当我发誓自己一无所知时,他们反倒惊叹,仿佛我真是一个拥有非凡且深沉沉默的奇才。
§2.6.59perditur haec inter misero lux non sine votis: §2.6.60o rus, quando ego te adspiciam quandoque licebit
在这些纷扰之中,我可怜的一天白白逝去,心中不禁发出期盼: “噢,田野啊,我何时才能见到你?
§2.6.61nunc veterum libris, nunc somno et inertibus horis §2.6.62ducere sollicitae iucunda oblivia vitae?
何时才被允许,时而借着古人的书卷,时而借着睡眠和闲暇的时辰,去饮下对这焦虑生活的甜蜜忘却?
§2.6.63o quando faba Pythagorae cognata simulque §2.6.64uncta satis pingui ponentur holuscula lardo?
噢,何时那与毕达哥拉斯有亲缘的豆子,以及伴随它、用足够丰厚的猪脂调味的小小蔬菜,才能被呈上餐桌?
§2.6.65o noctes cenaeque Deum, quibus ipse meique
噢,诸神的夜晚与宴席!
在自家的拉尔神前,我与我的人们一同进餐,并用献祭后剩下的佳肴喂饱那些活泼的家生奴隶。
prout cuique libido est, §2.6.68siccat inaequalis calices conviva solutus §2.6.69legibus insanis, seu quis capit acria fortis §2.6.70pocula seu modicis uvescit laetius.
依照各自的喜好,宾客们从那些愚蠢的规矩中解脱出来,干掉大小不一的杯中酒,无论是谁,勇于饮下烈酒,还是更乐意用适度的酒液滋润自己。
ergo §2.6.71sermo oritur, non de villis domibusve alienis, §2.6.72nec male necne Lepos saltet; sed, quod magis ad nos §2.6.73pertinet et nescire malum est, agitamus, utrumne §2.6.74divitiis homines an sint virtute beati, §2.6.75quidve ad amicitias, usus rectumne, trahat nos §2.6.76et quae sit natura boni summumque quid eius.
因此,谈话便开始了,不是关于别人的别墅或房屋,也不是关于莱波斯跳舞是好是坏;而是探讨那些与我们更切身相关、且不知晓便是害处的事情:究竟是财富还是美德使人们幸福,是什么吸引我们去结交友谊——是实用还是道义,以及善的本质是什么,它的最高境界又是什么。
在这些事情当中,邻居塞尔维乌斯在合适的场合闲扯起老婆子的寓言故事。
siquis nam laudat Arelli §2.6.79sollicitas ignarus opes, sic incipit: ‘olim §2.6.80rusticus urbanum murem mus paupere fertur §2.6.81accepisse cavo, veterem vetus hospes amicum, §2.6.82asper et attentus quaesitis, ut tamen artum §2.6.83solveret hospitiis animum.
因为如果有人在无知中赞美阿雷利乌斯那让人焦虑的财富,他就会这样开始:“很久以前,据说一只乡下的老鼠在它贫穷的洞穴里招待了一只城里的老鼠,旧主人接待旧朋友;它粗野而吝啬于积蓄,但无论如何,在款待客人时,它也会放开那狭窄的心胸。
quid multa? neque ille §2.6.84sepositi ciceris nec longae invidit avenae, §2.6.85aridum et ore ferens acinum semesaque lardi §2.6.86frusta dedit, cupiens varia fastidia cena §2.6.87vincere tangentis male singula dente superbo, §2.6.88cum pater ipse domus palea porrectus in horna §2.6.89esset ador loliumque, dapis meliora relinquens.
长话短说:它既不吝惜存下的鹰嘴豆,也不吝惜长长的燕麦,它嘴里衔着干葡萄,还献上了啃过的培根碎屑,希望能用多样化的餐食来克服那用傲慢的牙齿几乎嫌弃地触碰每一道菜的客人的厌烦心,而家里的主人自己则躺在今年的麦草上,吃着黑麦和毒麦,把更好的食物留给客人。
§2.6.90tandem urbanus ad hunc “quid te iuvat” inquit, “amice, §2.6.91praerupti nemoris patientem vivere dorso?
最后,城里的老鼠对它说:‘朋友,你为什么喜欢在陡峭森林的脊梁上忍受艰辛地生活呢?
§2.6.92vis tu homines urbemque feris praeponere silvis?
难道你不想把人类和城市置于荒野的森林之上吗?
§2.6.93carpe viam, mihi crede, comes, terrestria quando §2.6.94mortalis animas vivunt sortita neque ulla est §2.6.95aut magno aut parvo leti fuga: quo, bone, circa,
启程吧,相信我,做我的旅伴,因为地上的生灵都是分得必死之魂而生存,无论伟大还是渺小都没有逃脱死亡的可能。
因此,好朋友,在允许的时候,在愉快的事情中幸福地生活吧,记住你的寿命有多短暂。
” haec ubi dicta §2.6.98agrestem pepulere, domo levis exsilit; inde §2.6.99ambo propositum peragunt iter, urbis aventes §2.6.100moenia nocturni subrepere.
’当这些话打动了乡下老鼠时,它轻快地跳出家门;随后两只老鼠继续预定的旅程,渴望在夜色中悄悄潜入城市的城墙。
iamque tenebat §2.6.101nox medium caeli spatium, cum ponit uterque §2.6.102in locuplete domo vestigia, rubro ubi cocco §2.6.103tincta super lectos canderet vestis eburnos §2.6.104multaque de magna superessent fercula cena, §2.6.105quae procul exstructis inerant hesterna canistris.
此时,夜色已经占据了天空的正中,两只老鼠在一户富裕人家落下了脚印,那里红虫染成的织物在象牙床榻上熠熠生辉,一场盛宴留下了许多盘盘碟碟,这些昨日的剩菜零散地装在层层堆起的花篮里。
§2.6.106ergo ubi purpurea porrectum in veste locavit §2.6.107agrestem, veluti succinctus cursitat hospes §2.6.108continuatque dapes nec non verniliter ipsis §2.6.109fungitur officiis, praelambens omne quod adfert.
因此,当城里的老鼠把乡下老鼠安顿在躺着的紫色织物上时,它就像一个束起腰身的服务员一样跑来跑去,连续不断地呈上佳肴,并像个家奴般亲自履行着职责,在端上每一道菜前都先舔一下尝尝味道。
§2.6.110ille cubans gaudet mutata sorte bonisque §2.6.111rebus agit laetum convivam, cum subito ingens §2.6.112valvarum strepitus lectis excussit utrumque.
那躺着的乡下老鼠在变化的命运和美好的事物中感到欢喜,扮演着快乐的宾客,突然间一声巨大的门响,将他们两个从榻上震落下来。
§2.6.113currere per totum pavidi conclave magisque §2.6.114exanimes trepidare, simul domus alta Molossis §2.6.115personuit canibus.
他们惊恐地在整个房间里奔跑,甚至吓得魂飞魄散,同时深宅大院里响起了莫洛西阿恶犬的吠叫声。
tum rusticus: “haud mihi vita §2.6.116est opus hac” ait et “valeas: me silva cavosque §2.6.117tutus ab insidiis tenui solabitur ervo.
这时乡下老鼠说:‘我可不要这样的生活,’又说,‘别了:森林和我的洞穴,在远离阴谋的安全中,将用微薄的野豌豆来抚慰我。
”’
’"