§1.2.1Ambubaiarum collegia, pharmacopolae, §1.2.2mendici, mimae, balatrones, hoc genus omne §1.2.3maestum ac sollicitum est cantoris morte Tigelli.
叙利亚笛手女的行会、药商、乞丐、女演员、寄生虫,这所有的一类人都因歌手蒂格里乌斯的死而悲伤和忧虑。
§1.2.4quippe benignus erat.
因为他确实慷慨大方。
contra hic, ne prodigus esse §1.2.5dicatur metuens, inopi dare nolit amico, §1.2.6frigus quo duramque famem propellere possit.
相反,这个人因为害怕被说成是挥耗无度,竟不愿给予穷困的朋友任何东西,好让其能够用来驱御寒冷和严酷的饥饿。
§1.2.7hunc si perconteris, avi cur atque parentis §1.2.8praeclaram ingrata stringat malus ingluvie rem, §1.2.9omnia conductis coemens obsonia nummis, §1.2.10sordidus atque animi quod parvi nolit haberi,
如果你问另一个人,为什么他用无度的大吃大喝败光了祖父和父亲留下的显赫家产,用借来的钱买尽各种珍馐美味,他回答说是因为他不想被看作是吝啬和气量狭小的人。
§1.2.11respondet. laudatur ab his, culpatur ab illis.
他被这些人称赞,却被那些人指责。
§1.2.12Fufidius vappae famam timet ac nebulonis §1.2.13: §1.2.14quinas hic capiti mercedes exsecat atque §1.2.15quanto perditior quisque est, tanto acrius urget; §1.2.16nomina sectatur modo sumpta veste virili §1.2.17sub patribus duris tironum.
富菲迪乌斯害怕落得个败家子和无赖的名声:: 他在本金中扣除五倍的利息,并且一个人越是走投无路,他就逼迫得越发凶狠;他专门搜寻那些在严厉父亲管教下、刚刚穿上成年托加的年轻人的名字。
‘maxime’ quis non §1.2.18‘Iuppiter’ exclamat simul atque audivit? ‘at in se
谁在听到这事时不会大声惊呼“伟大的朱庇特啊”?
§1.2.19pro quaestu sumptum facit hic?’ vix credere possis,
“但是,他对自己是否根据其收益而进行消费呢?
§1.2.20quam sibi non sit amicus, ita ut pater ille, Terenti §1.2.21fabula quem miserum gnato vixisse fugato §1.2.22inducit, non se peius cruciaverit atque hic.
”你几乎无法相信,他对自己是多么地不仁慈,以至于泰伦提乌斯剧作中所描绘的那个因儿子被放逐而生活悲惨的父亲,对自己进行折磨的程度,也不及这个人。
§1.2.23siquis nunc quaerat ‘quo res haec pertinet?’ illuc:
如果现在有人问:“这事有什么意义?
§1.2.24dum vitant stulti vitia, in contraria currunt.
”就在于此:当愚蠢的人逃避某些恶习时,他们却奔向了相反的恶习。
§1.2.25Maltinus tunicis demissis ambulat, est qui §1.2.26inguen ad obscaenum subductis usque; facetus §1.2.27pastillos Rufillus olet, Gorgonius hircum: §1.2.28nil medium est.
马尔蒂努斯走路时拖着长长的托加,而另一个人走路时却把衣服拉起一直到不雅的腹股沟;风趣的鲁菲鲁斯身上散发着口香丸的香味,戈尔戈尼乌斯则散发着山羊的体臭:没有任何折中。
sunt qui nolint tetigisse nisi illas §1.2.29quarum subsuta talos tegat instita veste, §1.2.30contra alius nullam nisi olenti in fornice stantem.
有些人只愿意触碰那些衣服下摆缝着镶边以遮住脚踝的女人,相反,另一个人则除了站在臭气熏天的妓院里的女人之外,谁也不碰。
§1.2.31quidam notus homo cum exiret fornice, ‘macte §1.2.32virtute esto’ inquit sententia dia Catonis; §1.2.33‘nam simul ac venas inflavit taetra libido, §1.2.34huc iuvenes aequom est descendere, non alienas §1.2.35permolere uxores.
