§9.74atque omnis facibus pubes accingitur atris.
所有的青年也都带上黑色的松木火把。
他们抢劫了火床;冒烟的火把传出沥青的光芒,乌尔卡努斯(火神)将混合着灰烬的火星送上星空。
§9.77Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris
缪斯们啊,是哪位神明为特洛伊人挡住了如此残酷的火灾?
§9.78avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes?
是谁将如此大火从船只旁退去?
§9.79Dicite.
请告诉我。
Prisca fides facto, sed fama perennis.
对这一行径的信仰虽古老,其名声却永恒流传。
§9.80Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida §9.81Aeneas classem et pelagi petere alta parabat, §9.82ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum §9.83vocibus his adfata Iovem:
Da, nate, petenti, §9.84quod tua cara parens domito te poscit Olympo.
当时,埃涅阿斯初次在弗里吉亚的伊达山建造舰队,并准备驶向大海深处,众神之母贝雷肯提亚亲自对伟大的朱庇特用这些话请求道: “儿子啊,请满足你母亲的请求,这是在你征服奥林匹斯时,你亲爱的母亲向你要求的。
§9.86lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant, §9.87nigranti picea trabibusque obscurus acernis: §9.88has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, §9.89laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit.
在最崇高的山顶曾有一片神林,人们在那里进行祭祀,它因黑色的松树和枫树的木材而显得阴暗:当达尔达诺斯青年缺乏舰队时,我曾乐意将这些赐予他们;但现在,焦虑的恐惧折磨着我忧虑的心。
§9.90Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: §9.91ne cursu quassatae ullo neu turbine venti §9.92vincantur, prosit nostris in montibus ortas.
消除我的恐惧,让母亲通过祈祷获得这样的能力:使它们不被任何航程或风暴所摧毁,愿它们诞生于我们山林这一事实能为它们带来庇护。
§9.93Filius huic contra, torquet qui sidera mundi: §9.94O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis?
” 旋转宇宙星辰的儿子对此回答道: “哦,母亲,您要把命运召向何方? 您在为这些船只求什么?
§9.95Mortaline manu factae immortale carinae §9.96fas habeant certusque incerta pericula lustret §9.97Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas?
难道凡人手造的船只,应该享有不朽的权利,而埃涅阿斯在确定前程的同时,却要去经历不确定的危险吗? 哪位神明被赋予了如此巨大的权力?
§9.98Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt §9.99Ausonios olim, quaecumque evaserit undis §9.100Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, §9.101mortalem eripiam formam magnique iubebo §9.102aequoris esse deas, qualis Nereia Doto §9.103et Galatea secant spumantem pectore pontum.
恰恰相反,当它们完成了使命,在未来的某一天到达奥索尼亚的港口时,任何逃脱风浪、并将达尔达诺斯领袖载至劳伦图姆土地的船只,我都将剥夺其凡俗的形式,并命其成为伟大海洋的女神,正如涅柔斯的女儿多托和伽拉忒亚用胸脯劈开起泡沫的碧海那般。
§9.104Dixerat idque ratum Stygii per flumina fratris, §9.105per pice torrentis atraque voragine ripas §9.106adnuit et totum nutu tremefecit Olympum.
” 他说完,便以他那冥河兄弟的河流起誓,借着那滚滚流淌着沥青和黑色深渊的河岸起誓,点头允诺,并以其首肯使整个奥林匹斯震颤。
§9.107Ergo aderat promissa dies et tempora Parcae §9.108debita complerant, cum Turni iniuria Matrem §9.109admonuit ratibus sacris depellere taedas.
于是,承诺之日已至,帕尔卡们已填满了注定的时间,此时图尔努斯的暴行促使神母警觉,从而将火把从神圣的船只旁驱逐。
§9.110Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens §9.111visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus §9.112Idaeique chori; tum vox horrenda per auras §9.113excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: §9.114Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis §9.115neve armate manus: maria ante exurere Turno §9.116quam sacras dabitur pinus.
在此,崭新的光芒首次在人们眼前闪耀,巨大的暴风雨云被看见从曙光之方横越天空,还有伊达山的合唱队;接着一个令人战栗的声音从空中传出,并笼罩了特洛伊与鲁图利人的队伍: “特洛伊人啊,不要惊慌着去防卫我的船只,也不要武装你们的双手:在图尔努斯被允许烧毁这些神圣的松木之前,大海会先燃尽。
Vos ite solutae, §9.117ite deae pelagi: genetrix iubet.
你们去吧,解开束缚,去做海洋的女神吧:母亲如此命令。
Et sua quaeque §9.118continuo puppes abrumpunt vincula ripis §9.119delphinumque modo demersis aequora rostris §9.120ima petunt.
”于是,每艘船只立刻挣断了系在岸边的缆绳,如同海豚一般,将船首没入水中,投向海洋的深处。
Hinc virgineae (mirabile monstrum)
由此,她们以处女之姿(奇异的神迹!
§9.121quot prius aeratae steterant ad litora prorae §9.122reddunt se totidem facies pontoque feruntur.
)—— 往昔有多少青铜船首伫立于岸边,如今便有多少相同的面容显现并浮游于海上。
§9.123Obstipuere animis Rutuli, conterritus ipse §9.124turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis §9.125rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto.
鲁图利人惊愕不已,梅萨普斯本人也因战马受惊而惶恐,甚至连发出沙哑咆哮的蒂贝里努斯河也迟疑着,从深处收回了脚步。
§9.126At non audaci Turno fiducia cessit; §9.127ultro animos tollit dictis atque increpat ultro: §9.128Troianos haec monstra petunt, his Iuppiter ipse §9.129auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes §9.130exspectans Rutulos.
然而,大胆的图尔努斯并未丧失信心;相反,他用言语振奋士气,并大声斥责: “这些异兆针对的是特洛伊人;朱庇特本人已剥夺了他们惯常的援助,根本不等待鲁图利人的兵刃与火焰。
Ergo maria invia Teucris §9.131nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est.
因此,特洛伊人面前是无法通行的海洋,毫无逃跑的希望:世界的一半已被剥夺。
而大地则在我们手中,千万个意大利民族正执兵仗。
Nil me fatalia terrent, §9.134siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum: §9.135sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva §9.136fertilis Ausoniae Troes.
神明的那些命运启示,无论弗里吉亚人如何自我夸耀,都丝毫不能吓倒我:对于命运和维纳斯而言,特洛伊人得以踏上肥沃奥索尼亚的土地,便已足够。
Sunt et mea contra §9.137fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem, §9.138coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas §9.139iste dolor solisque licet capere arma Mycenis.
而在另一方面,我也有我自己的命运,那就是用铁兵消灭这个罪恶的民族,因为我的新娘被抢走了:这痛苦并非仅触及阿特柔斯的儿子们,也并非仅允许迈锡尼拿起武器。
§9.140Sed periisse semel satis est: peccare fuisset §9.141ante satis penitus modo non genus omne perosos §9.142femineum.
‘但是毁灭一次就足够了’:那么对于他们而言,以前犯过一次罪就该彻底足够了,只要他们不是彻底痛恨所有的女性。
这隔在中间的土垒的依托、以及壕沟的阻碍——这些微小的生死之隔——竟给了他们勇气。
At non viderunt moenia Troiae §9.145Neptuni fabricata manu considere in ignis?
难道他们没有看到由涅普顿之手建造的特洛伊城墙,最终在烈火中倒塌吗?