Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §5.716-5.792

建立阿凯斯塔与出航及维纳斯的祈求

第 48 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

阿涅阿斯听从纳乌特斯和父亲安喀塞斯亡灵的建议,将留在西西里的人与继续旅程的人分开。在建立新城阿凯斯塔后,特洛伊人启程前往意大利,维纳斯则向涅普图努斯祈求他们航行的安全。

§5.716et quidquid tecum invalidum metuensque pericli est, §5.717delige, et his habeant terris sine moenia fessi: §5.718urbem appellabunt permisso nomine Acestam.
挑选出你们当中所有虚弱且畏惧危险的人,让这些疲惫的人们在这些土地上拥有属于他们的城墙;在得到你的许可后,他们将把这座城市命名为阿凯斯塔。
§5.719Talibus incensus dictis senioris amici, §5.720tum vero in curas animo diducitur omnes.
阿涅阿斯被年长朋友的这番话所打动,他的心灵确实被卷入了各种忧虑之中。
§5.721Et nox atra polum bigis subvecta tenebat: §5.722visa dehinc caelo facies delapsa parentis §5.723Anchisae subito tales effundere voces: §5.724Nate, mihi vita quondam, dum vita manebat, §5.725care magis, nate, Iliacis exercite fatis,
黑夜乘着双轮战车升起,笼罩了天空;随后,父亲安喀塞斯的面容仿佛从天而降,突然倾吐出这样的言语:“儿子啊,在我的生命尚存之时,你比我的生命更令我珍爱;儿子啊,你曾饱受特洛伊命运的磨砺。
§5.726imperio Iovis huc venio, qui classibus ignem §5.727depulit, et caelo tandem miseratus ab alto est.
我是奉朱庇特的命令来到这里的,他使船队摆脱了火焰,并终于在辽阔的高天之上怜悯了你。
§5.728Consiliis pare, quae nunc pulcherrima Nautes §5.729dat senior; lectos iuvenes, fortissima corda, §5.730defer in Italiam; gens dura atque aspera cultu §5.731debellanda tibi Latio est.
听从纳乌特斯长老现在给你的极好建议吧:带着选拔出的青年,那些最勇敢的人,前往意大利;在拉提乌姆,你必须征服一个坚韧且生活粗犷的民族。
Ditis tamen ante §5.732infernas accede domos, et Averna per alta §5.733congressus pete, nate, meos.
但在那之前,你必须先前往冥王迪斯的地下居所,穿过深邃的阿韦尔纳斯,寻求与我的会面,儿子。
Non me impia namque §5.734Tartara habent, tristes umbrae, sed amoena piorum §5.735concilia Elysiumque colo.
因为不敬的塔尔塔罗斯和悲哀的阴影并没有留住我,我居住在敬虔者令人愉悦的集会地和埃里西翁。
Huc casta Sibylla §5.736nigrarum multo pecudum te sanguine ducet: §5.737tum genus omne tuum, et quae dentur moenia, disces.
纯洁的西比拉将用黑色牲畜的大量鲜血引导你前往:在那里你将了解你所有的后代,以及你将被赋予怎样的城墙。
§5.738Iamque vale: torquet medios Nox humida cursus, §5.739et me saevus equis Oriens adflavit anhelis.
现在,告别吧:潮湿的黑夜正在转过它中途的轨迹,而无情的黎明已用它喘息着的骏马向我吹气。
§5.740Dixerat, et tenuis fugit, ceu fumus, in auras.
”他说完,便像一缕青烟般消散在稀薄的空气中。
§5.741Aeneas, Quo deinde ruis, quo proripis? inquit,
阿涅阿斯说:“你现在急着要去哪,又要奔向何方?
§5.742Quem fugis, aut quis te nostris complexibus arcet?
你在躲避谁,或者谁将你从我们的怀抱中隔开?
§5.743Haec memorans cinerem et sopitos suscitat ignes, §5.744Pergameumque Larem et canae penetralia Vestae §5.745farre pio et plena supplex veneratur acerra.
”他一边说着,一边拨开灰烬,重新唤醒沉睡的火种,并以虔诚的麦粉和盛满香烛的香炉,俯首敬拜帕加马的家神和洁白韦斯塔的内殿。
§5.746Extemplo socios primumque arcessit Acesten, §5.747et Iovis imperium et cari praecepta parentis §5.748edocet, et quae nunc animo sententia constet.
他随即召集同伴,首先召来阿凯斯特斯,向他们告知朱庇特的命令和慈父的教诲,以及他心中现在确立的决定。
§5.749Haud mora consiliis, nec iussa recusat Acestes.
计划毫无拖延,阿凯斯特斯也没有拒绝命令。
§5.750Transcribunt urbi matres, populumque volentem §5.751deponunt, animos nil magnae laudis egentes.
他们把母亲们登记在城市里,并安顿下自愿留下的人,即那些不渴求伟大荣耀的心灵。
§5.752Ipsi transtra novant, flammisque ambesa reponunt §5.753robora navigiis, aptant remosque rudentesque, §5.754exigui numero, sed bello vivida virtus.
他们自己更新了坐板,并将被火焰吞噬的木材重新安装在船上,配齐了船桨和缆绳,虽然人数稀少,但却拥有可用于战争的蓬勃勇气。
§5.755Interea Aeneas urbem designat aratro §5.756sortiturque domos; hoc Ilium et haec loca Troiam §5.757esse iubet.
