Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §9.1-9.73

图尔努斯围攻营地与焚烧舰队

第 81 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

朱诺派遣伊里斯促使图尔努斯趁埃涅阿斯不在之际袭击特洛伊营地。图尔努斯率军前来,见特洛伊人坚守不出,企图通过火烧特洛伊舰队来逼他们出战。

§9.1Atque ea diversa penitus dum parte geruntur, §9.2Irim de caelo misit Saturnia Iuno §9.3audacem ad Turnum.
当这些事情在完全不同的地方进行时,萨图尔尼娅的朱诺从天界派遣伊里斯去见大胆的图尔努斯。
Luco tum forte parentis §9.4Pilumni Turnus sacrata valle sedebat.
此时,图尔努斯正巧坐在其祖先皮尔姆努斯树林的神圣山谷中。
§9.5Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est: §9.6Turne, quod optanti divom promittere nemo §9.7auderet, volvenda dies en attulit ultro.
泰摩斯的女儿用她那玫瑰般的口对他如此说道: “图尔努斯,神明中谁也不敢向祈求的你许诺的事,看啊,流转的时光已自动送达。
§9.8Aeneas urbe et sociis et classe relicta §9.9sceptra Palatini sedemque petit Euandri.
埃涅阿斯留下了城市、同伴和舰队,去寻求帕拉蒂乌姆的王权和埃万德鲁斯的居所。
§9.10Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes §9.11Lydorumque manum collectos armat agrestis.
这还不够:他已深入到科里托斯最边远的城市,并武装起一队由聚集起来的农民组成的比提尼亚人。
§9.12Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus.
你还犹豫什么? 现在是召唤战马、请求战车的时候了。
§9.13Rumpe moras omnis et turbata arripe castra.
打破一切拖延,突袭那混乱的营地。
§9.14Dixit et in caelum paribus se sustulit alis §9.15ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum.
” 她说完,便用对称的双翼飞向天空,在飞遁中于云下划出一道巨大的彩虹。
§9.16Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas §9.17sustulit ac tali fugientem est voce secutus: §9.18Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam
青年认出了她,向星空举起双手,并用这样的声音追随那离去的身影: “伊里斯,天空的荣耀,是谁将你从云端驱策,降临到我这地上的?
§9.19detulit in terras? Unde haec tam clara repente
何处突然现出这般晴朗的天气?
§9.20tempestas? Medium video discedere caelum §9.21palantisque polo stellas.
我看见天空中分,星辰在天极徘徊。
Sequor omina tanta, §9.22quisquis in arma vocas.
我追随如此伟大的神启,无论你是谁,召唤我投入战斗。
Et sic effatus ad undam §9.23processit summoque hausit de gurgite lymphas, §9.24multa deos orans, oneravitque aethera votis.
” 如此说完,他走向流水,从水面的漩涡中捧起清水,向神明多方祈求,使誓言充满天空。
§9.25Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, §9.26dives equum, dives pictaï vestis et auri;
此时,所有的军队都行进在开阔的平原上,战马丰富,衣着华丽且多黄金。
§9.27Messapus primas acies, postrema coercent §9.28Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus, §9.30Ceu septem surgens sedatis amnibus altus §9.31per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus §9.32cum refluit campis et iam se condidit alveo.
梅萨普斯统率前锋,泰勒乌斯的儿子们统率后卫,图尔努斯作为首领在队伍中央,犹如平缓的七股水源涌起、寂静而深沉的恒河,或者由于肥沃的水流从平原退去、如今已隐入河床的尼罗河。
§9.33Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem §9.34prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis.
特洛伊人在此望见一团突如其来的黑色尘暴凝聚,平原上升起黑暗。
§9.35Primus ab adversa conclamat mole Caicus: §9.36Quis globus, o cives, caligine volvitur atra?
凯克斯最先从对面的土垒上呼喊: “公民们,那在黑雾中翻滚的是什么队伍?
§9.37Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, §9.38hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis
快拿铁兵器来,分发武器,登上城墙,敌人到了,嘿!
§9.39condunt se Teucri portas et moenia complent.
” 特洛伊人伴着巨大的呼喊声,退入所有的城门并填满了城墙。
§9.40Namque ita discedens praeceperat optumus armis §9.41Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, §9.42neu struere auderent aciem neu credere campo; §9.43castra modo et tutos servarent aggere muros.
因为临行前,武艺最精湛的埃涅阿斯曾这样嘱咐:在此期间如果发生任何变故,既不要敢于列阵,也不要寄信任于平野;只需守住营地和受土垒保护的安全城墙。
§9.44Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat, §9.45obiciunt portas tamen et praecepta facessunt §9.46armatique cavis expectant turribus hostem.
因此,尽管羞耻和愤怒促使他们交手,他们还是关上城门,执行命令,并在中空的塔楼里武装等待敌人。
§9.47Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen §9.48viginti lectis equitum comitatus, et urbi §9.49improvisus adest; maculis quem Thracius albis §9.50portat equus cristaque tegit galea aurea rubra.
图尔努斯飞奔在前,超越了迟缓的队伍,由二十名精选的骑兵陪伴,出乎意料地来到城前;一匹带有白色斑点的色雷斯战马驮着他,金色的头盔上覆着红色的羽冠。
§9.51Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem?
“年轻人们,有谁愿意和我一起,第一个冲向敌人?
§9.52En, ait et iaculum attorquens emittit in auras, §9.53principium pugnae, et campo sese arduus infert.
看啊! ” 他说道,同时旋转并向空中掷出标枪,作为战斗的开始,自己也昂首挺胸突入平原。
§9.54Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur §9.55horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, §9.56non aequo dare se campo, non obvia ferre §9.57arma viros, sed castra fovere.
战友们以呼喊接应,并伴着可怕的轰鸣尾随:他们对特洛伊人懈怠的心感到惊讶,那些男子汉既不敢投身于开阔的平原,也不敢迎面交锋,而只是缩在营地里。
Huc turbidus atque huc §9.58lustrat equo muros aditumque per avia quaerit.
他激愤地骑着马在城墙四周巡视,在无路可通的地方寻找入口。
§9.59Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili §9.60cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, §9.61nocte super media; tuti sub matribus agni §9.62balatum exercent, ille asper et improbus ira §9.63saevit in absentis, collecta fatigat edendi §9.64ex longo rabies et siccae sanguine fauces: §9.65haud aliter Rutulo muros et castra tuenti §9.66ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet.
正如一只狼觊觎着满是羊群的羊圈,在围栏旁怒吼,忍受着风雨,时值午夜;羔羊们在母亲身下安全地咩咩叫,而他则因愤怒而残忍和恶毒,对着无法触及的猎物施虐,长期积累的食欲和滴血未沾的喉咙折磨着他:看着特洛伊人的城墙和营垒,鲁图利人的怒火同样在燃烧,痛苦在坚硬的骨头里灼烧。
§9.67Qua temptet ratione aditus et quae via clausos §9.68excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum?
他该用什么方法尝试进入,用什么途径将封闭的特洛伊人从土垒中驱逐出来,并使他们散落到平原上?
§9.69Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, §9.70aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, §9.71invadit sociosque incendia poscit ovantis §9.72atque manum pinu flagranti fervidus implet.
他袭击了紧挨着营地侧翼隐藏、被周围的土垒和河水围护的舰队,并向欢呼的同伴要火,热情高涨地用燃烧的松木塞满自己的手。
§9.73Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni,
这时他们确实合力压上,图尔努斯的亲临督促着他们,

