如今又一个世代正在被内战所消耗,罗马自暴其力,正走向自我毁灭。
§16.3quam neque finitimi valuerunt perdere Marsi §16.4minacis aut Etrusca Porsenae manus, §16.5aemula nec virtus Capuae nec Spartacus acer §16.6novisque rebus infidelis Allobrox §16.7nec fera caerulea domuit Germania pube §16.8parentibusque abominatus Hannibal: §16.9inpia perdemus devoti sanguinis aetas §16.10ferisque rursus occupabitur solum:
邻近的马尔西人无法将她毁灭,威胁罗马的波尔塞纳的伊特鲁里亚大军无法将她毁灭,卡普亚那相抗衡的武勇不能,凶猛的斯巴达克斯不能,在变乱中背信弃义的阿洛布罗基斯人也不能,拥有碧眼青年的凶悍日耳曼人未曾征服她,被父母们所憎恶的汉尼拔也没能毁灭她;我们这群流着被诅咒之血的不虔敬世代将亲手毁灭她,而这片土地将再次被野兽占据。
§16.11barbarus heu cineres insistet victor et Vrbem §16.12eques sonante verberabit ungula, §16.13quaeque carent ventis et solibus ossa Quirini, §16.14(nefas videre) dissipabit insolens.
哀哉,野蛮的征服者将践踏骨灰,而骑士将用响亮的蹄声蹂躏这座城市,奎里努斯那避开风吹日晒的遗骨,(目不忍睹的罪孽)傲慢的敌手将肆意撒落。
§16.15forte quid expediat communiter aut melior pars, §16.16malis carere quaeritis laboribus; §16.17nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum §16.18velut profugit exsecrata civitas §16.19agros atque lares patrios habitandaque fana §16.20apris reliquit et rapacibus lupis, §16.21ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas §16.22Notus vocabit aut protervos Africus.
或许你们全体,或者其中更优秀的部分,正寻找着何种权宜之策以摆脱这悲惨的苦难;且将这一主张视为上策:如同当年福凯亚人立下重誓的公民们逃亡离去,将祖先的田地、家园以及神圣的殿堂留给野猪和贪婪的群狼栖息一般,我们也当出发,任凭双脚带我们去往何方,任凭波涛之上南风或狂暴的西南风向我们呼唤。
§16.23sic placet? an melius quis habet suadere? Secunda
如此决定可好? 还是有人能提出更好的忠告?
§16.24ratem occupare quid moramur alite?
既然有吉兆护航,我们为何还要迟疑而不登船?
§16.25sed iuremus in haec: “simul imis saxa renarint §16.26vadis levata, ne redire sit nefas; §16.27neu conversa domum pigeat dare lintea, quando §16.28Padus Matina laverit cacumina, §16.29in mare seu celsus procurrerit Appenninus §16.30novaque monstra iunxerit libidine §16.31mirus amor, iuvet ut tigris subsidere cervis, §16.32adulteretur et columba miluo, §16.33credula nec ravos timeant armenta leones §16.34ametque salsa levis hircus aequora.
但让我们如此起誓:“一旦岩石从深渊浮出水面,回归才不再是罪过;当以下情况发生时,我们才不致厌于转帆归家:无论是波河冲刷着马蒂努斯的山巅,或者是高耸的亚平宁山脉突入大海,并且奇异的爱以怪诞的欲望将怪物们结合在一起,使得老虎乐于向母鹿俯首,鸽子与鹞鹰苟合,温顺的牲畜不再惧怕黄褐色的狮子,而光滑的公羊也爱上咸涩的海洋。
” §16.35haec et quae poterunt reditus abscindere dulcis §16.36eamus omnis exsecrata civitas §16.37aut pars indocili melior grege; mollis et exspes §16.38inominata perpremat cubilia.
” 许下这些誓言,以及一切能够阻断甘美归途的盟誓,让全体公民,或者比那愚昧群氓更优秀的那部分人一起出发;而软弱无望之辈就继续躺在他们那不祥的卧榻上吧。
你们这些有勇气的男子汉,抛弃女流之辈的哀哭吧,展翅飞越伊特鲁里亚的海岸。
§16.41nos manet Oceanus circum vagus: arva beata §16.42petamus, arva divites et insulas, §16.43reddit ubi cererem tellus inarata quotannis §16.44et inputata floret usque vinea, §16.45germinat et numquam fallentis termes olivae §16.46suamque pulla ficus ornat arborem, §16.47mella cava manant ex ilice, montibus altis §16.48levis crepante lympha desilit pede.
环流的大洋正等待着我们:让我们去寻找那幸福的田野,那富庶的土地与岛屿,在那里,未经耕作的土地年年奉献谷物,未经修剪的葡萄藤岁岁繁花似锦,绝不令人失望的奥利弗树枝抽新发芽,深色的无花果妆点着它自己的枝干,蜜糖自空心的橡树中流淌而出,高山之上潺潺清泉迈着轻快的步伐跳跃而下。
§16.49illic iniussae veniunt ad mulctra capellae §16.50refertque tenta grex amicus ubera §16.51nec vespertinus circumgemit ursus ovile §16.52nec intumescit alta viperis humus; §16.53pluraque felices mirabimur, ut neque largis §16.54aquosus Eurus arva radat imbribus, §16.55pinguia nec siccis urantur semina glaebis, §16.56utrumque rege temperante caelitum.
在那里,山羊无需驱赶便自觉前来挤奶,友善的羊群带回胀满的乳房,暮色中的熊群不会在羊圈周围咆哮,肥沃的土地也不会因蝰蛇而隆起;幸福的我们还将惊叹于更多奇迹:既没有潮湿的东风以暴雨肆虐田野,肥沃的种子也不会在干涸的土块中被灼伤,因为众神之王将这两种气候都调和得恰到好处。
§16.57non huc Argoo contendit remige pinus §16.58neque inpudica Colchis intulit pedem, §16.59non huc Sidonii torserunt cornua nautae, §16.60laboriosa nec cohors Vlixei.
阿尔戈号的松木战船未尝向这里进发,那放荡的科尔基斯女人也未曾踏足此地;西顿的水手们未曾将船桅转向此处,历尽艰辛的奥德修斯扈从亦未曾到此。
没有任何瘟疫危害牲畜,也没有任何星辰的酷烈炙热会灼伤群羊。