§2.2.1Flore, bono claraque fidelis amice Neroni, §2.2.2si quis forte velit puerum tibi vendere natum §2.2.3Tibure vel Gabiis, et tecum sic agat: “hic et §2.2.4candidus et talos a vertice pulcher ad imos §2.2.5fiet eritque tuus nummorum milibus octo, §2.2.6verna ministeriis ad nutus aptus erilis, §2.2.7litterulis Graecis imbutus, idoneus arti §2.2.8cuilibet; argilla quidvis imitaberis uda; §2.2.9quin etiam canet indoctum sed dulce bibenti.
弗洛鲁斯,善良而显赫的尼禄的忠实朋友,若有人碰巧想卖给你一个出生在蒂布尔或加比伊的少年,并对你这样交涉: “这孩子既白皙,又从头顶到脚底都生得美丽,他将以八千塞斯特尔提斯成为并属于你,他是个家生奴隶,适合顺从主人的指意服务,掌握了些许希腊文字,适合任何手艺;他就像湿润的泥土,你可以随心塑造;而且,虽然没受过训练,但他会在你饮酒时唱出甜美的歌声。
§2.2.10multa fidem promissa levant, ubi plenius aequo §2.2.11laudat venalis qui volt extrudere merces, §2.2.12res urget me nulla; meo sum pauper in aere.
许多承诺会降低信用,当想要推销售卖货物的商人过分夸大赞美的时候,没有任何急事逼迫我;我在自己的财力范围内虽穷(但无债)。
奴隶贩子里没人会为你这样做;别人绝不能轻易从我这带走同样的便宜货。
semel hic cessavit et, ut fit, §2.2.15in scalis latuit metuens pendentis habenae: §2.2.16des nummos, excepta nihil te si fuga laedit:”
他曾有一次偷懒,并且像通常那样,因害怕挂着的皮鞭而躲在楼梯下:给钱吧,如果这起已被事先排除在外的逃跑不影响你的话。
§2.2.17ille ferat pretium poenae securus, opinor, §2.2.18prudens emisti vitiosum; dicta tibi est lex: §2.2.19insequens tamen hunc et lite moraris iniqua?
” 我想,那卖家会拿走货款而免受惩罚;你明知他有缺陷却买下了他;交易条款已告知了你:然而,你还要追纠他,用不公的诉讼来纠缠吗?
§2.2.20dixi me pigrum proficiscenti tibi, dixi §2.2.21talibus officiis prope mancum, ne mea saevus §2.2.22iurgares ad te quod epistula nulla rediret.
我在你出发时就说过我很懒,说过我在这些义务上几乎是个残废,免得你愤怒地指责我为什么没有任何回信寄给你。
§2.2.23quid tum profeci, mecum facientia iura
那么我当时明言又有什么用,如果你仍然攻击那些对我有利的法律?
§2.2.24si tamen attemptas? quereris super hoc etiam, quod §2.2.25exspectata tibi non mittam carmina mendax.
你甚至还抱怨说我说谎,没有给你寄去你所期盼的诗歌。
§2.2.26Luculli miles collecta viatica multis §2.2.27aerumnis, lassus dum noctu stertit, ad assem §2.2.28perdiderat: post hoc vehemens lupus, et sibi et hosti §2.2.29iratus pariter, ieiunis dentibus acer, §2.2.30praesidium regale loco deiecit, ut aiunt, §2.2.31summe munito et multarum divite rerum,
卢库鲁斯的一个士兵,通过重重苦难积攒了路费,在夜里疲惫打鼾时,被偷得精光,分文不剩;此后,他如同一只凶猛的狼,对自己和敌人都同样愤怒,龇着饥饿的尖牙,据说,他从一处极为坚固且财富丰厚的地方赶走了国王的守备队。
§2.2.32clarus ob id factum donis ornatur honestis, §2.2.33accipit et bis dena super sestertia nummum,
他因这一壮举而闻名,获得了光荣的赏赐,并额外获得了两万塞斯特尔提斯硬币。
§2.2.34forte sub hoc tempus castellum evertere praetor §2.2.35nescio quod cupiens hortari coepit eundem §2.2.36verbis quae timido quoque possent addere mentem: §2.2.37“i, bone, quo virtus tua te vocat, i pede fausto, §2.2.38grandia laturus meritorum praemia, quid stas?”
