Humanitext Reader

贺拉斯 · 讽刺诗集 §2.6.1-2.6.56

萨宾庄园的恩惠与罗马的喧嚣

第 26 段,共 30 段 · 拉丁语

内容简介

诗人表达了对获赠萨宾山庄这一适度乡村田产的深切感激,称这正是他最大的心愿。与此同时,他幽默地对比了罗马喧嚣的城市生活,在那里他不断受到他人托付、因与梅塞纳斯关系亲密而招致嫉妒,并饱受各种政治传言询问之苦。

§2.6.1Hoc erat in votis: modus agri non ita magnus, §2.6.2hortus ubi et tecto vicinus iugis aquae fons §2.6.3et paulum silvae super his foret.
这曾是我的期盼:一块不算太大的土地,那里有一座花园,屋旁有一眼常流不息的泉水,以及在此之外的一小片林地。
auctius atque §2.6.4Di melius fecere.
诸神已做得更为丰厚,且更好。
bene est.
这便足够。
nil amplius oro, §2.6.5Maia nate, nisi ut propria haec mihi munera faxis.
我不再祈求更多,迈亚之子啊,只要您使这些赠礼永远属于我就好。
§2.6.6si neque maiorem feci ratione mala rem §2.6.7nec sum facturus vitio culpave minorem, §2.6.8si veneror stultus nihil horum ‘o si angulus ille §2.6.9proximus accedat, qui nunc denormat agellum!’
如果我既没有用不义的手段使财产增加,也不打算因恶习或过失使其缩减;如果我未曾像个愚人那样祈求这些:“噢,若是那块相邻的角落能并进来就好了,它现在使我的小田地形状不整!
§2.6.10‘o si urnam argenti fors quae mihi monstret, ut illi, §2.6.11thesauro invento qui mercennarius agrum §2.6.12illum ipsum mercatus aravit, dives amico
” “噢,若是某种运气能向我展示一罐银币,就像那个发现了宝藏、买下并耕作那块土地的人,因朋友赫拉克勒斯的相助而富裕起来的人一样!
§2.6.13Hercule!’, si quod adest gratum iuvat, hac prece te oro: §2.6.14pingue pecus domino facias et cetera praeter §2.6.15ingenium, utque soles, custos mihi maximus adsis.
”如果现有的财富令我满意和感激,我便以此祷词向您祈求:请为主人使家畜肥壮,除了智慧之外的一切也都使之富足,并如您一贯所做的那样,作为最伟大的守护者伴我左右。
§2.6.16ergo ubi me in montes et in arcem ex Urbe removi, §2.6.17quid prius inlustrem Satyris Musaque pedestri?
因此,当我从城里退隐到山中和我的城堡时,我该首先用我的萨堤尔和朴实的缪斯来颂扬什么呢?
§2.6.18nec mala me ambitio perdit nec plumbeus auster §2.6.19Autumnusque gravis, Libitinae quaestus acerbae.
在这里,有害的野心不能毁灭我,铅一样沉重的南风和沉闷的秋天——那是残酷的利比蒂娜发财的季节——也无法伤害我。
§2.6.20matutine pater, seu Iane libentius audis, §2.6.21unde homines operum primos vitaeque labores §2.6.22instituunt — sic Dis placitum —, tu carminis esto §2.6.23principium.
清晨之父啊,或者若您更乐意被称为雅努斯,人们因您而开始工作与生活的最初辛劳 ——诸神意旨如此——请您成为我歌谣的起点。
Romae sponsorem me rapis: ‘eia, §2.6.24ne prior officio quisquam respondeat, urge.
在罗马,您催促我去当保证人:“快,免得别人先你一步履行义务,快点!
§2.6.25sive aquilo radit terras seu bruma nivalem §2.6.26interiore diem gyro trahit, ire necesse est.
” 无论是北风扫荡着大地,还是冬至在狭小的轨道上拖曳着下雪的日子,我都必须前行。
§2.6.27postmodo quod mi obsit clare certumque locuto §2.6.28luctandum in turba et facienda iniuria tardis.
随后,当我清楚且确切地表白了日后可能对自己不利的承诺后,我必须在人群中挤撞,并对那些动作迟缓的人粗暴无礼。
§2.6.29‘quid tibi vis, insane?’ et ‘quam rem agis?’ inprobus urget §2.6.30iratis precibus, ‘tu pulses omne quod obstat, §2.6.31ad Maecenatem memori si mente recurras. ’
“你想要干什么,疯子? ”以及“你这是在干嘛? ”一个无理之徒用愤怒的咒骂逼问:“你要推开阻挡你的一切,如果你满心挂念着要奔回梅塞纳斯那里去!
