蜡板的行中写着什么;你是唯一的继承人,还是与许多人的共同继承人,用快速的目光掠过。
plerumque recoctus §2.5.56scriba ex quinqueviro corvum deludet hiantem §2.5.57captatorque dabit risus Nasica Corano.
通常,一个由五人官重新打造出来的书吏会戏弄张口等待的乌鸦,遗嘱猎人纳西卡将给科拉努斯留下笑柄。
’ §2.5.58‘num furis? an prudens ludis me obscura canendo?’
” “你疯了吗? 还是你故意用含糊的预言来戏弄我?
§2.5.59‘o Laertiade, quidquid dicam, aut erit aut non: §2.5.60divinare etenim magnus mihi donat Apollo. ’
” “噢,拉埃尔特斯之子,我所说的一切,要么会发生,要么不会:因为伟大的阿波罗赐予了我预言的能力。
§2.5.61‘quid tamen ista velit sibi fabula, si licet, ede. ’
” “但是,如果可以的话,请告诉我你那个故事是什么意思。
§2.5.62‘tempore quo iuvenis Parthis horrendus, ab alto §2.5.63demissum genus Aenea, tellure marique §2.5.64magnus erit, forti nubet procera Corano §2.5.65filia Nasicae, metuentis reddere soldum.
” “当那个让帕提亚人胆寒的年轻人,那源自高贵的埃涅阿斯的高贵后代,在陆地和海洋上变得伟大之时,纳西卡那害怕偿还债务的高个子女儿,将嫁给勇敢的科拉努斯。
§2.5.66tum gener hoc faciet: tabulas socero dabit atque §2.5.67ut legat orabit; multum Nasica negatas §2.5.68accipiet tandem et tacitus leget invenietque §2.5.69nil sibi legatum praeter plorare suisque.
那时,女婿会这样做:他把遗嘱板交给岳父,并且请求他阅读;纳西卡在多次推辞之后,终于接受并默默阅读,然后发现除了哭泣之外,没有给他和他的家人留下任何遗产。
§2.5.70illud ad haec iubeo: mulier si forte dolosa §2.5.71libertusve senem delirum temperet, illis §2.5.72accedas socius: laudes, lauderis ut absens.
对此,我还命令你:如果恰好有一个诡诈的女人或解放奴隶控制着那个昏聩的老人,你要加入他们成为同盟:赞美他们,以便在你不在场时也能受到赞美。
这样做也有帮助,但远胜于此的是先攻下堡垒本身。
scribet mala carmina vecors: §2.5.75laudato.
如果那个傻瓜写了拙劣的诗篇:赞美它。
scortator erit: cave te roget; ultro §2.5.76Penelopam facilis potiori trade.
如果他是个好色之徒:别等他来求你;主动将顺从的珀涅罗珀送给更有权势的人。
’ ‘putasne §2.5.77perduci poterit tam frugi tamque pudica,
” “你认为如此节俭而纯洁的她,真的能被引诱吗?
§2.5.78quam nequiere proci recto depellere cursu?’
连那些求婚者都无法使她偏离正轨?
§2.5.79‘venit enim magnum donandi parca iuventus §2.5.80nec tantum Veneris quantum studiosa culinae.
” “因为来到的青年人在赠送重礼上很吝啬,他们追求的不是维纳斯,而是厨房。
§2.5.81sic tibi Penelope frugi est; quae si semel uno §2.5.82de sene gustarit tecum partita lucellum, §2.5.83ut canis a corio numquam absterrebitur uncto.
因此,你的珀涅罗珀才显得节贞;但她如果一次从一个老人那里尝到甜头,并与你分享了微薄的利润,她就像一条狗,永远不会被从涂了油脂的皮革旁吓跑。
§2.5.84me sene quod dicam factum est.
我要说的是我年老时发生的事。
anus inproba Thebis §2.5.85ex testamento sic est elata: cadaver §2.5.86unctum oleo largo nudis umeris tulit heres, §2.5.87scilicet elabi si posset mortua; credo, §2.5.88quod nimium institerat viventi.
底比斯的一个恶毒老太婆根据遗嘱是这样出殡的:继承人要用光着的肩膀扛着她那涂满厚油的尸体,显然是看她死后是否能从他手中溜走;我想,这是因为他在她活着的时候逼得太紧了。
cautus adito §2.5.89neu desis operae neve immoderatus abundes.
要谨慎地接近,既不要懈怠职责,也不要过分殷勤。
§2.5.90difficilem et morosum offendet garrulus: ultra
喋喋不休的人会冒犯挑剔和脾气坏的人。
§2.5.91‘non’ ‘etiam’ sileas; Davus sis comicus atque §2.5.92stes capite obstipo, multum similis metuenti.
除了 “不”和“是”之外,保持沉默;像喜剧中的达乌斯那样,微微低着头站立,显出一副非常害怕的样子。
§2.5.93obsequio grassare; mone, si increbruit aura, §2.5.94cautus uti velet carum caput; extrahe turba §2.5.95oppositis umeris; aurem substringe loquaci.
用谄媚发起攻势;如果起风了,提醒他谨慎地遮住他那尊贵的头;用你的肩膀挡住人群将他带出来;当他滔滔不绝时,竖起耳朵倾听。
难缠的人喜欢被赞美:一直催逼,直到他双手伸向天空说“够了!
§2.5.98crescentem tumidis infla sermonibus utrem.
”为止:用夸张的言语继续吹大那膨胀的皮囊。
§2.5.99cum te servitio longo curaque levarit, §2.5.100et certum vigilans “quartae sit partis Ulixes” §2.5.101audieris “heres”: “ergo nunc Dama sodalis
当他免去你长期的服侍和操劳,并且在你完全清醒时听到:“乌利西斯继承四分之一财产的继承人”时,你要说:“那么,我的朋友达马已经不复存在了吗?
§2.5.102nusquam est? unde mihi tam fortem tamque fidelem?”
我到哪里去寻找如此坚强和忠实的人呢?
” 时不时地散播这样的话,如果你能流下一点眼泪,这很容易掩饰那泄露喜悦的面容。
sepulcrum §2.5.105permissum arbitrio sine sordibus exstrue: funus §2.5.106egregie factum laudet vicinia.
如果坟墓留给你全权处理,那就要建得体面,不要吝啬;让这场葬礼办得体体面面,好让街坊邻里交口称赞。
siquis §2.5.107forte coheredum senior male tussiet, huic tu §2.5.108dic, ex parte tua seu fundi sive domus sit §2.5.109emptor, gaudentem nummo te addicere.
如果共同继承人中恰好有一个年纪较大的在剧烈咳嗽,你对他说:如果他想从你的那份份额中购买土地或房屋,你愿意乐意地以象征性的一分钱卖给他。
sed me §2.5.110imperiosa trahit Proserpina: vive valeque.
但是,专横的普洛塞庇娜正在拉扯我:祝你生活愉快,再见。
’
”