Humanitext Reader

贺拉斯 · 书信诗 §2.2.72-2.2.145

罗马的喧嚣、作诗之难与人生的真正和谐

第 28 段,共 29 段 · 拉丁语

内容简介

诗人描述了在罗马的喧嚣中创作诗歌的困难,讽刺了文人之间荒谬的相互捧杀,并主张严厉的自我审判,以及放弃诗作去学习人生的真正和谐(哲学)。

§2.2.72festinat calidus mulis gerulisque redemptor, §2.2.73torquet nunc lapidem, nunc ingens machina tignum, §2.2.74tristia robustis luctantur funera plaustris, §2.2.75hac rabiosa fugit canis, hac lutulenta ruit sus: §2.2.76i nunc et versus tecum meditare canoros.
急躁的承包商带着骡子和搬运工匆匆走过,巨大的机器一会儿吊起石头,一会儿吊起巨木,悲伤的送葬队伍与结实的货车挤作一团,这边一条疯狗逃窜,那边一只泥泞的母猪横冲直撞:去吧,现在就去,并在你心中思索那些声音和谐的诗句。
§2.2.77scriptorum chorus omnis amat nemus et fugit urbem, §2.2.78rite cliens Bacchi somno gaudentis et umbra: §2.2.79tu me inter strepitus nocturnos atque diurnos §2.2.80vis canere et contracta sequi vestigia vatum?
作家的队伍全都热爱树林而逃避城市,他们是理所当然喜爱睡眠与阴凉的巴克科斯的信徒:难道你想让我在夜以继日的喧嚣之中,去歌唱,去追寻诗人们狭窄的足迹吗?
§2.2.81ingenium, sibi quod vacuas desumpsit Athenas §2.2.82et studiis annos septem dedit insenuitque §2.2.83libris et curis, statua taciturnius exit §2.2.84plerumque et risu populum quatit: hic ego rerum §2.2.85fluctibus in mediis et tempestatibus urbis §2.2.86verba lyrae motura sonum conectere digner?
一个将闲静的雅典选为自己去处,并把七年时间奉献给学问,在书本与忧虑中老去的才智之士,往往像雕像一样沉默地走出家门,引得众人大笑:而在罗马,在事务的重重波涛和都会的风暴之中,我怎能甘愿去编织能激起竖琴之声的诗词?
§2.2.87Frater erat Romae consulti rhetor, ut alter §2.2.88alterius sermone meros audiret honores, §2.2.89Gracchus ut hic illi, foret huic ut Mucius ille.
在罗马,有一个修辞学家的兄弟是法学家,以至于他们从对方的口中只能听到纯粹的称赞,仿佛这位是那位的格拉古,而那位是这位的穆基乌斯。
§2.2.90qui minus argutos vexat furor iste poetas?
那种狂热对声音清脆的诗人们的折磨又怎么会少呢?
§2.2.91carmina compono, hic elegos.
我创作抒情诗,这个人创作哀歌。
mirabile visu §2.2.92caelatumque novem Musis opus! adspice primum,
这真是个令人赞叹、仿佛由九位缪斯精心雕琢的作品!
§2.2.93quanto cum fastu, quanto molimine circum-spectemus §2.2.94vacuam Romanis vatibus aedem!
先看看吧,我们带着多么大的傲慢,多么大的做作,在四处打量着那座为罗马诗人们空出来的神殿!
§2.2.95mox etiam, si forte vacas, sequere et procul audi, §2.2.96quid ferat et qua re sibi nectat uterque coronam.
稍后,如果你碰巧有空,请跟在后面并在远处倾听,每个人带来了什么,以及每个人为什么给自己编织桂冠。
§2.2.97caedimur et totidem plagis consumimus hostem §2.2.98lento Samnites ad lumina prima duello.
我们互相痛击,用同样多的打击消耗对手,就像萨姆奈特人在漫长决斗中直到点亮第一盏灯。
§2.2.99discedo Alcaeus puncto illius; ille meo quis?
按照他的评判,我离去时成了阿尔卡埃乌斯;而在我的评判中,他是谁?
§2.2.100quis nisi Callimachus? si plus adposcere visus,
除了卡利马科斯还能是谁?
§2.2.101fit Mimnermus et optivo cognomine crescit.
如果他似乎还想要求更多,他就成了米姆内尔穆斯,并在他所期盼的别名中得意洋洋。
§2.2.102multa fero, ut placem genus irritabile vatum, §2.2.103cum scribo et supplex populi suffragia capto; §2.2.104idem finitis studiis et mente recepta §2.2.105obturem patulas impune legentibus auris.
我隐忍了许多,为了安抚那群易怒的诗人,当我写作并像个恳求者一样去争取民众的选票时;可一旦研究结束,神智恢复,同样的我就会塞住张开的耳朵,对那些朗读诗歌的人不予理睬。
§2.2.106Ridentur mala qui componunt carmina; verum §2.2.107gaudent scribentes et se venerantur et ultro, §2.2.108si taceas, laudant quidquid scripsere beati.
那些写出蹩脚诗歌的人会被人嘲笑;然而他们在写作时感到快乐,崇拜自己,而且即使你保持沉默,他们也会幸福地赞美自己所写的一切。