恰好在这段时期,长官想要摧毁某个不知道名字的堡垒,便开始用即便是懦夫也能倍增勇气的言语来鼓励那个士兵: “去吧,好伙计,去你的勇气召唤你的地方,迈开幸运的脚步去吧,去赢取你功绩的丰厚奖赏;为什么还站着?
§2.2.39post haec ille catus, quantumvis rusticus: “ibit, §2.2.40ibit eo, quo vis, qui zonam perdidit,” inquit.
” 在这之后,那个精明的家伙——尽管很土气——说道: “会去的,那个丢了钱包的人,会去你想让他去的地方。
” 我有幸在罗马受抚育,并被教育愤怒的阿喀琉斯对希腊人造成了多么大的伤害。
§2.2.43adiecere bonae paulo plus artis Athenae, §2.2.44scilicet ut vellem curvo dinoscere rectum §2.2.45atque inter silvas Academi quaerere verum.
美好的雅典又增添了稍多一些的优秀学识,即让我希望去辨别弯曲与笔直,并在阿卡德摩斯的林木之间寻找真理。
§2.2.46dura sed emovere loco me tempora grato §2.2.47civilisque rudem belli tulit aestus in arma §2.2.48Caesaris Augusti non responsura lacertis.
然而艰难的时局将我从那个惬意的地方赶走,内战的浪潮将毫无经验的我带入了武器之中,而这些武器是无法抗衡凯撒·奥古斯都的力量的。
§2.2.49unde simul primum me dimisere Philippi, §2.2.50decisis humilem pennis inopemque paterni §2.2.51et laris et fundi, paupertas impulit audax §2.2.52ut versus facerem: sed quod non desit habentem §2.2.53quae poterunt umquam satis expurgare cicutae, §2.2.54ni melius dormire putem quam scribere versus?
当腓立比战役最初让我解脱出来,我羽翼被剪、地位卑微、失去了父亲留下的房屋和土地,大胆的贫穷便驱使我写诗;然而,既然我已经拥有了衣食无忧的财富,又有什么毒参能够清除我的疯狂,如果我不认为睡觉比写诗更好?
§2.2.55Singula de nobis anni praedantur euntes; §2.2.56eripuere iocos, Venerem, convivia, ludum; §2.2.57tendunt extorquere poemata: quid faciam vis?
逝去的岁月将我们的东西一件件夺走;它们已经夺去了玩笑、爱情、宴饮、娱乐;如今正企图夺走我的诗歌:你想让我怎么做?
§2.2.58denique non omnes eadem mirantur amantque: §2.2.59carmine tu gaudes, hic delectatur iambis, §2.2.60ille Bioneis sermonibus et sale nigro.
归根结底,并非所有人都会赞美和喜爱同样的事物:你喜爱抒情诗,这个人乐于伊阿姆博斯讽刺诗,那个人则喜爱比翁式的谈话与辛辣的讽刺。
在我看来,三位宾客几乎意见不合,用不同的口味要求着截然不同的食物。
§2.2.63quid dem? quid non dem? renuis tu, quod iubet alter; §2.2.64quod petis, id sane est invisum acidumque duobus.
我该给什么? 不该给什么? 你拒绝别人点的东西;而你所寻求的,对另外两人来说却是讨厌和酸涩的。
§2.2.65Praeter cetera me Romaene poemata censes §2.2.66scribere posse inter tot curas totque labores?
除其他事情外,你认为我能在罗马如此多的忧虑和如此多的劳苦之中写诗吗?
§2.2.67hic sponsum vocat, hic auditum scripta, relictis §2.2.68omnibus officiis; cubat hic in colle Quirini, §2.2.69hic extremo in Aventino, visendus uterque; §2.2.70intervalla vides humane commoda.
这个人叫我去作担保人,那个人叫我去听他的作品,把所有事务都搁置一旁;这个人病卧在奎里纳尔之丘,那个人在阿文丁山的最远端,两边都得去探望;你明白这距离,对人类来说是多么“舒适便利”。
“verum §2.2.71purae sunt plateae, nihil ut meditantibus obstet.
——“但是,街道是很清静的,没有什么能阻碍沉思的人。
”
”