词汇与语法注释

  1. 9.6auderet — `auderet` 是虚拟式未完成过去时。在此用于修饰以 `divom nemo`(神明中无一人)为主语的关系从句中(先行词为 `quod`),表示过去对事实的相反假设或潜在可能性(“谁也不敢承诺”)。
  2. 9.7volvenda — `volvenda` 是动形容词(将来被动分词),修饰名词 `dies`(此处意为“时间”或“日子”)。它脱离了原本表示被动义务或必然性的含义,转而具有自动词或中动语态的含义(“流转的”、“循环的”)。
  3. 9.26equum — `equum` 是属格复数 `equorum`(马的)的缩略形式。形容词 `dives` 支配属格,此处 `dives equum` 意为“富于战马的”。
  4. 9.30Ceu septem surgens sedatis amnibus altus — 这一明喻在自身从句中缺少主句动词,修饰了§9.28中图尔努斯军队的行进。由 `ceu`(犹如)引导,构成了通往 `cum` 从句(`cum refluit ... et iam se condidit`)的宏大且复杂的比喻结构。
  5. 9.40siqua interea fortuna fuisset — `siqua ... fuisset` 是间接引语(体现埃涅阿斯的指示)中的条件从句。直接引语中的将来完成时(`si qua ... fuerit`)因主句动词为历史时态(`praeceperat`)而转变为虚拟式过去完成时。
  6. 9.65Rutulo — `Rutulo` 是鲁图利人(此处指图尔努斯)的与格。在此用作关系与格或所有与格,与 `ignescunt irae` 连用(“鲁图利人的怒火在燃烧”)。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §9.1-9.73. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.1-9.73

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。