Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §8.648-8.731

亚克兴海战的图景与肩负盾牌的阿涅阿斯

第 80 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

盾牌的描绘在展示了罗马历史上的经典战役、冥界中卡提林与卡托的命运,以及屋大维在亚克兴战役中的伟大胜利与凯旋式后宣告结束。阿涅阿斯虽不解其意,却欣然担起刻有子孙后代命运与荣耀的盾牌。

§8.648Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant.
阿涅阿斯的子孙们正为了自由向着剑锋冲锋。
§8.649Illum indignanti similem similemque minanti §8.650aspiceres, pontem auderet quia vellere Cocles §8.651et fluvium vinclis innaret Cloelia ruptis.
你本会看见他,就像一个在愤怒、在威胁的人,因为科克莱斯竟敢拆毁桥梁,而克罗埃利亚挣脱了锁链,正在河水中泅渡。
§8.652In summo custos Tarpeiae Manlius arcis §8.653stabat pro templo et Capitolia celsa tenebat, §8.654Romuleoque recens horrebat regia culmo.
在最高处,塔尔佩伊亚要塞的守卫者曼利乌斯正伫立在神殿前,守护着高耸的卡皮托里乌姆,罗姆路斯茅草所盖的王宫,显得新颖而质朴。
§8.655Atque hic auratis volitans argenteus anser §8.656porticibus Gallos in limine adesse canebat.
此外在这里,一只银色的公鹅在黄金的柱廊间飞掠,歌唱着高卢人已逼近门槛。
§8.657Galli per dumos aderant arcemque tenebant, §8.658defensi tenebris et dono noctis opacae: §8.659aurea caesaries ollis atque aurea vestis, §8.660virgatis lucent sagulis, tum lactea colla §8.661auro innectuntur, duo quisque Alpina coruscant §8.662gaesa manu, scutis protecti corpora longis.
高卢人穿过灌木丛而至,并试图占领要塞,他们受到了黑暗和幽暗之夜的赠礼的保护:他们的头发是金黄色的,衣服也是金黄色的,他们穿着条纹披风闪闪发光,而他们乳白色的脖颈被黄金环绕,每人手里都挥舞着两支阿尔卑斯投枪,他们的身体受着长形盾牌的保护。
§8.663Hic exsultantis Salios nudosque Lupercos §8.664lanigerosque apices et lapsa ancilia caelo §8.665extuderat, castae ducebant sacra per urbem §8.666pilentis matres in mollibus.
在这里,他还雕刻了雀跃的萨利神官和赤裸的卢佩尔克斯神官,以及带有羊毛的祭帽,和从天而降的盾牌;贞洁的母亲们坐着轻软的马车,在城中引导着神圣的仪式。
Hinc procul addit §8.667Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis, §8.668et scelerum poenas et te, Catilina, minaci §8.669pendentem scopulo Furiarumque ora trementem, §8.670secretosque pios, his dantem iura Catonem.
离此不远,他又加上了塔耳塔洛斯的居所、迪斯深邃的门户、对罪恶的惩罚,以及你,卡提林,正悬挂在险峻的岩石上,在复仇女神们可怖的面容前颤抖,还有被隔离出来的敬虔者,以及正在向他们颁布法律的卡托。
§8.671Haec inter tumidi late maris ibat imago §8.672aurea, sed fluctu spumabant caerula cano; §8.673et circum argento clari delphines in orbem §8.674aequora verrebant caudis aestumque secabant.
在这些场景之间,翻腾的辽阔大海的金色图景绵延流淌,但蓝色的水面在白色的波涛中泛着泡沫;环绕在其周围,银光闪闪的白银海豚排成圆圈,用尾巴清扫着海面,劈开波浪游动。
§8.675In medio classis aeratas, Actia bella, §8.676cernere erat, totumque instructo Marte videres §8.677fervere Leucaten auroque effulgere fluctus.
在中央可以看见青铜战船,即亚克兴的战役,你会看到整片雷乌卡斯因排开的战阵而沸腾,波涛在黄金的光芒中闪烁。
§8.678Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar §8.679cum patribus populoque, penatibus et magnis dis, §8.680stans celsa in puppi; geminas cui tempora flammas §8.681laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus.
在这边,凯撒·奥古斯都正率领意大利人投入战斗,伴随着元老与人民、家神以及伟大的诸神,他伫立在高耸的船尾上;他那喜悦的双鬓喷吐着双重的火焰,头顶上显现出父亲的星辰。
§8.682Parte alia ventis et dis Agrippa secundis §8.683arduus agmen agens; cui, belli insigne superbum, §8.684tempora navali fulgent rostrata corona.
在另一侧,阿格里帕在顺风和神明的庇佑下,傲然率领着舰队;他的双鬓闪耀着作为战争崇高荣耀的装有船首像的 naval 冠冕。
§8.685Hinc ope barbarica variisque Antonius armis, §8.686victor ab Aurorae populis et litore rubro, §8.687Aegyptum viresque Orientis et ultima secum §8.688Bactra vehit, sequiturque (nefas) Aegyptia coniunx.
在那边,带着野蛮人的财富和各种武具的安东尼,作为来自东方民族和红海海岸的胜利者,将埃及、东方的势力和最遥远的巴克特里亚带在身边,而跟随着他的是——哦,何其不义! ——埃及的妻子。
§8.689Una omnes ruere, ac totum spumare reductis §8.690convolsum remis rostrisque tridentibus aequor.
全员一齐冲锋,整片大海都在因向后拉动的船桨和三叉船首的撕裂而泛起泡沫。
§8.691alta petunt: pelago credas innare revolsas §8.692Cycladas aut montis concurrere montibus altos, §8.693tanta mole viri turritis puppibus instant.