§2.6.32hoc iuvat et melli est, non mentiar.
” 这让我十分惬意,甘之如饴,我不想撒谎。
at simul atras §2.6.33ventum est Esquilias, aliena negotia centum §2.6.34per caput et circa saliunt latus.
然而一旦我来到了那阴暗的埃斯奎林山,上百桩他人的俗事就会在我的脑海中和身旁乱窜。
‘ante secundam §2.6.35Roscius orabat sibi adesses ad Puteal cras. ’
“在第二时辰之前,罗斯基乌斯请求您明天在普特阿尔法庭出庭协助他。
§2.6.36‘de re communi scribae magna atque nova te §2.6.37orabant hodie meminisses, Quinte, reverti. ’
” “书吏们请求您,昆图斯,务必记住今天回去,为的是关于他们同业的一桩重大而崭新的共同事务。
§2.6.38‘inprimat his cura Maecenas signa tabellis. ’
” “请设法让梅塞纳斯在这些蜡板上盖章。
§2.6.39dixeris: ‘experiar’: ‘si vis, potes,’ addit et instat.
” 如果你说:“我会试一下”,他就会补充道:“如果你想,你就能做到,”并紧追不放。
§2.6.40septimus octavo propior iam fugerit annus, §2.6.41ex quo Maecenas me coepit habere suorum §2.6.42in numero, dumtaxat ad hoc, quem tollere raeda §2.6.43vellet iter faciens et cui concredere nugas §2.6.44hoc genus: ‘hora quota est?’ ‘Thraex est Gallina Syro par?’
第七个年头已经飞逝,正向第八个年头靠近,自从梅塞纳斯开始把我列入亲友之列——但也仅限于此:在旅行时乐于带上车,并向其倾吐此类闲聊的人: “现在几点了? ”“色雷斯剑斗士加利纳与叙鲁斯旗鼓相当吗?
§2.6.45‘matutina parum cautos iam frigora mordent’, §2.6.46et quae rimosa bene deponuntur in aure.
” “清晨的寒气已经开始刺痛那些不够小心的人了,” 以及其他哪怕寄放在容易漏话的耳朵里也无妨的事。
§2.6.47per totum hoc tempus subiectior in diem et horam §2.6.48invidiae noster.
在这整段时间里,一天天、一小时时,我们的这位朋友愈发招人嫉妒。
ludos spectaverat, una §2.6.49luserat in campo: ‘Fortunae filius’ omnes.
“他(和梅塞纳斯一起)看了比赛,” “一起在马尔斯广场玩耍了:”所有人都在说,“真是命运女神的宠儿!
§2.6.50frigidus a Rostris manat per compita rumor: §2.6.51quicumque obvius est, me consulit: ‘o bone — nam te §2.6.52scire, Deos quoniam propius contingis oportet —,
” 若有一股冰冷的谣言从演坛传出,流经十字路口,每一个迎面走来的人都会向我打听:“噢,好兄弟——因为你既然与那些‘神明’接触得更近,理应知晓——,关于达契亚人你听到什么消息了吗?
§2.6.53numquid de Dacis audisti?’ ‘nil equidem. ’ ‘ut tu
”“我确实毫无所闻。
§2.6.54semper eris derisor.
”“你还是像往常一样爱开玩笑。
’ ‘at omnes Di exagitent me, §2.6.55si quicquam.
”“如果不属实,愿所有的神明惩罚我,如果我知晓一丁点儿消息。
’ ‘quid? militibus promissa Triquetra §2.6.56praedia Caesar an est Itala tellure daturus?’
”“那什么? 凯撒是要在西西里给士兵们分配承诺的土地,还是在意大利本土? ”

词汇与语法注释

  1. §2.6.5propria haec mihi munera faxis — propria 在此意为“永久的”或“终身的”,表示希望墨丘利赐予的礼物能长久保留,而非暂时拥有。faxis 是一个古体虚拟式(相当于 feceris),用于表达祝愿。
  2. §2.6.20seu Iane libentius audis — audis 在此并非“听见”,而是模仿希腊语 ἀκούω 的用法,意为“被称为”或“享有……的名声”。因此,该句意为“或者如果您更乐意被称为雅努斯”。
  3. §2.6.27postmodo quod mi obsit clare certumque locuto — 分词 locuto(完成分词阳性单数与格)与上一句 ire necesse est(必须前行)中隐含的逻辑主语 mihi 一致。quod mi obsit 是一个关系从句,作 locuto 的宾语(“日后可能对我不利的事”)。

引用这一段

贺拉斯, 讽刺诗集 §2.6.1-2.6.56. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi004.humanitext-lat2:2.6.1-2.6.56

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。