§8.568non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam, §8.569nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam §8.570huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset §8.571funera, tam multis viduasset civibus urbem.
我现在绝不会从你甜蜜的怀抱中被任何地方夺走,我的儿子啊,邻人梅曾提乌斯也绝不敢侮辱我这颗头颅,用剑制造如此多惨无人道的杀戮,夺走这么多公民,使这座城市荒芜。
§8.572At vos, o superi, et divom tu maxume rector §8.573Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis §8.574et patrias audite preces.
但是你们,天上的神明啊,以及诸神中最高伟的统治者朱庇特,我请求你们,怜悯阿尔卡迪亚的国王吧,并倾听一位父亲的祈祷。
Si numina vestra §8.575incolumem Pallanta mihi, si fata reservant, §8.576si visurus eum vivo et venturus in unum: §8.577vitam oro, patior quemvis durare laborem.
如果你们的神意,如果命运能为我保全无恙的帕兰斯,如果我活着注定要见到他并与他重聚一处:那我祈求生命,我甘愿忍受任何艰辛。
§8.578Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris: §8.579nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitam, §8.580dum curae ambiguae, dum spes incerta futuri, §8.581dum te, care puer, mea sera et sola voluptas, §8.582complexu teneo, gravior neu nuntius auris §8.583volneret.
但如果命运之神啊,你预示着某种无法言说的灾难:现在,哦,就是现在,请允许我斩断这残酷的生命,在忧虑未决、对未来的希望尚不确定的时候,在我依然能在怀抱中搂着你,我亲爱的孩子,我晚年唯一的慰藉时,不要让更悲惨的消息来刺痛我的双耳。
Haec genitor digressu dicta supremo §8.584fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant.
” 父亲在最后的临别中,倾吐着这些话语;仆人们将昏厥的他抬进了屋里。
§8.585Iamque adeo exierat portis equitatus apertis, §8.586Aeneas inter primos et fidus Achates, §8.587inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas §8.588in medio chlamyde et pictis conspectus in armis: §8.589qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda, §8.590quem Venus ante alios astrorum diligit ignis, §8.591extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit.
而现在,骑兵已经从敞开的大门中出发,阿涅阿斯走在最前列,忠诚的阿卡特斯紧随其后,接着是特洛伊的其他首领,帕兰斯自己则在队列中央,披着斗篷,身着彩绘铠甲,显得格外瞩目:恰如晨星在沐浴了俄刻阿诺斯的波涛之后, ――那是维纳斯在所有星辰之火中最钟爱的一颗―― 在天空中展现出它神圣的面庞,驱散了黑暗。
§8.592Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur §8.593pulveream nubem et fulgentis aere catervas.
惊恐的母亲们站在城墙上,目送着那滚滚的尘沙之云,以及在青铜光芒中闪烁的队伍。
§8.594Olli per dumos, qua proxuma meta viarum, §8.595armati tendunt; it clamor, et agmine facto §8.596quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum.
他们穿过灌木丛,向着道路最近的终点前进,全副武装;叫喊声响起,在列队行进中,马蹄以四足奔腾的轰鸣震动着松软的平原。
§8.597Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem, §8.598religione patrum late sacer; undique colles §8.599inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt.
在卡埃雷河附近有一片巨大的、冰凉的圣林,因祖先的崇敬而在远近被视为神圣;四面环绕的深谷丘陵将其合抱,黑色的冷杉林将它紧紧包围。
§8.600Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos, §8.601arvorum pecorisque deo, lucumque diemque, §8.602qui primi finis aliquando habuere Latinos:
传说,古老的佩拉斯吉人曾将这片圣林和节日奉献给西尔瓦努斯,他是田野与牲畜之神,这些佩拉斯吉人曾是最初占领拉丁疆界的人。
§8.603haud procul hinc Tarcho et Tyrrheni tuta tenebant §8.604castra locis, celsoque omnis de colle videri §8.605iam poterat legio et latis tendebat in arvis.
