Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §1.15.1-1.15.8

击败维伊与罗慕路斯统治的总结

第 16 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗慕路斯击败了维伊人,维伊人求和并获得了百年的休战期。罗慕路斯治下的功绩被总结为与其神圣出身相符,并提及了他深受民众和士兵爱戴以及设立“捷列斯”护卫队。

§1.15.1belli Fidenatis contagione inritati Veientium animi et consanguinitate — nam Fidenates quoque Etrusci fuerunt —, et quod ipsa propinquitas loci, si Romana arma omnibus infesta finitimis essent, stimulabat, in fines Romanos excucurrerunt populabundi magis quam iusti more belli.
由于斐代奈战争的波及,以及血缘关系——因为斐代奈人也是伊特鲁里亚人——,此外还因为如果罗马的武力对所有邻国都构成威胁,那么地理位置的临近本身就是一种刺激,受到煽动的维伊人的民心,以更接近掠夺者而非正规战争的方式,突入了罗马的领土。
§1.15.2itaque non castris positis, non expectato hostium exercitu raptam ex agris praedam portantes Veios rediere.
因此,他们既没有安营扎寨,也没有等待敌方的军队,而是带着从田野里抢夺的战利品返回了维伊。
Romanus contra, postquam hostem in agris non invenit, dimicationi ultimae instructus intentusque Tiberim transit.
相反,罗马人在田野里没有发现敌人后,便渡过了台伯河,做好了进行决战的准备,并专注于此。
§1.15.3quem postquam castra ponere et ad urbem accessurum Veientes audivere, obviam egressi, ut potius acie decernerent, quam inclusi de tectis moenibusque dimicarent.
维伊人听说他在安营扎寨并准备逼近城市后,便出城迎战,以便在战场上决一胜负,而不是被困在城内、在屋顶和城墙上战斗。
§1.15.4ibi viribus nulla arte adiutis tantum veterani robore exercitus rex Romanus vicit persecutusque fusos ad moenia hostes urbe valida muris ac situ ipso munita abstinuit;
在那里,罗马国王没有借助任何谋略,仅凭纯粹的力量,也就是凭借他那支老练军队的强悍实力,赢得了胜利,并将溃败的敌人追击至城墙之下,但他没有攻击这座因城墙和地势本身而防御稳固的城市。
agros rediens vastat ulciscendi magis quam praedae studio.
在返回的路上,他践踏了农田,这更多是出于复仇的渴望,而非为了掠夺。
§1.15.5eaque clade haud minus quam adversa pugna subacti Veientes pacem petitum oratores Romam mittunt.
维伊人受到这次灾难的打击,不亚于战败,于是派遣使者前往罗马请求和平。
agri parte multatis in centum annos indutiae datae.
在被剥夺了部分领土作为惩罚后,他们被给予了为期一百年的休战。
§1.15.6haec ferme Romulo regnante domi militiaeque gesta, quorum nihil absonum fidei divinae originis divinitatisque post mortem creditae fuit, non animus in regno avito recuperando, non condendae urbis consilium, non bello ac pace firmandae.
这些大约就是罗慕路斯统治时期在国内和战场上所做的事情,其中没有任何一件与他神圣出身的信念、以及死后被信奉的神性相违背——无论是在夺回祖传王国时的气魄,还是创建城市的计划,抑或是通过战争与和平来巩固城市的计划。
§1.15.7ab illo enim profecto viribus datis tantum valuit, ut in quadraginta deinde annos tutam pacem haberet.
因为,正是由于他确切赋予的力量,罗马变得如此强大,以至于在此后的四十年里享有安全的和平。
§1.15.8multitudini tamen gratior fuit quam patribus, longe ante alios acceptissimus militum animis; trecentosque armatos ad custodiam corporis, quos Celeres appellavit, non in bello solum sed etiam in pace habuit.
然而,与元老院议员相比,他更受普通民众的欢迎,尤其是极受士兵们的拥戴;为了人身安全保护,他不仅在战争时期,而且在和平时期都保留着三百名武装人员,他称之为“捷列斯”。

词汇与语法注释

  1. 1.15.1populabundi magis quam iusti more belli — 形容词 `populabundi` 的副词性或主语补足语用法。它与由名词 `more`(方式)构成的副词短语 `iusti more belli`(以正规战争的方式)相对应,用以描绘其侵入的性质更像是掠夺,而非进行正规战争。
  2. 1.15.3quem — 关系代词连接用法。它作为后文不定式短语 `castra ponere` 和 `accessurum [esse]`(省略了 `esse` 的将来不定式)的逻辑主语(对格),构成了主句动词 `audivere`(他们听说……)的宾语从句。
  3. 1.15.5agri parte multatis — 过去被动分词与格复数形式 `multatis` 指代 `Veientes`,作为主句动词 `datae [sunt]` 的与格补语(即“被给予了那些受罚的人”)。夺格短语 `agri parte` 表示受罚的具体内容(即被剥夺部分土地)。
  4. 1.15.6quorum nihil absonum fidei ... fuit, non animus ... non consilium — 整句的句法核心。在主句 `haec ... gesta [sunt]` 之后,`quorum` 指代先行词 `haec`,`nihil` 为主语。名词短语 `non animus` 和 `non consilium` 作为 `nihil` 的同位语进行了具体展开,意为“无论是夺回祖传王国时的气魄,还是建国的计划……,皆与(其神圣出身的信念)没有丝毫违背”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §1.15.1-1.15.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:1.15.1-1.15.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。