他们驶向深海:你会以为被连根拔起的基克拉泽斯群岛正在海中漂浮,或是高山正在与高山相撞,战士们以如此巨大的体量,驾驶着装有塔楼的战船逼近。
§8.694stuppea flamma manu telisque volatile ferrum §8.695spargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt.
燃烧着麻丝的火把被用手掷出,飞行的铁兵刃被作为武器散播开来;涅普顿的田野因新添的杀戮而变红。
§8.696Regina in mediis patrio vocat agmina sistro §8.697necdum etiam geminos a tergo respicit anguis.
女王在乱军中用家乡的系统之铃召集着军队,却还未注意到身后的双重毒蛇。
§8.698omnigenumque deum monstra et latrator Anubis §8.699contra Neptunum et Venerem contraque Minervam §8.700tela tenent.
各种各样的怪物神明和吠叫的阿努比斯正对着涅普顿、维纳斯以及敏涅瓦执起武器。
Saevit medio in certamine Mavors §8.701caelatus ferro tristesque ex aethere Dirae, §8.702et scissa gaudens vadit Discordia palla, §8.703quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello.
战神玛尔斯在战局中央肆虐,他的形象用铁雕刻出来,还有来自空中的阴郁复仇女神们,纠纷女神穿着被撕裂的斗篷欣然走过,贝罗娜拿着血淋淋的鞭子紧随其后。
§8.704Actius haec cernens arcum tendebat Apollo §8.705desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi, §8.706omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei.
亚克兴之神阿波罗注视着这一切,正在拉开他的弓,从上方:在那种恐惧下,所有的埃及人和印度人、所有的阿拉伯人、所有的萨巴人都在转身逃跑。
§8.707Ipsa videbatur ventis regina vocatis §8.708vela dare et laxos iam iamque inmittere funis.
女王自己也显得在召集风势,扬起风帆,且正一步步松开缆绳。
§8.709Illam inter caedes pallentem morte futura §8.710fecerat Ignipotens undis et Iapyge ferri, §8.711contra autem magno maerentem corpore Nilum §8.712pandentemque sinus et tota veste vocantem §8.713caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos.
面对在这场屠杀中因预感死亡而面色苍白的她,火神已将她雕刻成正被波涛和西北风带走的模样,而在对面,巨大的尼罗河正在悲伤哀悼,他敞开衣褶,用整件衣服召唤着战败者进入他那蔚蓝的怀抱和隐秘的河道。
§8.714At Caesar, triplici invectus Romana triumpho §8.715moenia, dis Italis votum inmortale sacrabat, §8.716maxuma tercentum totam delubra per urbem.
但凯撒在三重大捷中凯旋进入罗马的城墙,向着意大利的神明奉献着永恒的誓言,即在整座城市中建立三百座宏伟的圣殿。
§8.717Laetitia ludisque viae plausuque fremebant; §8.718omnibus in templis matrum chorus, omnibus arae; §8.719ante aras terram caesi stravere iuvenci.
街道因欢乐、竞技和喝彩而喧嚣;所有的神殿里都有母亲们的合唱,所有的神殿里都有祭坛;在祭坛前,被宰杀的小牛覆盖了地面。
§8.720Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi, §8.721dona recognoscit populorum aptatque superbis §8.722postibus; incedunt victae longo ordine gentes, §8.723quam variae linguis, habitu tam vestis et armis.
他自己则坐在洁白耀眼的福玻斯神殿门槛上,检视着各族人民送来的礼物,并将它们装点在傲然的门柱上;被征服的民族排成漫长的队伍行进,他们的语言千差万别,服装的式样和武器也各不相同。
§8.724Hic Nomadum genus et discinctos Mulciber Afros, §8.725hic Lelegas Carasque sagittiferosque Gelonos §8.726finxerat; Euphrates ibat iam mollior undis, §8.727extremique hominum Morini, Rhenusque bicornis, §8.728indomitique Dahae, et pontem indignatus Araxes.
在这里,火神雕刻了游牧的民族和衣带宽松的非洲人,在这里雕刻了莱莱格人、卡里亚人和负箭的格洛尼人;幼发拉底河如今流淌着更为温和的波浪,还有人类极地处的莫里尼人,和生有双角的莱茵河,以及无法驯服的达哈埃人,和对桥梁感到愤怒的阿拉克斯河。
§8.729Talia per clipeum Volcani, dona parentis, §8.730miratur rerumque ignarus imagine gaudet, §8.731attollens umero famamque et fata nepotum.
面对着沃尔坎盾牌上的这些景致,这些母亲的赠礼,阿涅阿斯惊叹不已,虽然不了解这些历史事件,却因这些图景而喜悦,将子孙后代的荣耀与命运抗在肩上。

词汇与语法注释

  1. §8.649aspiceres — 虚拟式未完成过去时第二人称单数,表示过去可能发生的情况(“你本会看见”),用于指代一般的观察者而非特定人称。
  2. §8.662protecti corpora — 被动分词 protecti 连用表示限定的宾格 corpora(“其身体受到保护”),模仿了希腊语的关系宾格用法。
  3. §8.675cernere erat — 非人称表达,模仿希腊语中 ἔ结构 连用不定式的句法,意为“(在当时)可以看到”。
  4. §8.689ruere — 这是历史不定式(而非完成时第三人称复数 ruerunt 的缩略形式),用于使叙事更加生动。下一行的 spumare 同样是历史不定式。
  5. §8.730rerumque ignarus — 形容词 ignarus(“不了解……的”)支配属格,因此名词 rerum(“事迹、历史事件”)使用属格。这强调了阿涅阿斯并不理解盾牌上所描绘的未来罗马历史。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §8.648-8.731. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.648-8.731

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。