Humanitext Reader

贺拉斯 · 讽刺诗集 §2.7.61-2.7.118

身为欲望奴隶的主人与达乌斯受胁

第 29 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

奴隶达乌斯通过列举通奸、美术鉴赏以及暴饮暴食等各种欲望,尖锐地批判他的主人其实才是真正的“奴隶”,并阐述了斯多葛派关于唯有贤者方得自由的观点。最后,恼羞成怒的赫拉修斯用武力威胁,声称要把达乌斯发配到萨宾农场干苦役以迫使其住口。

§2.7.61contractum genibus tangas caput? estne marito
膝盖顶着头缩成一团?
§2.7.62matronae peccantis in ambo iusta potestas, §2.7.63in corruptorem vel iustior? illa tamen se
犯了罪的妇人的丈夫,难道不是对两个人都拥有合法的惩治权,对诱害者甚至拥有更合理的惩治权吗?
§2.7.64non habitu mutatve loco peccatve superne,
然而,那个女人并没有改变装束,也没有变换地方,更没有在奸通中占据主动。
§2.7.65cum te formidet mulier neque credat amanti.
因为那女人害怕你,也不信任她那情人。
§2.7.66ibis sub furcam prudens dominoque furenti §2.7.67conmittes rem omnem et vitam et cum corpore famam
而你却明知故犯地走到枷锁之下,将你所有的财产、生命、肉体和名誉都交托给愤怒的丈夫。
§2.7.68evasti: credo, metues doctusque cavebis: §2.7.69quaeres, quando iterum paveas iterumque perire §2.7.70possis, o totiens servus.
你逃脱了:我想你一定会害怕,并吸取教训、多加小心;但(实际上)你却在寻找何时能再次发抖、何时能再次面临毁灭,啊,你这个无数次的奴隶!
quae belua ruptis, §2.7.71cum semel effugit, reddit se prava catenis?
有什么野兽,在逃脱了一次、挣断了锁链之后,还会由于愚蠢而重新戴上锁链呢?
§2.7.72“non sum moechus” ais.
“我不是通奸者,”你说道。
neque ego hercule fur, ubi vasa §2.7.73praetereo sapiens argentea.
凭赫拉克勒斯起誓,当我明智地绕开银器时,我也不是小偷。
tolle periclum: §2.7.74iam vaga prosiliet frenis natura remotis.
撤去危险吧:一旦脱去缰绳,放荡的天性就会立刻奔跃而出。
§2.7.75tune mihi dominus, rerum imperiis hominumque
难道你是我的主人?
§2.7.76tot tantisque minor, quem ter vindicta quaterque §2.7.77inposita haud umquam misera formidine privet?
你这个服从于如此多、如此大的事物和人类统治的、比它们还要低下的人,哪怕被敷上三四次释放的权杖,也绝不能免除那悲惨的恐惧?
§2.7.78adde super, dictis quod non levius valeat; nam, §2.7.79sive vicarius est, qui servo paret, uti mos §2.7.80vester ait, seu conservus, tibi quid sum ego? nempe
再加上一条与上述话语同样有分量的理由;因为,无论是像你们的习俗所说的那样,服从奴隶的是替身奴隶,还是同伴奴隶,我对于你算是什么?
§2.7.81tu, mihi qui imperitas, aliis servis miser atque §2.7.82duceris ut nervis alienis mobile lignum.
显然,你这个命令我的人,自己也是其他奴隶手下悲惨的奴隶,被牵引着,就像一个被别人的线绳操纵的木偶。
§2.7.83quisnam igitur liber? sapiens sibi qui imperiosus,
那么,到底谁是自由的? 是那能自我主宰的贤者。
§2.7.84quem neque pauperies neque mors neque vincula terrent, §2.7.85responsare cupidinibus, contemnere honores §2.7.86fortis, et in se ipso totus, teres atque rotundus, §2.7.87externi nequid valeat per leve morari, §2.7.88in quem manca ruit semper fortuna.
他既不惧怕贫穷,也不惧怕死亡或枷锁,他坚强地抵御欲望,蔑视名誉,自我圆满、光滑圆润,以外在之物无法在其光滑的表面上停留,即使命运向其袭来也总是残缺受挫。
potesne §2.7.89ex his ut proprium quid noscere? quinque talenta
你能在这些特质中认出什么属于你自己的吗?
§2.7.90poscit te mulier, vexat foribusque repulsum §2.7.91perfundit gelida, rursus vocat: eripe turpi §2.7.92colla iugo Liber, “liber sum” dic age.
一个女人向你索要五个塔兰同,折磨你,把你关在门外并浇冷水,接着又召唤你回去:自由人啊,快把脖子从这耻辱的轭中拔出来,说一声“我是自由的!
non quis.
”你做不到。
§2.7.93urget enim dominus mentem non lenis et acris §2.7.94subiectat lasso stimulos versatque negantem.
因为一个并不温和的主人驱使着你的心灵,对疲惫的你施加尖锐的马刺,并摆摆着抗拒的你。
§2.7.95vel cum Pausiaca torpes, insane, tabella, §2.7.96qui peccas minus atque ego, cum Fulvi Rutubaeque §2.7.97aut Pacideiani contento poplite miror
或者,当你对着帕乌西亚斯的画作发呆时,你这个疯子,你犯的罪难道比我惊叹于富尔维乌斯、鲁图巴或帕奇代亚努斯用红土和木炭画出的那紧绷着膝关节的决斗时要少吗?
§2.7.98proelia rubrica picta aut carbone, velut si §2.7.99re vera pugnent, feriant vitentque moventes
就好像那些人真的在战斗、挥舞武器、击打和躲闪一样。
§2.7.100arma viri? nequam et cessator Davus; at ipse §2.7.101subtilis veterum iudex et callidus audis.
达乌斯是个无用且懒散的家伙;而你自己却被称为古代艺术的敏锐鉴赏家和精明评判者。
§2.7.102nil ego, si ducor libo fumante: tibi ingens §2.7.103virtus atque animus cenis responsat opimis?
如果我被热气腾腾的祭饼吸引,我就是个废物;而你那伟大的美德和心志,难道就能抵御丰盛的晚宴吗?
§2.7.104obsequium ventris mihi perniciosius est cur?
我顺从胃口为什么对我是更具毁灭性的?
§2.7.105tergo plector enim.
因为我背部要挨鞭子。
qui tu inpunitior illa, §2.7.106quae parvo sumi nequeunt, obsonia captas?
你呢,追逐着那些用微薄代价无法获得的佳肴,又怎能比我更免受惩罚?
§2.7.107nempe inamarescunt epulae sine fine petitae §2.7.108inlusique pedes vitiosum ferre recusant §2.7.109corpus.
的确,无休止追求的盛宴会变苦,被欺骗的脚也拒绝承载这病弱的躯体。
an hic peccat, sub noctem qui puer uvam §2.7.110furtiva mutat strigili: qui praedia vendit, §2.7.111nil servile gulae parens habet? adde, quod idem
难道那个在夜幕降临时用偷来的刮汗板换取一串葡萄的孩子有罪,而那个变卖田产顺从食欲的人,就没有一点奴隶的属性吗?
§2.7.112non horam tecum esse potes, non otia recte §2.7.113ponere teque ipsum vitas fugitivus et erro, §2.7.114iam vino quaerens, iam somno fallere curam, §2.7.115frustra: nam comes atra premit sequiturque fugacem.
再加上,你自己甚至不能与自己相处一小时,不能正确地安排余暇,你像个逃亡奴隶和流浪汉一样躲避你自己,时而用酒,时而用睡眠企图蒙蔽忧虑—— 徒劳无功,因为那黑暗的伴侣紧追不舍,尾随着逃跑的你。
§2.7.116‘unde mihi lapidem?’ ‘quorsum est opus?’ ‘unde sagittas?’
” “我从哪里能弄到石头? ”“要石头干什么? ”“我从哪里能弄到箭?
§2.7.117‘aut insanit homo aut versus facit.
” “这人要么疯了,要么在写诗。
’ ‘ocius hinc te §2.7.118ni rapis, accedes opera agro nona Sabino.
”“如果你不快点从这里滚开,你就会成为我萨宾农场里的第九个苦力。