当某个名人从妓院出来时,“愿你的德行受到祝福,”卡托神圣的言论说道; “因为一旦丑恶的欲火膨胀了血管,年轻人理应来到这里,而不是去蹂躏别人的妻子。
’ ‘nolim laudarier’ inquit §1.2.36‘sic me’ mirator cunni Cupiennius albi.
”“我不希望以这种方式被称赞,”仰慕白色贵妇阴户的库皮恩尼乌斯说。
§1.2.37audire est operae pretium, procedere recte §1.2.38qui moechis non voltis, ut omni parte laborent §1.2.39utque illis multo corrupta dolore voluptas §1.2.40atque haec rara cadat dura inter saepe pericla.
这很值得一听,你们这些不希望通奸者万事顺利的人,听听他们在各个方面如何受尽折磨,以及他们的快乐如何因巨大的痛苦而变质,并且这快乐在严酷且频繁的危险中是多么罕见地降临。
§1.2.41hic se praecipitem tecto dedit, ille flagellis §1.2.42ad mortem caesus, fugiens hic decidit acrem §1.2.43praedonum in turbam, dedit hic pro corpore nummos, §1.2.44hunc perminxerunt calones; quin etiam illud §1.2.45accidit, ut cuidam testis caudamque salacem §1.2.46demeterent ferro.
这个从屋顶上纵身跳下,那个被皮鞭鞭打致死,这个在逃跑时落入凶残的强盗手中,那个为了保全身体而付出了金钱,这个被马夫们在身上撒尿;甚至还发生了这样的事:某人的睾丸和好色的尾巴被用铁器割去。
‘iure’ omnes: Galba negabat.
“理所当然,”所有人都说,但加尔巴予以否认。
§1.2.47tutior at quanto merx est in classe secunda, §1.2.48libertinarum dico — Sallustius in quas §1.2.49non minus insanit quam qui moechatur.
但是第二等货色要安全得多,我是说女释奴——萨鲁斯提乌斯对她们的疯狂程度,绝不亚于通奸者。
at hic si, §1.2.50qua res, qua ratio suaderet quaque modeste §1.2.51munifico esse licet, vellet bonus atque benignus §1.2.52esse, daret quantum satis esset nec sibi damno §1.2.53dedecorique foret.
但如果他,在财力和理性所劝告的地方,以及在适度地被允许大方慷慨的范围内,愿意成为善良和亲切的人,他就会给予足够的量,而不至于给自己带来损失和耻辱。
verum hoc se amplectitur uno, §1.2.54hoc amat et laudat: ‘matronam nullam ego tango’, §1.2.55ut quondam Marsaeus, amator Originis ille, §1.2.56qui patrium mimae donat fundumque laremque, §1.2.57‘nil fuerit mi’ inquit ‘cum uxoribus umquam alienis. ’
但是他只抱定这一件事,喜爱并赞美它:“我不碰任何贵妇”,就像当年的马尔塞乌斯,奥里吉斯的那个情人,他把祖传的土地和家宅都赠送给了女演员,却说:“愿我与别人的妻子永远没有任何关系。
” 但你与女演员有染,与娼妓有染,由此名誉遭受了比财产更严重的打击。
an tibi abunde §1.2.60personam satis est, non illud, quidquid ubique §1.2.61officit, evitare? bonam deperdere famam,
难道对你来说,仅仅避开贵妇的身份就足够了,而不用避开任何地方伤害你的东西吗?
§1.2.62rem patris oblimare malum est ubicumque.
丧失好名声,败光父亲的家产,在任何地方都是罪恶。
quid inter- §1.2.63est in matrona, ancilla peccesne togata?
在贵妇身上犯罪,还是在穿着托加的女奴身上犯罪,有什么区别?
§1.2.64Villius in Fausta, Sullae gener, hoc miser uno §1.2.65nomine deceptus, poenas dedit usque superque §1.2.66quam satis est, pugnis caesus ferroque petitus, §1.2.67exclusus fore, cum Longarenus foret intus.
维利乌斯,苏拉的女婿,在法乌斯塔的事情上,仅仅被这一个名字所蒙蔽,这个可怜的人,付出了远远超出其应得的代价,被拳头痛打,被铁器袭击,当隆加雷努斯在里面时,他被关在门外。
§1.2.68huic si muttonis verbis mala tanta videnti
如果对他这个亲眼看到如此巨大灾难的人,借着阴茎的话说……