其间,阿涅阿斯用犁划出城市的边界,并以抽签分配住宅;他命令这里成为伊利乌姆,这些地方成为特洛伊。
Gaudet regno Troianus Acestes, §5.758indicitque forum et patribus dat iura vocatis.
特洛伊人阿凯斯特斯为他的王国感到高兴,他设立了广场,并召集长老制定法律。
§5.759Tum vicina astris, Erycino in vertice sedes §5.760fundatur Veneri Idaliae, tumuloque sacerdos §5.761ac lucus late sacer additur Anchiseo.
随后,在靠近星辰的埃里克斯山顶上,一座圣所为伊达利亚的维纳斯建立,并且为安喀塞斯的陵墓配备了祭司和一片广阔、神圣的树林。
§5.762Iamque dies epulata novem gens omnis, et aris §5.763factus honos: placidi straverunt aequora venti, §5.764creber et adspirans rursus vocat Auster in altum.
现在,全体人民已经宴饮了九天,祭坛上也献上了敬意:温和的风抚平了海面,频繁吹拂的南风再次召唤他们前往深海。
§5.765Exoritur procurva ingens per litora fletus; §5.766complexi inter se noctemque diemque morantur.
在弯曲的广阔海岸上响起了巨大的哭声;他们彼此拥抱,度过了白天和黑夜。
§5.767Ipsae iam matres, ipsi, quibus aspera quondam §5.768visa maris facies et non tolerabile nomen, §5.769ire volunt, omnemque fugae perferre laborem.
现在,连那些曾经觉得海洋的容貌极其狂暴、其名难以容忍的母亲和男子们,也渴望出发,并甘愿承受航行的一切劳苦。
§5.770Quos bonus Aeneas dictis solatur amicis, §5.771et consanguineo lacrimans commendat Acestae.
善良的阿涅阿斯用友好的言语安慰他们,并流着泪将他们托付给同族的阿凯斯特斯。
§5.772Tris Eryci vitulos et Tempestatibus agnam §5.773caedere deinde iubet, solvique ex ordine funem.
随后,他命令为埃里克斯宰杀三头牛犊,为风暴之神宰杀一只母羊,并按顺序解开缆绳。
§5.774Ipse, caput tonsae foliis evinctus olivae, §5.775stans procul in prora pateram tenet, extaque salsos §5.776proiicit in fluctus ac vina liquentia fundit.
他自己头上缠着修剪过的橄榄叶,独自站在船首拿着祭盏,将内脏抛入咸涩的波涛中,并倾倒清澈的美酒。
§5.777Prosequitur surgens a puppi ventus euntes.
从船尾升起的风尾随着出发的他们。
§5.778Certatim socii feriunt mare et aequora verrunt.
同伴们竞相拍击海水,横扫海面。
§5.779At Venus interea Neptunum exercita curis §5.780adloquitur, talesque effundit pectore questus: §5.781Iunonis gravis ira nec exsaturabile pectus §5.782cogunt me, Neptune, preces descendere in omnes; §5.783quam nec longa dies, pietas nec mitigat ulla, §5.784nec Iovis imperio fatisque infracta quiescit.
然而其间,忧心忡忡的维纳斯向涅普图努斯倾诉,并从胸中倾吐出这样的悲叹:“朱诺沉重的愤怒和无法满足的心灵迫使我,涅普图努斯,向你作尽一切乞求;这愤怒既不因岁月的流逝而减弱,也不因任何虔敬而平息,也不因朱庇特的命令和命运的挫折而安静下来。
§5.785Non media de gente Phrygum exedisse nefandis §5.786urbem odiis satis est, nec poenam traxe per omnem: §5.787reliquias Troiae, cineres atque ossa peremptae §5.788insequitur: causas tanti sciat illa furoris.
对她来说,用无法言喻的仇恨从弗里吉亚民族的腹地吞噬掉整座城市还不够,将他们置于所有刑罚中也还不够:§她还要追猎特洛伊的余部,连被毁灭者的灰烬和骨头都不放过:让她自己去明白这般狂暴的原因吧。
§5.789Ipse mihi nuper Libycis tu testis in undis §5.790quam molem subito excierit: maria omnia caelo §5.791miscuit, Aeoliis nequiquam freta procellis, §5.792in regnis hoc ausa tuis.
最近在利比亚的海浪上,你亲自为我作证她突然掀起了怎样的风浪:她将所有的海水与天空混淆在一起,徒劳地依仗着埃奥利斯的暴风雨,竟敢在你的领地里做出如此大逆不道的事。 ”

词汇与语法注释

  1. §5.717sine — 动词 sinere(允许、让)的命令式。后接虚拟语气 habeant,省略了 ut,意为“允许他们拥有(让他们拥有)”。
  2. §5.723effundere — 虽然可以解释为以 facies(面容)为主语的“历史不定式”,但在语法上,将其视为依附于直前动词 visa [est] 的不定式句,译为“似乎倾吐出”,显得更为顺畅。
  3. §5.731debellanda tibi Latio est — debellanda [est] 是表示必要性或义务的动名名词(未来被动分词)句型。行为者由与格 tibi 表示,Latio 是表示地点的夺格(省略了介词 in),意为“在拉提乌姆”。
  4. §5.786traxe — 完成时主动不定式 traxisse 的诗歌体缩略形(syncope)。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §5.716-5.792. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.716-5.792

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。