离此不远,塔尔科恩和第勒尼安人在地势安全处驻扎着他们的营帐,如今从高高的山丘上,整支军队已清晰可见,并在宽阔的田野上铺展开来。
父亲阿涅阿斯和为战争选拔的青年们来到这里,疲惫不堪的他们开始休整战马与自己的身体。
§8.608At Venus aetherios inter dea candida nimbos §8.609dona ferens aderat; natumque in valle reducta §8.610ut procul egelido secretum flumine vidit, §8.611talibus adfata est dictis seque obtulit ultro: §8.612En perfecta mei promissa coniugis arte
而维纳斯,这位天穹云雾中明洁的女神,带着礼物降临了;当她看到儿子在幽静的山谷里,避开冰冷河流的喧嚣而独处时,她便主动上前,用这样的话语对他说道: “看啊,这件由我丈夫的技艺完美打造的、承诺过的礼物。
§8.613munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos §8.614aut acrem dubites in proelia poscere Turnum.
我儿,这样你很快就不会再犹豫,去向那些傲慢的劳伦图姆人,或是强悍的图尔努斯发起挑战。
” 克泰雷亚说完便去寻求儿子的拥抱,并在对面的橡树下放下了那闪闪发光的铠甲。
§8.617Ille, deae donis et tanto laetus honore, §8.618expleri nequit atque oculos per singula volvit §8.619miraturque interque manus et bracchia versat §8.620terribilem cristis galeam flammasque vomentem §8.621fatiferumque ensem, loricam ex aere rigentem §8.622sanguineam ingentem, qualis cum caerula nubes §8.623solis inardescit radiis longeque refulget; §8.624tum levis ocreas electro auroque recocto §8.625hastamque et clipei non enarrabile textum.
他为女神的礼物和这等崇高的荣耀而欣喜万分,他看不够,将目光一一扫过每一件器物,并赞叹不已,在双手和双臂间翻动抚摸着:那前立て可怖、仿佛喷吐着火焰的盔甲,那决定命运的利剑,那用青铜铸成的坚硬且血红而巨大的胸甲,就像是一朵阴暗的云彩在烈日的照耀下燃烧起来,并在远方闪耀;还有用琥珀金和精炼黄金制成的轻便胫甲,以及长矛和盾牌上那无法言状的精美图纹。
§8.626Illic res Italas Romanorumque triumphos §8.627haud vatum ignarus venturique inscius aevi §8.628fecerat ignipotens, illic genus omne futurae §8.629stirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella.
在这上面,意大利的历史和罗马人的凯旋,被这位绝非不通晓预言,亦非不知晓未来时代的火神亲手打造;在这里,雕刻着从阿斯卡尼乌斯传下的未来一切子孙的家系,以及依次进行的一场场战争。
§8.630Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro §8.631procubuisse lupam, geminos huic ubera circum §8.632ludere pendentis pueros et lambere matrem §8.633impavidos, illam tereti cervice reflexa §8.634mulcere alternos et corpora fingere lingua.
他还刻画了在马尔斯的绿色洞穴里,刚生产完的母狼躺卧着,围着它的乳房,那双胞胎男孩正在悬挂嬉戏,并且毫无惧色地舔舐着母亲;母狼转过圆润的脖颈,交替抚摸着他们,用舌头整理他们的身体。
§8.635Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas §8.636consessu caveae magnis circensibus actis §8.637addiderat subitoque novum consurgere bellum §8.638Romulidis Tatioque seni Curibusque severis.
离此不远,他还加入了罗马,以及在盛大的马戏竞技中从环形剧场的看台席上被肆意掠走的萨宾妇女,并且刻画了突然爆发的、罗姆路斯子孙与年迈的塔蒂乌斯以及严苛的库雷斯人之间的崭新战争。
§8.639Post idem inter se posito certamine reges §8.640armati Iovis ante aram paterasque tenentes §8.641stabant et caesa iungebant foedera porca.
此后,这两位同样的国王在平息了争斗之后,全副武装地站立在朱庇特的祭坛前,手持祭盏,宰杀牝猪,缔结盟约。
§8.642Haud procul inde citae Mettum in diversa quadrigae §8.643distulerant, at tu dictis, Albane, maneres,
离那不远,疾驰的四马战车将梅ッティウス拉向相反的方向,但你,阿尔巴人啊,本该坚守你的誓言!