词汇与语法注释

  1. §2.7.61contractum genibus tangas caput — 虚拟语气现在时 `tangas` 用于疑问句中表示惊叹(“难道你会……?”)。`contractum` 与 `caput` 保持性数格一致,`genibus` 是夺格(表示工具或方式),形容其在箱子中蜷缩、膝盖顶着头的滑稽姿态。
  2. §2.7.63peccatve superne — `peccat superne` 字面意思是“从上面犯下罪行”,这里指的是在性爱关系或通奸勾当里,女性作为被动者,不采取主动或主导的立场。
  3. §2.7.75tot tantisque minor — 比较级形容词 `minor` 在此意为“屈从于”、“比……低下的”,其后接夺格 `imperiis`(带有属格 `rerum... hominumque` 和形容词 `tot tantisque`),用以反讽主人的不自由。
  4. §2.7.86teres atque rotundus — 表现斯多葛派贤者(sapiens)自足性的著名比喻。`teres atque rotundus`(光滑且圆润)描绘了一个球体,任何外部的障碍或厄运都无法在其表面停留。
  5. §2.7.101subtilis veterum iudex et callidus audis — `audis` 在此并非指“你听到”,而是模仿希腊语用法(如 κλύειν/ἀκούειν),意为“被称为”或“享有……的名声”。
  6. §2.7.118opera agro nona Sabino — `opera` 是阴性单数主格名词,在此作同位语,表示“劳动者”。赫拉修斯在萨宾的庄园里已有八名奴留劳工,因此威胁要把达乌斯送去当“第九个劳工”,这意味着惩罚他去从事极其艰苦的农田体力劳动。

引用这一段

贺拉斯, 讽刺诗集 §2.7.61-2.7.118. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi004.humanitext-lat2:2.7.61-2.7.118

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。