即当城门被砸开、城墙被破城槌撞倒、或者城堡被强行占领,敌人的呐喊和武装士兵在城里的奔跑将一切卷入刀光火海之中的场景;而是悲伤的沉默和无声的哀痛深深地禁锢了所有人的心灵,以至于由于恐惧,他们失去了关于留下什么、带走什么的决策,互相询问着,时而伫立在门口,时而徘徊在自己的家里,去最后看它一眼。
§1.29.4ut vero iam equitum clamor exire iubentium instabat, iam fragor tectorum, quae diruebantur, ultimis urbis partibus audiebatur pulvisque ex distantibus locis ortus velut nube inducta omnia inpleverat, raptim quibus quisque poterat elatis cum larem ac penates tectaque, in quibus natus quisque educatusque esset, relinquentes exirent,
然而,当催促他们离去的骑兵的喊声紧迫逼来,被拆毁的房屋的倒塌声从城市边缘传来,从远处升起的尘土像笼罩着的乌云一样填满了一切时,大家急忙拿起各自所能拿走的东西,撇下他们各人出生并成长起来的家园以及家神,动身离去。
§1.29.5iam continens agmen migrantium inpleverat vias, et conspectus aliorum mutua miseratione integrabat lacrimas, vocesque etiam miserabiles exaudiebantur mulierum praecipue, cum obsessa ab armatis templa augusta praeterirent ac velut captos relinquerent deos.
此时迁徙者连绵不断的队伍已经挤满了街道,彼此相见激起了相互的同情而使眼泪再度流下,也听到了悲惨的哭喊声,尤其是妇女们的,因为她们经过被武装士兵包围的庄严神庙,仿佛把神明当作俘虏留下一般。
§1.29.6egressis urbe Albanis Romanus passim publica privataque omnia tecta adaequat solo, unaque hora quadringentorum annorum opus, quibus Alba steterat, excidio ac ruinis dedit; templis tamen deum — ita enim edictum ab rege fuerat — temperatum est.
当阿尔巴人离开城市后,罗马人将到处的所有公共和私人建筑夷为平地,在仅仅一个小时内,就将阿尔巴立国四百年来的心血化为废墟和灰烬;然而,由于国王曾有如此敕令,神庙得以幸免。

词汇与语法注释

  1. 1.29.1qui multitudinem traducerent Romam — 由关系代词 'qui' 引导的虚拟语气未完成过去时 'traducerent' 子句表示目的(“为了迁移……”),符合主句过去完成时 'praemissi erant' 后的时制配合规则。
  2. 1.29.2quae ubi intravere — 'quae' 是连接关系代词(阴性主格复数),指代前一句中的 'legiones'。'intravere' 是第三人称复数完成时 'intraverunt' 的变体形式。
  3. 1.29.3quid relinquerent, quid secum ferrent — 这些未完成过去时虚拟语气出现在间接疑问句中,源于直接引语中的商榷语气虚拟语气(例如 'quid relinquamus?' “我们该留下什么?”),并根据主句历史完成时 'defixit' 的时制配合进行了调整。
  4. 1.29.4quibus quisque poterat elatis — 这是一个绝对夺格结构,省略了先行指示代词 'iis'。它是 'iis elatis quae quisque efferre poterat'(带走各人所能带走的东西)这一结构的缩略表达。
  5. 1.29.6templis tamen deum ... temperatum est — 'temperatum est' 是支配与格('templis')的不及物动词 'tempero'(留情、免除)的无人称被动语态,字面意思是“对神庙留了情”(即神庙未被摧毁)。'deum' 是 'deorum' 的古体缩略属格复数形式。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §1.29.1-1.29.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:1.29.1-1.29.6

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。