§1.1.59at qui tantuli eget quanto est opus, is neque limo §1.1.60turbatam haurit aquam neque vitam amittit in undis.
然而,凡是只想要自己所需之量的人,既不会饮用混有泥沙的浊水,也不会在波涛中丧生。
§1.1.61at bona pars hominum decepta cupidine falso §1.1.62‘nil satis est’, inquit, ‘quia tanti quantum habeas sis’:
但人类的大多数被虚假的欲望所欺骗,说道:“多少都不够,因为你拥有多少,你就价值多少。
§1.1.63quid facias illi? iubeas miserum esse, libenter §1.1.64quatenus id facit: ut quidam memoratur Athenis §1.1.65sordidus ac dives, populi contemnere voces §1.1.66sic solitus: ‘populus me sibilat, at mihi plaudo §1.1.67ipse domi, simul ac nummos contemplor in arca. ’
” 对于这样的人你该怎么办? 那就让他继续痛苦吧,既然他自愿这样做;正如人们所传,在雅典有一个人,既卑鄙又富有,他习惯于这样鄙视众人的议论:“人们对我发出嘘声,但我自己在家里为自己鼓掌,只要我一看到箱子里的钱币。
” 饥渴的坦塔罗斯试图捕捉从嘴边逃走的溪流——你笑什么?
§1.1.70fabula narratur: congestis undique saccis §1.1.71indormis inhians et tamquam parcere sacris §1.1.72cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis.
换个名字,这则寓言说的就是你:在从四面八方堆积起来的钱袋上,你张着嘴沉睡,被迫像对待神圣之物一样珍惜它们,或者像欣赏画卷一样从中获得快乐。
§1.1.73nescis, quo valeat nummus, quem praebeat usum?
你难道不知道钱币有什么价值,能提供什么用途吗?
应当买面包、蔬菜、一升葡萄酒,再加上那些如果被拒绝,人类天性就会感到痛苦的东西。
§1.1.76an vigilare metu exanimem, noctesque diesque §1.1.77formidare malos fures, incendia, servos, §1.1.78ne te conpilent fugientes, hoc iuvat? horum
难道在恐惧中战战兢兢地守夜,日日夜夜害怕邪恶的盗贼、火灾、奴隶们会抢劫你然后逃跑,这就是令人愉悦的吗?
§1.1.79semper ego optarim pauperrimus esse bonorum.
这些财产,我宁愿永远是最贫穷的拥有者。
§1.1.80at si condoluit temptatum frigore corpus §1.1.81aut alius casus lecto te adflixit, habes qui §1.1.82adsideat, fomenta paret, medicum roget, ut te §1.1.83suscitet ac reddat gnatis carisque propinquis?
“但是,如果身体因受寒而感到疼痛,或者其他不幸将你击倒在床,你还有人守候在旁,准备热敷,请医生,好让你康复并回到孩子们和亲爱的亲属身边吧?
” 不,不仅你的妻子不希望你康复,你的儿子也不希望;所有的邻居、熟人、男女老少都恨你。
§1.1.86miraris, cum tu argento post omnia ponas, §1.1.87si nemo praestet, quem non merearis, amorem?
当你把金钱置于一切之上时,如果没有人给予你并不配得到的爱,你还感到奇怪吗?
§1.1.88at si cognatos nullo natura labore §1.1.89quos tibi dat, retinere velis, servareque amicos, §1.1.90infelix operam perdas, ut siquis asellum §1.1.91in campo doceat parentem currere frenis.
而且,如果自然不需要你付出任何劳苦就赐予你的亲属,你想挽留他们,并想留住朋友,不幸的人啊,你将白白浪费精力,就像有人在旷野里训练一只小驴顺从缰绳奔跑一样。
§1.1.92denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus, §1.1.93pauperiem metuas minus et finire laborem §1.1.94incipias, parto quod avebas, ne facias quod §1.1.95Umidius quidam; non longa est fabula: dives §1.1.96ut metiretur nummos, ita sordidus, ut se §1.1.97non umquam servo melius vestiret, ad usque §1.1.98supremum tempus, ne se penuria victus §1.1.99opprimeret, metuebat.
总之,让追求有个限度吧,随着你拥有得更多,你对贫困的恐惧就会减少,并开始结束你的劳苦,因为你已经得到了你所渴望的东西,免得你像某个乌米迪乌斯那样;故事并不长:他如此富有,以至于可以用升斗来量他的钱,但他又如此吝啬,以至于从不穿得比奴隶更好,直到他生命的最后一刻,他还在害怕食物的匮乏会将他压垮。
at hunc liberta securi §1.1.100divisit medium, fortissima Tyndaridarum.
然而,一个女释奴用斧头将他劈成两半,她是廷达瑞俄斯女儿们中最勇敢的。
§1.1.101‘quid mi igitur suades? ut vivam Naevius aut sic
“那么你建议我怎么做?
§1.1.102ut Nomentanus?’ pergis pugnantia secum
像奈维乌斯那样生活,还是像诺门塔努斯那样?
§1.1.103frontibus adversis conponere: non ego avarum
”你又在试图让彼此对立的事物迎面相撞了。
§1.1.104cum veto te, fieri vappam iubeo ac nebulonem:
当我不让你成为守财奴时,我并没有命令你变成一个败家子或恶棍。
§1.1.105est inter Tanain quiddam socerumque Viselli:
在塔纳伊斯和维塞利乌斯的岳父之间,还有某种中间道路。
§1.1.106est modus in rebus, sunt certi denique fines, §1.1.107quos ultra citraque nequit consistere rectum.
事物皆有分寸,总之存在着确定的界限,越过或未达这些界限,正确之道都无法确立。
§1.1.108illuc, unde abii, redeo, qui nemo, ut avarus, §1.1.109se probet ac potius laudet diversa sequentis, §1.1.110quodque aliena capella gerat distentius uber, §1.1.111tabescat neque se maiori pauperiorum §1.1.112turbae conparet, hunc atque hunc superare laboret.
我回到我刚才离开的话题:为什么没有一个人像守财奴一样满意自己,反而赞美那些走不同道路的人,并且因为别人的母山羊乳房更饱满而焦躁消瘦,不将自己与更庞大的穷人人群相比,反而努力去超越这一个和那一个。
§1.1.113sic festinanti semper locupletior obstat, §1.1.114ut, cum carceribus missos rapit ungula currus, §1.1.115instat equis auriga suos vincentibus, illum §1.1.116praeteritum temnens extremos inter euntem.
对于这样急躁的人,总有更富有的人阻挡在前面,就像当马蹄卷走从起跑线奔出的战车时,御者紧追着那些超越自己战车的马匹,蔑视那个被超越的、走在最后的人。
§1.1.117inde fit, ut raro, qui se vixisse beatum §1.1.118dicat et exacto contentus tempore vita §1.1.119cedat uti conviva satur, reperire queamus.
于是,我们极难找到一个人,能说自己活得幸福,并能对度过的时光感到满意,像一位饱足的宾客那样告别生命。
§1.1.120iam satis est.
已经足够了。
ne me Crispini scrinia lippi §1.1.121conpilasse putes, verbum non amplius addam.
免得你以为我抄袭了患眼疾的克里斯皮努斯的书箱,我不会再多加一个字。