§2.2.109at qui legitimum cupiet fecisse poema, §2.2.110cum tabulis animum censoris sumet honesti; §2.2.111audebit, quaecumque parum splendoris habebunt §2.2.112et sine pondere erunt et honore indigna ferentur, §2.2.113verba movere loco, quamvis invita recedant §2.2.114et versentur adhuc intra penetralia Vestae; §2.2.115obscurata diu populo bonus eruet atque §2.2.116proferet in lucem speciosa vocabula rerum, §2.2.117quae priscis memorata Catonibus atque Cethegis §2.2.118nunc situs informis premit et deserta vetustas; §2.2.119adsciscet nova, quae genitor produxerit usus.
但凡渴望创作出合乎规矩的诗作的人,在拿起书板时,必定会带有一位正直的监察官的心灵;他将敢于,把任何缺乏光彩、没有分量、且被认为配不上荣誉的词汇从其位置上移除,尽管它们极不情愿地退去,并且至今还保留在维斯塔神殿的内殿之中;这位优秀的诗人将挖掘出长期对民众隐蔽的词汇,并将事物美丽的名称展现于光芒之下,这些词汇虽曾被古老的卡托们和塞特古斯们提及,现在却被难看的霉斑和被遗弃的古老岁月所掩埋;他将接纳新词,这些词是由其母亲——“惯用”所创造的。
§2.2.120vemens et liquidus puroque simillimus amni §2.2.121fundet opes Latiumque beabit divite lingua; §2.2.122luxuriantia compescet, nimis aspera sano §2.2.123levabit cultu, virtute carenti tollet, §2.2.124ludentis speciem dabit et torquebitur, ut qui §2.2.125nunc Satyrum, nunc agrestem Cyclopa movetur.
他将如同清澈纯净的河流一般,奔腾不息、清澈见底,倾泻财富,用丰富的语言使拉提乌姆幸福;他将抑制过度繁茂的部分,用健康的修饰来抚平过于粗糙的部分,并去掉缺乏生命力的东西;他将呈现出在嬉戏的样子,实际上却在备受煎熬,就像那个一会儿跳萨提尔舞,一会儿跳粗野的库克罗普斯舞的人一样。
§2.2.126Praetulerim scriptor delirus inersque videri, §2.2.127dum mea delectent mala me vel denique fallant, §2.2.128quam sapere et ringi.
我宁愿被看作是一个疯狂而无能的作家,只要我那些蹩脚的作品能取悦我,或者说到底能蒙蔽我,也胜过拥有智慧却痛苦地咬牙切齿。
fuit haud ignobilis Argis, §2.2.129qui se credebat miros audire tragoedos §2.2.130in vacuo laetus sessor plausorque theatro; §2.2.131cetera qui vitae servaret munia recto §2.2.132more, bonus sane vicinus, amabilis hospes, §2.2.133comis in uxorem, posset qui ignoscere servis §2.2.134et signo laeso non insanire lagoenae, §2.2.135posset qui rupem et puteum vitare patentem.
在阿耳戈斯曾有一个并非无名之辈的人,他相信自己听到了奇妙的悲剧演员在表演,独自在空无一人的剧场里快乐地坐着、鼓着掌;但他却能以正确的方式履行生活中的其他职责,确实是个好邻居、和蔼可亲的主人、对妻子温和,能宽恕奴隶,即使酒瓶上的封条破损也不会发疯,还能避开悬崖和敞开的深井。
§2.2.136hic ubi cognatorum opibus curisque refectus §2.2.137expulit elleboro morbum bilemque meraco, §2.2.138et redit ad sese: “pol, me occidistis, amici, §2.2.139non servastis,” ait, “cui sic extorta voluptas §2.2.140et demptus per vim mentis gratissimus error.
当他通过亲属的资助和照料康复,用未稀释的藜芦驱逐了病痛和黑胆汁,并恢复了神智时,他说道:“天哪,朋友们,你们杀了我,而不是救了我,因为你们从我身上夺走了这样的快乐,并用暴力去除了这最令人愉悦的心灵幻象。
§2.2.141Nimirum sapere est abiectis utile nugis, §2.2.142et tempestivum pueris concedere ludum, §2.2.143ac non verba sequi fidibus modulanda Latinis, §2.2.144sed verae numerosque modosque ediscere vitae, §2.2.145quocirca mecum loquor haec tacitusque recordor:
” 显然,抛弃无聊的琐事以获得智慧是有益的,把适时的游戏让给小孩子们,不去追逐那些要在拉丁竖琴上演奏的词句,而是去学会真正生活的律动与节律;因此,我默默地对自己说这些,并静静地回忆:

词汇与语法注释

  1. §2.2.76i nunc — 带有讽刺或挑战意味的祈使句惯用语(“去吧,现在就去……”),用于要求某人做一件极不切实际或不可能的事。
  2. §2.2.81ingenium — 抽象名词“才智、天赋”,在此代指具体具有这种才智的“人”或“学者”。
  3. §2.2.86digner — 虚拟式现在时第一人称单数,用于 deliberative(商榷/踌躇)或反问句,表示犹豫或“我怎能甘愿/有心思去……”之意。
  4. §2.2.125movetur — 动词 `moveor` 的单数第三人称,在此处具有希腊语中动语态(middle voice)或带同源宾语的特征,意为“跳起(萨提尔或独眼巨人的)舞蹈”。
  5. §2.2.126praetulerim — 虚拟式完成时第一人称单数,用作 potential subjunctive(潜能/温和断言),表达委婉的偏好(“我宁愿被看作……”)。
  6. §2.2.139cui — 关系代名词的与格,在此处作为“分离与格”(dative of separation)使用,意为“从他(我)身上,快乐被夺走了”。

引用这一段

贺拉斯, 书信诗 §2.2.72-2.2.145. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:2.2.72-2.2.145

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。